News Continuous Bureau | Mumbai
US China Russia Trilateral Summit વિશ્વની ત્રણ સૌથી મોટી પરમાણુ અને વ્યૂહાત્મક મહાશક્તિઓ—અમેરિકા, ચીન અને રશિયા—ના ટોચના નેતાઓ પ્રથમ વખત એક જ ટેબલ પર બેઠક યોજી રહ્યા છે. ચીનના શેનઝેન (Shenzhen) ખાતે યોજાઈ રહેલી આ ઐતિહાસિક ત્રિપક્ષીય બેઠક (Trilateral Summit) થી વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલન, વેપાર, પરમાણુ નિયંત્રણ અને ભારતની વ્યૂહાત્મક નીતિઓ પર પડનારી સંભવિત અસરો અંગે ચર્ચાઓ તેજ બની છે.
US China Russia Trilateral Summit – શેનઝેનમાં ત્રણ દિગ્ગજ નેતાઓની મુલાકાત અને ‘યાલ્ટા ૨.૦’ ની ચર્ચા
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump), ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ (Xi Jinping) અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન (Vladimir Putin) વચ્ચેની આ પ્રથમ ઔપચારિક ત્રિપક્ષીય શિખર બેઠક આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના માનવામાં આવી રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકો (International Analysts) આ મુલાકાતની તુલના ૧૯૪૫ના ઐતિહાસિક યાલ્ટા સંમેલન (Yalta Conference) સાથે કરી રહ્યા છે, જ્યાં બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ વિશ્વની વ્યવસ્થા નક્કી કરવામાં આવી હતી. જોકે, ચીનના વ્યૂહાત્મક નિષ્ણાતો તેને ‘શેનઝેન ઇન્ટરનેશનલ સિસ્ટમ’ (Shenzhen International System) ગણાવીને મહાશક્તિઓ વચ્ચેની સ્પર્ધાને નિયંત્રિત કરવાની પહેલ ગણાવી રહ્યા છે.
US China Russia Trilateral Summit – પરમાણુ શસ્ત્ર નિયંત્રણ, યુક્રેન અને ઈરાન સંકટ મુખ્ય એજન્ડા પર
આ ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકમાં વ્યૂહાત્મક સ્થિરતા (Strategic Stability), પરમાણુ શસ્ત્રોમાં ઘટાડો (Nuclear Arms Reduction), યુક્રેન યુદ્ધ (Ukraine War), પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન સંકટ અને વૈશ્વિક વેપાર જેવા જટિલ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કેન્દ્રિત છે. અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે વેપાર તણાવ (Trade Tension) ઓછો કરવા અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (Artificial Intelligence – AI) તથા સેમિકન્ડક્ટર (Semiconductor) સ્પર્ધા અંગે સંવાદ આગળ વધારવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. જોકે, નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ત્રણેય દેશોના હિતો ઘણા મુદ્દાઓ પર એકબીજાથી અલગ હોવાથી કોઈ મોટી કાયમી સમજૂતી કરતાં આ બેઠક કૂટનીતિક સંકેત (Diplomatic Signal) વધુ સાબિત થઈ શકે છે.
US China Russia Trilateral Summit – ભારતની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા અને વિદેશ નીતિ પર શું અસર થશે?
નવી દિલ્હી માટે આ બેઠક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ભારતના અમેરિકા, રશિયા અને ચીન ત્રણેય સાથે અલગ-અલગ પ્રકારના વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક સંબંધો છે. એક તરફ અમેરિકા ભારતનું મહત્વનું ટેકનોલોજી (Technology) અને સંરક્ષણ ભાગીદાર છે, તો બીજી તરફ રશિયા ભારતનું પરંપરાગત સંરક્ષણ અને ઊર્જા (Energy) સહયોગી રહ્યું છે, જ્યારે ચીન સાથે સરહદી વિવાદ અને હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્ર (Indo-Pacific Region) માં સ્પર્ધા યથાવત છે. જો અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે કોઈ સમજૂતી થાય કે વૈશ્વિક વેપાર અને ટેરિફ (Tariff) નીતિઓમાં ફેરફાર થાય, તો ભારતે પોતાની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા (Strategic Autonomy) જાળવી રાખીને રાષ્ટ્રીય હિતોનું સંતુલન સાધવું પડશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Shiv Sena Supreme Court Hearing શિવસેના કોની? સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી પૂર્ણ થવાના આરે આજે કોનું ટેન્શન વધશે?