News Continuous Bureau | Mumbai
Essential Food Commodities Price Rise દિવાળીના તહેવારો નજીક આવી રહ્યા છે ત્યારે દેશભરમાં સામાન્ય જનતા અને ગૃહિણીઓના રસોડાનું બજેટ ફરી એકવાર ખોરવાઈ ગયું છે; ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓની સપ્લાય ચેઇન (Supply Chain) માં આવેલા મોટા વિક્ષેપ અને અચાનક વધેલી તહેવારી માંગને કારણે ખાંડ, ચોખા અને વિવિધ કઠોળના ભાવમાં નોંધપાત્ર તેજી જોવા મળી રહી છે; પરિવહન ક્ષેત્રે સર્જાયેલા લોજિસ્ટિક્સ પડકારો (Logistics Challenges) અને મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્યોમાંથી અપેક્ષિત પુરવઠો ન પહોંચવાના કારણે જથ્થાબંધ બજારોમાં માલની અછત સર્જાઈ છે; હોલસેલ માર્કેટ (Wholesale Market) માં થયેલા ભાવવધારાની સીધી અસર છૂટક કરિયાણા બજાર (Retail Grocery Market) પર પડી છે; મીઠાઈઓ અને ફરસાણ બનાવવાની સિઝન ચરમસીમા પર હોવાથી ખાંડ અને બેસનચણાની દાળની માંગ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી છે, જેના પરિણામે મોંઘવારી (Inflation) નો માર સહન કરવાનો વારો આવ્યો છે.
Essential Food Commodities Price Rise – ખાંડ અને ચોખાના ભાવમાં તેજી: પ્રોસેસિંગ અને ટ્રાન્સપોર્ટ અવરોધોથી પુરવઠો ખોરવાયો
ખાંડ મિલો તરફથી નવો માલ બજારોમાં સમયસર ન પહોંચવાને કારણે જથ્થાબંધ બજારમાં ખાંડના ક્વિન્ટલ દીઠ ભાવમાં સરેરાશ વધારો નોંધાયો છે. મહારાષ્ટ્ર અને ઉત્તર પ્રદેશ જેવા મુખ્ય શેરડી ઉત્પાદક રાજ્યોમાંથી આવકો મોડી પડતાં તહેવારોની ટોચની ખરીદી સામે માલની ખેંચ ઊભી થઈ છે. બીજી તરફ, બાસમતી અને નોન-બાસમતી ચોખાના સેગમેન્ટમાં પણ સંગ્રહખોરી અને પરિવહન ખર્ચ (Freight Cost) વધવાના કારણે પ્રતિ કિલો ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. નિકાસ નિયંત્રણો છતાં સ્થાનિક મિલોમાંથી આવતી આવકો મર્યાદિત રહેતાં વેપારીઓ પણ ઊંચા ભાવે વેચાણ કરવા મજબૂર બન્યા છે.
Essential Food Commodities Price Rise – કઠોળ અને દાળના ભાવ આસમાને: તુવેર, અડદ અને ચણાની દાળમાં આગ
તહેવારોના દિવસોમાં સૌથી વધુ વપરાતી તુવેર દાળ, ચણાની દાળ અને અડદની દાળના ભાવમાં છેલ્લા બે સપ્તાહમાં તીવ્ર ઉછાળો નોંધાયો છે. આયાતી કઠોળના શિપમેન્ટ બંદરો પર અટવાઈ જવા અને સ્થાનિક સ્તરે જૂનો સ્ટોક ઓછો હોવાને કારણે સંગ્રહખોરો સક્રિય થયા છે. ચણા દાળ અને બેસનની માંગ દિવાળીના ફરસાણ અને મીઠાઈ ઉદ્યોગમાં સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી છે, જેના લીધે રિટેલ માર્કેટમાં ગ્રાહકોને પ્રતિ કિલો નોંધપાત્ર વધારાનો બોજ સહન કરવો પડી રહ્યો છે. વેપારી સંગઠનોના જણાવ્યા મુજબ, પુરવઠા શૃંખલા ઝડપથી પૂર્વવત નહીં થાય તો આગામી દિવસોમાં ભાવ હજુ વધી શકે છે.
Essential Food Commodities Price Rise – સરકારી તંત્ર દ્વારા દરમિયાનગીરીની શક્યતા: સ્ટોક લિમિટ અને મોનિટરિંગ વધારાયું
તહેવારોના ટાણે જ આવશ્યક ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થતાં સામાન્ય ગ્રાહકોમાં ભારે અસંતોષ ફેલાયો છે. પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાને રાખીને ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રાલયે બજારોમાં સ્ટોક હોલ્ડિંગ લિમિટ (Stock Holding Limits) ની કડક ચકાસણી હાથ ધરી છે. સરકારી એજન્સીઓ દ્વારા બફર સ્ટોક (Buffer Stock) માંથી ખુલ્લા બજારમાં માલ છૂટો કરવાની અને જરૂર પડ્યે દરોડા પાડવાની તૈયારીઓ શરૂ કરવામાં આવી છે. વહીવટી તંત્રનું માનવું છે કે બજારમાં કૃત્રિમ અછત ઊભી કરનારા તત્વો સામે કડક કાનૂની પગલાં ભરીને દિવાળી સુધીમાં ભાવ નિયંત્રણમાં લાવવાના તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવશે.
