News Continuous Bureau | Mumbai
Cash Craze India ભારતમાં યુપીઆઈ (UPI) અને ડિજિટલ લેણદેણ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી હોવા છતાં, રોજિંદા વ્યવહારોમાં રોકડ (Cash) નો ઉપયોગ અપેક્ષિત ઘટ્યો નથી. અર્થશાસ્ત્રીઓ અને રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આર્થિક વૃદ્ધિ (Economic growth) અને વસ્તીના મોટા હિસ્સાની જરૂરિયાતોને કારણે ભારતમાં નોટો છાપવાનું અને રોકડનું પ્રમાણ અમેરિકા તથા યુરોપ જેવા વિકસિત દેશોની તુલનામાં ઘણું વધારે રહ્યું છે.
Cash Craze India – યુપીઆઈ (UPI) ક્રાંતિ છતાં રોકડનું વધતું ચલણ કેમ?
એક તરફ ભારત ડિજિટલ પેમેન્ટ ક્ષેત્રે વિશ્વમાં અગ્રેસર છે અને દર મહિને અબજો રૂપિયાના ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન થાય છે, તો બીજી તરફ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ના આંકડા મુજબ કરન્સી ઇન સર્ક્યુલેશનમાં ઉત્તરોત્તર વધારો જોવા મળ્યો છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અર્થતંત્રના કદમાં થતો વધારો અને અનૌપચારિક ક્ષેત્ર (Informal sector) ની રોકડ પરની નિર્ભરતા આ પાછળનું મુખ્ય કારણ છે.
Cash Craze India – અમેરિકા અને યુરોપની સરખામણીમાં ભારતમાં કેશ પ્રિન્ટિંગની સ્થિતિ
અમેરિકા અને યુરોપિયન દેશોમાં મોટાભાગના વ્યવહારો ડિજિટલ અથવા કાર્ડ્સ દ્વારા થાય છે અને ત્યાં મની વેલોસિટી (Velocity of money) ખૂબ ઝડપી છે. તેનાથી વિપરીત, ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશમાં જ્યાં નાની બચત અને રોજિંદા ખર્ચ માટે રોકડ પર ભરોસો કરનાર મોટો વર્ગ છે, ત્યાં કેન્દ્રીય બેંક દ્વારા નોટોની છાપકામ અને માંગ સતત ઊંચી જળવાઈ રહી છે.
Cash Craze India – અર્થવ્યવસ્થા અને નાણાકીય નીતિઓ પર તેની અસરો
ભલે ડિજિટલ પેમેન્ટે (Digital payments) નાણાકીય વ્યવહારોને પારદર્શક બનાવ્યા હોય, પરંતુ રોકડ પ્રત્યેનો લગાવ એ વાત દર્શાવે છે કે રોટી-બેટી અને સ્થાનિક બજારોની આર્થિક ગતિવિધિઓમાં કેશ હજુ પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સરકાર અને આરબીઆઈ દ્વારા ડિજિટલ અર્થતંત્રને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે સાથે રોકડ પ્રબંધન પર પણ સંતુલન જાળવવામાં આવી રહ્યું છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Sugar Price Hike ‘ત્રણ મહિનામાં ૪૦% મોંઘી થઈ ખાંડ, મોંઘવારી માટે જવાબદાર કોણ?’, મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ કેન્દ્ર સરકાર પર સાધ્યું નિશાન
