News Continuous Bureau | Mumbai
High GDP Growth vs Youth Unemployment દેશમાં ઊંચા ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ એટલે કે જીડીપી ગ્રોથ રેટ (GDP Growth Rate) અને ઝડપથી વિકસતા અર્થતંત્રના સરકારી દાવાઓ વચ્ચે રોજગાર મોરચે અત્યંત ચિંતાજનક વાસ્તવિકતા સામે આવી છે. તાજેતરના આર્થિક અને સામાજિક સર્વેક્ષણો મુજબ, દેશના લગભગ ૨૫ ટકા એટલે કે દર ચારમાંથી એક યુવાન સક્રિય રીતે બેરોજગારી (Youth Unemployment) નો સામનો કરી રહ્યો છે. આ ચોંકાવનારો આંકડો દર્શાવે છે કે યુવા વસ્તીનો મોટો હિસ્સો ન તો કોઈ નોકરી કે રોજગાર કરી રહ્યો છે અને ન તો ઉચ્ચ શિક્ષણ કે પ્રોફેશનલ ટ્રેનિંગ મેળવી રહ્યો છે, જે ‘જોબલેસ ગ્રોથ’ (Jobless Growth) ના ગંભીર સંકેત આપે છે.
High GDP Growth vs Youth Unemployment – ‘NEET’ કેટેગરીમાં વધતી યુવા વસ્તી દેશ માટે મોટો પડકાર
વૈશ્વિક સ્તરે અર્થશાસ્ત્રમાં આ સ્થિતિને ‘NEET’ (Not in Education, Employment, or Training) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. સર્વે રિપોર્ટ અનુસાર, ૧૫ થી ૨૯ વર્ષની વયજૂથના કરોડો યુવાનો આ શ્રેણીમાં ફસાયેલા છે. ડિગ્રી મેળવ્યા પછી પણ બજારની માંગ અનુસાર યોગ્ય રોજગાર ન મળવો, સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની અનિશ્ચિતતાઓ અને ફ્રેશર્સ માટે મર્યાદિત તકોના કારણે આ સ્થિતિ વધુ વિકટ બની છે. આર્થિક વિકાસના મોટા આંકડાઓ છતાં જમીની સ્તરે સામાન્ય યુવા વર્ગ સુધી તેની સકારાત્મક અસર ન પહોંચવી એ નીતિ-ઘડવૈયાઓ માટે ભારે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.
High GDP Growth vs Youth Unemployment – ડિગ્રી અને માર્કેટ સ્કિલ્સ વચ્ચેનું મોટું અંતર
નિષ્ણાતોના મતે, યુવા બેરોજગારી પાછળનું મુખ્ય કારણ પરંપરાગત શિક્ષણ પ્રણાલી અને આધુનિક ઉદ્યોગોની જરૂરિયાતો વચ્ચે રહેલું સ્કિલ ગેપ (Skill Gap) છે. આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI), ઓટોમેશન અને આધુનિક ટેકનોલોજીના યુગમાં માત્ર સામાન્ય ડિગ્રી પૂરતી સાબિત થતી નથી. લાખો સ્નાતકો દર વર્ષે કોલેજોમાંથી બહાર પડે છે પરંતુ પ્રેક્ટિકલ સ્કિલ્સના અભાવે તેઓ કોર્પોરેટ જગતમાં રોજગાર મેળવવા અસમર્થ રહે છે. બીજી તરફ, ઉત્પાદન ક્ષેત્ર (Manufacturing Sector) માં રોજગારીની ધીમી વૃદ્ધિ પણ આ સમસ્યાને વધુ ગંભીર બનાવી રહી છે.
High GDP Growth vs Youth Unemployment – ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવો અનિવાર્ય
ભારત પાસે હાલ વિશ્વની સૌથી મોટી યુવા કાર્યક્ષમ વસ્તી હોવાથી તેને ‘ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ’ (Demographic Dividend) તરીકે જોવામાં આવે છે. જોકે, જો આ ચોથા ભાગના યુવાનો લાંબા સમય સુધી ઉત્પાદક પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહેશે, તો આ વસ્તીકીય લાભ મોટો સામાજિક અને આર્થિક બોજ બની શકે છે. અર્થશાસ્ત્રીઓએ તાકીદ કરી છે કે સરકારે માત્ર સર્વિસ સેક્ટર પર નિર્ભર રહેવાને બદલે શ્રમ-આધારિત ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવું પડશે, વ્યવસાયિક તાલીમ (Vocational Training) નો વ્યાપ વધારવો પડશે અને સ્ટાર્ટઅપ્સ તેમજ સ્થાનિક એમએસએમઈ (MSME) એકમો માટે સરળ ફાઇનાન્સિંગ ઉપલબ્ધ કરાવવું પડશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Samantha Exit Over Pregnancy Rumors સમાંથા રૂથ પ્રભુ પ્રોજેક્ટમાંથી બહાર? અફવાઓ વચ્ચે નવી અભિનેત્રીની એન્ટ્રીથી ઈન્ડસ્ટ્રીમાં મોટો ગણગણાટ!
