Mukesh Ambani Russian oil : છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump) રશિયન તેલની (Russian Oil) ખરીદી-વેચાણ રોકવા માટે ઘણા નિવેદનો આપી રહ્યા હતા. પરંતુ તેની અસર કોઈ પણ દેશ, એટલે કે ભારત (India) અને ચીન (China) પર પડી રહી નહોતી. પરંતુ યુરોપિયન યુનિયને (European Union – EU) એક એવો તોડ કાઢ્યો કે ભારતના સૌથી અમીર ઉદ્યોગપતિ મુકેશ અંબાણીને (Mukesh Ambani) પણ પરસેવો છૂટી ગયો. રેકોર્ડ રેવન્યુ અને નફો હોવા છતાં, EU ના નિર્ણયને કારણે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના (Reliance Industries – RIL) શેર (Share) ૩ ટકાથી વધુ તૂટ્યા. જેના કારણે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના માર્કેટ કેપને (Market Cap) ૬૬ હજાર કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન (Loss) થયું.
Mukesh Ambani Russian oil :EU નો મોટો નિર્ણય: રશિયન તેલના આયાત પર પ્રતિબંધ, ભારત અને રિલાયન્સ પર સીધી અસર.
વાસ્તવમાં EU એ કોઈપણ ત્રીજા દેશમાંથી આવતા રશિયન તેલ પર પ્રતિબંધ (Ban) મૂક્યો છે. જેનો અર્થ એ છે કે હવે ભારત રશિયન તેલને રિફાઇન (Refined) કરીને યુરોપિયન દેશોમાં (European Countries) વેચી શકશે નહીં. આ નિર્ણયની અસર ભારતની સૌથી મોટી રિફાઇન્ડ ક્રૂડ ઓઇલ (Crude Oil) સપ્લાય કરતી કંપની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પર જોવા મળી છે. જેના કારણે કંપનીના શેરોમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
EU નો મોટો નિર્ણય:
વાસ્તવમાં EU એ થર્ડ નેશન રશિયન ઓઇલ ઇમ્પોર્ટ (Third Nation Russian Oil Import) પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે હવે યુરોપનો (Europe) કોઈ પણ દેશ વિશ્વના કોઈપણ ભાગમાંથી રશિયન તેલની આયાત (Import) કરશે નહીં. આની સૌથી વધુ અસર ભારત પર જોવા મળી શકે છે. ભારત હાલમાં 15 બિલિયન ડોલરના વાર્ષિક રિફાઇન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ (Refined Petroleum Products) યુરોપને મોકલી રહ્યું હતું, જેના પર હવે ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે.
રિપોર્ટ અનુસાર ભારતે નાણાકીય વર્ષ 2024 માં યુરોપિયન સંઘને 19.2 અબજ અમેરિકી ડોલરના પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસ (Export) કરી હતી, પરંતુ 2024 -25માં તે 27.1% ઘટીને 15 અબજ અમેરિકી ડોલર રહી ગઈ. ભારતે નાણાકીય વર્ષ 2025માં રશિયાથી (Russia) 50.3 અબજ અમેરિકી ડોલરનું કાચું તેલ (Crude Oil) આયાત કર્યું. ખાસ વાત એ છે કે હાલમાં ભારતના ક્રૂડ ઓઇલ બાસ્કેટમાં રશિયન તેલની ભાગીદારી 44 ટકાથી વધુની છે.
Mukesh Ambani Russian oil :રિલાયન્સ પર મોટો અસર અને શેરબજારમાં ઘટાડો
આ નિર્ણયની અસર દેશની સૌથી મોટી રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પર પડતી જોવા મળી રહી છે. વાસ્તવમાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ રશિયન તેલની સૌથી મોટી આયાતકાર (Importer) છે. જેને તે રિફાઇન કરીને યુરોપના ઘણા દેશોમાં નિકાસ કરી રહી હતી. ડિસેમ્બર ૨૦૨૪માં, RIL એ રોઝનેફ્ટ (Rosneft) સાથે દરરોજ લગભગ 500,000 બેરલ (Barrels) રશિયન કાચા તેલના આયાત માટે 10વર્ષનો કરાર (Agreement) કર્યો – જેનું મૂલ્ય વાર્ષિક 13 અબજ ડોલર છે – જેનાથી રશિયન તેલ તેની રિફાઇનિંગ વ્યૂહરચનાનો (Refining Strategy) આધાર બની ગયું.
ઓક્ટોબર 2024 સુધીમાં, RIL રશિયાથી સરેરાશ 405,000 બેરલ પ્રતિદિન આયાત કરી રહી હતી – જે તેના કુલ કાચા તેલના એક તૃતીયાંશથી પણ વધુ છે. આ ખરીદી મિડલ ઇસ્ટ ગ્રેડ (Middle East Grade) ની સરખામણીમાં 3-4 ડોલર પ્રતિ બેરલની છૂટ (Discount) પર થઈ, જેનાથી રિફાઇનિંગ માર્જિન (Refining Margin) વધ્યું અને યુરોપને નિકાસ, ખાસ કરીને ડીઝલના (Diesel) નિકાસને પ્રોત્સાહન મળ્યું. EU ના નિર્ણય પછી રિલાયન્સ પર ઘણો મોટો અસર પડશે.
Mukesh Ambani Russian oil :રિલાયન્સના શેરમાં ઘટાડો અને માર્કેટ કેપને નુકસાન
EU ના નિર્ણય પછી સોમવારે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના શેરોમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો. બીએસઈ (BSE) ના આંકડા અનુસાર રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝનો શેર 3.29 ટકાના ઘટાડા સાથે 1428.20 રૂપિયા પર બંધ થયો. જ્યારે કારોબારી સત્ર દરમિયાન રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝનો શેર 142.05 રૂપિયાના દિવસના નીચલા સ્તર પર ગયો. જ્યારે આજે સવારે કંપનીનો શેર મામૂલી ઘટાડા સાથે 1474.95 રૂપિયા પર ઓપન થયો હતો. જ્યારે એક દિવસ પહેલા કંપનીનો શેર 1476.85 રૂપિયા પર જોવા મળ્યો હતો. જાણકારોનું માનવું છે કે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના શેરોમાં ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે. 19 જુલાઈ 2024 ના રોજ કંપનીનો શેર 1,589.50 રૂપિયાના દિવસના ઉચ્ચ સ્તર પર પહોંચી ગયો હતો.
ખાસ વાત એ છે કે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના શેરોમાં ઘટાડો આવવાને કારણે કંપનીના માર્કેટ કેપમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આંકડા જોઈએ તો શુક્રવારે શેરબજાર બંધ થયા પછી રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝનું માર્કેટ કેપ 19,98,543.22 કરોડ રૂપિયા હતું. જે સોમવારે શેરબજાર બંધ થયા પછી કંપનીનું માર્કેટ કેપ 19,32,707.74 કરોડ રૂપિયા પર આવી ગયું. આનો અર્થ એ છે કે કંપનીના માર્કેટ કેપને દિવસ દરમિયાન 65,835.48 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું.
