News Continuous Bureau | Mumbai
Indian Army Abolish Brigadier Rank ભારતીય સેના (Indian Army) પોતાના અધિકારીઓના રેન્ક માળખા (Rank Structure) માં મોટા ફેરફાર કરવા અંગે વિચારણા કરી રહી છે, જેમાં બ્રિગેડિયર (Brigadier) ના પદને સમાપ્ત કરીને કર્નલ (Colonel) ને સીધા મેજર જનરલ (Major General) તરીકે બઢતી (Promotion) આપવાનો પ્રસ્તાવ સામે આવ્યો છે. આ પ્રસ્તાવનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સેનાના અધિકારીઓના પ્રમોશનમાં થતો વિલંબ ઘટાડવાનો, કારકિર્દીમાં આગળ વધવાની તકો સુધારવાનો અને સિવિલ સર્વિસીસ (Civil Services) સાથે પગાર તથા પદના અંતરને ઓછું કરવાનો છે. સંરક્ષણ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ભલામણોને અંતિમ સ્વરૂપ આપીને સંરક્ષણ મંત્રાલય (Ministry of Defence) મારફતે આઠમા કેન્દ્રીય પગાર પંચ (8th Central Pay Commission) સમક્ષ મૂકવામાં આવી શકે છે, જોકે અંતિમ નિર્ણય સરકારની મંજૂરી પર નિર્ભર રહેશે.
Indian Army Abolish Brigadier Rank – બ્રિગેડિયરનું પદ હટાવવાનો પ્રસ્તાવ શા માટે લાવવામાં આવી રહ્યો છે?
હાલની વ્યવસ્થામાં સેનાના અધિકારીઓને મેજર જનરલના પગાર ધોરણ (Pay Level) સુધી પહોંચવામાં સરેરાશ 32 થી 33 વર્ષ જેટલો સમય લાગે છે, જ્યારે IAS, IPS અને ભારતીય વન સેવા (Indian Forest Service) ના અધિકારીઓ આ જ સ્તર સુધી 16 થી 18 વર્ષમાં પહોંચી જાય છે. સેનાનું વર્તમાન રેન્ક માળખું પિરામિડ (Pyramid) આકારનું હોવાથી લેફ્ટનન્ટ કર્નલ (Lieutenant Colonel) અને નીચેના સ્તરે અધિકારીઓની સંખ્યા વધુ રહે છે અને ઉપલા પદો મર્યાદિત હોય છે. અગાઉ વર્ષ 2018 માં તત્કાલીન સેના પ્રમુખ જનરલ બિપિન રાવત (General Bipin Rawat) ના કાર્યકાળ દરમિયાન પણ કેડર પુનર્ગઠન (Cadre Restructuring) ના સંદર્ભમાં આ વિષય પર ચર્ચા થઈ હતી, પરંતુ ત્યારે તે અમલમાં આવી શક્યું નહોતું.
Indian Army Abolish Brigadier Rank – પ્રસ્તાવ લાગુ થાય તો કમાન્ડ વ્યવસ્થા અને અન્ય સેવાઓ પર શું અસર પડશે?
જો આ પ્રસ્તાવ સ્વીકારવામાં આવે તો બ્રિગેડ (Brigade) ની કમાન બ્રિગેડિયરને બદલે મેજર જનરલ સ્તરના અધિકારીઓ સંભાળી શકે છે અને તેઓ ડિવિઝન (Division) સ્તરની જવાબદારીઓ પણ નિભાવી શકે છે, તેમજ નિયમિત અધિકારીઓ માટે મેજર જનરલને લઘુતમ નિવૃત્તિ રેન્ક (Minimum Retirement Rank) બનાવવાનો વિકલ્પ પણ ચર્ચામાં છે. આ ફેરફારની અસર માત્ર થલસેના પૂરતી સીમિત રહેશે નહીં, કારણ કે ભારતીય નૌસેના (Indian Navy) માં કોમોડોર (Commodore) અને ભારતીય વાયુસેના (Indian Air Force) માં એર કોમોડોર (Air Commodore) ના પદ બ્રિગેડિયરને સમકક્ષ ગણાય છે. સેનામાં હાલમાં ઇન્ટિગ્રેટેડ બેટલ ગ્રૂપ્સ (Integrated Battle Groups – IBGs) અને નવી રચનાઓ પર પણ કામ ચાલી રહ્યું હોવાથી જવાબદારીઓનું પુનર્વિતરણ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પાસું રહેશે.
Indian Army Abolish Brigadier Rank – આ માળખાકીય ફેરફારને અમલમાં મૂકવા સામે કયા પડકારો અને આગળની પ્રક્રિયા છે?
વર્તમાન પદોનું સમાયોજન, કમાન્ડ માળખામાં ફેરફાર અને ત્રણેય સેવાઓના રેન્ક તથા પગાર ધોરણ વચ્ચે તાલમેલ સાધવો એ આ પ્રસ્તાવના અમલીકરણ માટે મુખ્ય પડકારો માનવામાં આવે છે. જ્યાં સુધી સરકાર અને સંબંધિત પંચની મંજૂરી ન મળે ત્યાં સુધી સેનાનું હાલનું રેન્ક માળખું જ યથાવત્ રહેશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
PM Modi ASEAN India Summit Donald Trump ભારતઅમેરિકા સંબંધોમાં નવો વળાંક? આસિયાનભારત સમિટમાં પીએમ મોદીની હાજરી, ટ્રમ્પ સાથે વ્યૂહાત્મક મુદ્દાઓ પર થશે મંથન