News Continuous Bureau | Mumbai
Mumbai Rent Control Double Rent Rule મુંબઈ (Mumbai) જેવા મોંઘા મહાનગરમાં લાખો લોકો ભાડાના મકાન (Rented Houses) માં રહે છે, પરંતુ ઘણીવાર એવા કિસ્સાઓ સામે આવે છે કે ભાડા કરાર (Leave and License Agreement) ની મુદત પૂર્ણ થઈ ગયા પછી પણ ભાડૂઆતો ઘર ખાલી કરતા નથી. આવા કિસ્સાઓમાં મકાનમાલિકો (Landlords) ને મોટી આર્થિક અને માનસિક હાલાકીનો સામનો કરવો પડે છે. હવે આ સમસ્યા પર અંકુશ લગાવવા માટે ‘મહારાષ્ટ્ર રેન્ટ કંટ્રોલ એક્ટ’ (Maharashtra Rent Control Act) ની જોગવાઈઓ હેઠળ કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે. નિયમ મુજબ, જો કોઈ ભાડૂઆત કરાર સમાપ્ત થયા બાદ ઘરનો કબજો છોડવાનો ઇનકાર કરે છે, તો તેણે મકાનમાલિકને વળતર (Compensation) પેટે સામાન્ય ભાડા કરતાં બમણું ભાડું (Double Rent) ચૂકવવું પડશે.
Mumbai Rent Control Double Rent Rule – મહારાષ્ટ્ર રેન્ટ કંટ્રોલ એક્ટ હેઠળ બમણા ભાડાનો આ નિયમ શું છે?
કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને ‘મહારાષ્ટ્ર રેન્ટ કંટ્રોલ એક્ટ’ (Maharashtra Rent Control Act) ની કલમ 24 અનુસાર, જ્યારે કોઈ મકાનમાલિક અને ભાડૂઆત વચ્ચે ‘લીવ એન્ડ લાઇસન્સ’ (Leave and License) કરાર થાય છે, ત્યારે તેની સમયમર્યાદા સ્પષ્ટપણે નક્કી થયેલી હોય છે. જો કરારની મુદત પૂરી થયા પછી અથવા મકાનમાલિક દ્વારા કાયદેસરની નોટિસ (Legal Notice) આપ્યા પછી પણ ભાડૂઆત ઘર ખાલી ન કરે, તો તે ગેરકાયદે કબજો (Illegal Possession) ગણાય છે. આ સ્થિતિમાં કોમ્પિટન્ટ ઓથોરિટી (Competent Authority) સમક્ષ ફરિયાદ થતાં ભાડૂઆતને ઘર ખાલી કરવાનો આદેશ આપવામાં આવે છે અને જ્યાં સુધી તે ઘરનો કબજો ન છોડે ત્યાં સુધી તેણે નિર્ધારિત માસિક ભાડાની બમણી રકમ (Double Rent Compensation) વળતર તરીકે ચૂકવવી ફરજિયાત બને છે.
Mumbai Rent Control Double Rent Rule – મુંબઈના મકાનમાલિકોને આ કડક અમલવારીથી કઈ મોટી રાહત મળશે?
મુંબઈ અને ઉપનગરોમાં અગાઉ ઘણા મકાનમાલિકો પોતાનું ઘર ભાડે આપતા ડરતા હતા, કારણ કે ભાડૂઆત મકાન પચાવી પાડે (Property Encroachment) તો વર્ષો સુધી કોર્ટના ધક્કા ખાવા પડતા હતા. આ ઉપરાંત, પોલીસ વેરિફિકેશન (Police Verification) અને રજિસ્ટર્ડ એગ્રીમેન્ટ (Registered Agreement) ના નિયમો પણ વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. બમણા ભાડાના દંડની જોગવાઈના કડક અમલથી મકાનમાલિકોને મોટી કાયદાકીય સુરક્ષા અને રાહત મળી છે, જેનાથી કોઈ પણ ભાડૂઆત કરાર પૂરો થયા બાદ મનમાની કરી શકશે નહીં.
Mumbai Rent Control Double Rent Rule – ભાડૂઆતો અને મકાનમાલિકોએ કરાર કરતી વખતે કઈ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ?
કાયદાકીય નિષ્ણાતો (Legal Experts) ના મતે, ભવિષ્યમાં કોઈ પણ વિવાદથી બચવા માટે મકાનમાલિક અને ભાડૂઆત બંનેએ નોટરી કરવાને બદલે સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીમાં સત્તાવાર ‘રજિસ્ટર્ડ લીવ એન્ડ લાઇસન્સ એગ્રીમેન્ટ’ (Registered Leave and License Agreement) કરાવવો જોઈએ અને સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનમાં ભાડૂઆતની માહિતી (Tenant Police Intimation) જમા કરાવવી જોઈએ. જો ભાડૂઆતને કરાર લંબાવવો હોય, તો મુદત પૂરી થાય તે પહેલા મકાનમાલિકની લેખિત સંમતિથી નવો કરાર કરી લેવો અત્યંત જરૂરી છે.