News Continuous Bureau | Mumbai
India Shifts LPG Imports To US પશ્ચિમ એશિયા (Middle East) માં ચાલી રહેલા ભૌગોલિકરાજકીય તણાવ અને યુદ્ધની સ્થિતિ વચ્ચે ભારતે પોતાની ઉર્જા સુરક્ષા (Energy Security) સુનિશ્ચિત કરવા માટે મોટો વ્યૂહાત્મક વળાંક લીધો છે. દેશમાં ઘરેલુ રાંધણ ગેસ (LPG) નો અવિરત પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે જાહેર ક્ષેત્રની ત્રણ અગ્રણી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ – ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOC), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) એ સંયુક્ત રીતે અમેરિકાથી આશરે ૨૭.૫ લાખ મેટ્રિક ટન એલપીજી આયાત કરવા માટે વિશાળ સંયુક્ત ટેન્ડર (Joint Tender) બહાર પાડ્યું છે. વર્ષ ૨૦૨૭ માટે જારી કરાયેલું આ ટેન્ડર દર્શાવે છે કે ભારત હવે પરંપરાગત ખાડી દેશો પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને વૈકલ્પિક વૈશ્વિક સ્ત્રોતો તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.
India Shifts LPG Imports – ૨૦૨૭ માટે દર મહિને અમેરિકાથી આવશે મોટા ગેસ કેરિયર કાર્ગો
બહાર પાડવામાં આવેલા સત્તાવાર ટેન્ડર દસ્તાવેજો અનુસાર, ભારતીય તેલ કંપનીઓ વર્ષ ૨૦૨૭ દરમિયાન દર મહિને અમેરિકાથી ચાર અત્યંત મોટા ગેસ કેરિયર (Very Large Gas Carrier – VLGC) કાર્ગો મંગાવશે. પ્રત્યેક કાર્ગોની ક્ષમતા આશરે ૪૬,૦૦૦ ટનની રહેશે, જેમાં પ્રોપેન અને બ્યુટેનનું સમાન ૫૦-૫૦% મિશ્રણ હશે. આ ઉપરાંત, દર મહિને ‘ફ્રી-ઓન-બોર્ડ’ (FOB) ધોરણે ૪૫,૦૦૦ ટનનો વધારાનો એક કાર્ગો પણ ખરીદવામાં આવશે. આ વૈશ્વિક ટેન્ડર આગામી ૨૨ ઓક્ટોબર સુધી ખુલ્લું રહેશે, જેના દ્વારા ભારતમાં રાંધણ ગેસ સિલિન્ડરની કોઈપણ સંભવિત અછતને અગાઉથી જ ટાળી શકાશે.
India Shifts LPG Imports – વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો આયાતકાર ભારત: મિડલ ઈસ્ટ સંકટમાંથી બોધપાઠ
ચીન પછી ભારત સમગ્ર વિશ્વમાં એલપીજીનો બીજો સૌથી મોટો આયાતકાર દેશ છે. સરકારી આંકડા દર્શાવે છે કે વર્ષ ૨૦૨૫ દરમિયાન ભારતે કુલ ૨.૧૯ કરોડ ટન એલપીજીની આયાત કરી હતી, જેમાંથી આશરે ૯૦% હિસ્સો માત્ર મિડલ ઈસ્ટના દેશોમાંથી આવતો હતો અને તે દેશની કુલ ઘરેલુ એલપીજી વપરાશના ૬૬% હિસ્સાની પૂર્તિ કરતો હતો. જોકે, તાજેતરમાં પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના કારણે દરિયાઈ માર્ગો (Strait of Hormuz) પર શિપિંગ ખોરવાતાં સપ્લાય ચેઈન પ્રભાવિત થઈ હતી. આ પુરવઠા અવરોધોને પગલે સરકારે ઔદ્યોગિક ગેસ ઘરેલુ સિલિન્ડરોમાં વાળવી પડી હતી. આ અનુભવ પરથી સબક લઈને ભારતે સપ્લાય સોર્સિસમાં વૈવિધ્યીકરણ (Supply Diversification) લાવવાની દિશા પકડી છે.
India Shifts LPG Imports – કરોડો પરિવારો માટે રાંધણ ગેસના સ્થિર પુરવઠા અને ભાવની સુરક્ષા
આયાતમાં વિલંબ અને કડક તપાસને કારણે તાજેતરના મહિનાઓમાં દેશમાં લાખો ગ્રાહકોના કનેક્શન્સ પર અસર પડી હતી. અમેરિકા સાથેનો આ મોટો કરાર લાંબા ગાળે ભારતના કરોડો રસોડામાં એલપીજીની અવિરત ડિલિવરી સુનિશ્ચિત કરશે. યુએસ ગલ્ફ કોસ્ટ પરથી નિયમિત સપ્લાય શરૂ થવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભૌગોલિક તણાવ વચ્ચે પણ ભારતીય ઉપભોક્તાઓ માટે ગેસના ભાવ અને પ્રાપ્યતામાં સ્થિરતા જળવાઈ રહેશે, જે દેશની આર્થિક અને સામાજિક વ્યવસ્થા માટે એક મોટું રક્ષણાત્મક પગલું છે.
