News Continuous Bureau | Mumbai
ભારત અને ચીન વચ્ચે લાંબા સમયથી અટકેલો સરહદી વેપાર ફરી શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે. એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક (ADB) અને વિશ્વ બેંકનો અંદાજ છે કે વેપાર ફરી શરૂ થવાથી પ્રારંભિક તબક્કામાં બંને દેશોને દર વર્ષે 5-6 અબજ ડોલરનો ફાયદો થશે. આ નવી સમજૂતી હેઠળ માત્ર હિમાલયના દર્રાઓથી પરંપરાગત વેપારને જ વેગ આપવામાં આવશે નહીં, પરંતુ દુર્લભ ખનિજો અને ખાતરની આપસી જરૂરિયાતો પણ પૂરી કરવામાં આવશે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પગલું અમેરિકાની સંરક્ષણવાદી નીતિઓ અને ટેરિફના દબાણ સામે ભારતને મોટી રાહત આપશે.
કયા માર્ગો ખોલાશે અને શું વેપાર થશે?
આ સમજૂતી હેઠળ શિપકી લા દર્રા, સનાથુલા દર્રા અને અરુણાચલ પ્રદેશનો બોમડિલા માર્ગ પ્રાથમિકતાના ધોરણે ખોલવામાં આવશે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું કે ચીને દુર્લભ ધાતુઓની આપૂર્તિનું આશ્વાસન આપ્યું છે, જેની ભારતના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સંરક્ષણ અને ઉર્જા ક્ષેત્રોને સૌથી વધુ જરૂર છે. તેના બદલામાં ભારત ચીનને ફોસ્ફેટ અને પોટાશ આધારિત ખાતરનો પુરવઠો આપશે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : India-Russia big deal: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ટેરિફવાળી ધમકી વચ્ચે ભારત-રશિયાએ કરી મોટી ડીલ! આ વસ્તુ ના સપ્લાય પર મોટો ખેલ
અમેરિકાના ટેરિફથી રાહત
ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફોરેન ટ્રેડના વરિષ્ઠ અર્થશાસ્ત્રી ડૉ. બિસ્વજીત ધરે જણાવ્યું કે ‘ટ્રમ્પના ટેરિફને કારણે ભારતીય નિકાસકારોનો ખર્ચ વધી ગયો છે. જો ભારત ચીન પાસેથી દુર્લભ ખનિજો અને ખાતર ઉપરાંત મધ્યવર્તી ઔદ્યોગિક વસ્તુઓની આયાત વધારે છે, તો ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટશે અને અમેરિકન ટેરિફથી થતા વાર્ષિક 3-5 અબજ ડોલરના નુકસાનની મોટાભાગે ભરપાઈ થઈ શકશે.’ ચાઇના ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડે સંકેત આપ્યો છે કે ભારત-ચીન વેપાર ફરી શરૂ થવાથી અમેરિકાની સંરક્ષણવાદી નીતિઓ ના સમયગાળામાં ભારતને એક બફર ઇકોનોમિક સ્પેસ મળી શકે છે.
ભારતે આત્મનિર્ભરતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ: જીટીઆરઆઈ (GTRI)
ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ (GTRI) નું કહેવું છે કે ભારત માટે ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા પર ધ્યાન આપવું અત્યંત જરૂરી છે. વર્ષ 2024-25માં ભારત અને ચીન વચ્ચે 100 અબજ ડોલરની જોખમી વેપાર ખાધ છે. જીટીઆરઆઈએ જણાવ્યું કે, ‘ભારત માટે એકમાત્ર વાસ્તવિક સુરક્ષા ઉપાય એ છે કે નિર્ભરતા ઘટાડીને, સઘન ઉત્પાદનમાં રોકાણ કરીને અને સાચો ઉત્પાદક દેશ બનીને ઘરેલુ સ્તરે મજબૂત બનવું.’ આનાથી ભારત ચીન સાથે સમાન શરતો પર વાતચીત કરવા માટે વધુ સારી સ્થિતિમાં રહેશે.
