News Continuous Bureau | Mumbai
New Currency of World : અમેરિકન ડોલર હવે શેરબજારમાં ( Stock Market ) પોતે જ નબળો પડી રહ્યો છે. વિશ્વમાં તેનો પ્રભાવ હવે ઘટી રહ્યો છે અને વિશ્વ નવા પ્રકારના ચલણ તરફ હાલ આગળ વધી રહ્યું છે. સ્થિતિ એવી છે કે હવે વિશ્વભરની સરકારો ડોલરને બદલે આ નવી કરન્સીના કારણે પાગલ થઈ રહી છે. આખરે, આ સ્થિતિ કેમ અને કેવી રીતે આવી, જાણો અહીં.
વાસ્તવમાં, 1914માં પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધની શરૂઆતથી જ વિશ્વમાં ડોલરનું ( US Dollar ) મહત્વ વધી રહ્યું હતું. યુદ્ધ દરમિયાન અમેરિકાના મિત્ર દેશો અમેરિકાને વસ્તુઓની આયાતના બદલામાં સોનું આપતા હતા. આ જ કારણ હતું કે અમેરિકા પાસે સૌથી વધુ ગોલ્ડ રિઝર્વ હતું. યુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી, મોટાભાગના દેશોએ તેમના ચલણને ડોલર સાથે જોડી દીધું હતું. આ પછી સોનાની કિંમતમાં થોડો ઘટાડો થયો હતો અને ડોલર વિશ્વનું સૌથી મજબૂત ચલણ બની ગયું હતું. તમામ દેશોએ ડોલરના રૂપમાં તેમના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં વધારો કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. 1999 સુધીમાં, વિશ્વના કુલ વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં ( foreign exchange reserves ) ડોલરનો હિસ્સો વધીને 71 ટકા થયો હતો. જો કે, યુરોપિયન દેશોએ પોતાના માટે એક સામાન્ય ચલણ અપનાવ્યું હતો, જેને યુરો કહેવામાં આવે છે.
New Currency of World : યુરોપિયન દેશોની પોતાની કરન્સી હોવાને કારણે અને યુરોમાં બિઝનેસ કરવાને કારણે ડોલરનું મહત્વ ઘટી ગયું છે.
યુરોપિયન દેશોની પોતાની કરન્સી હોવાને કારણે અને યુરોમાં બિઝનેસ કરવાને કારણે ડોલરનું મહત્વ ઘટી ગયું છે. જેમાં ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ ( IMF ) અનુસાર, જ્યારે 1999માં કુલ વૈશ્વિક અનામતમાં ડોલરનો હિસ્સો 71 ટકા હતો, તે 2010 સુધીમાં ઘટીને 62 ટકા અને 2020 સુધીમાં 58.41 ટકા થઈ ગયો હતો. જોકે, અન્ય કરન્સી સામે ડોલર મજબૂત રહ્યો હતો. 1964માં ડોલર સામે રૂપિયો 4.66 રૂપિયાના સ્તરે હતો. જે હવે ઘટીને 83.4 રૂપિયા પર આવી ગયો છે. જેમાં યુરોનું સ્થાન બીજા ક્રમે છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો: Forest Conservation: યુનાઇટેડ નેશન્સ ફોરમ ઓન ફોરેસ્ટના 19મા સત્રમાં ભારતે વન સંરક્ષણ અને ટકાઉ વન વ્યવસ્થાપન પહેલને હાઇલાઇટ કરી
હાલની સ્થિતિ એ છે કે ડોલર નું મહત્ત્વ ઝડપથી ઘટી રહ્યું છે. ભારત સરકાર અને રિઝર્વ બેંક અન્ય દેશોની સાથે હવે રૂપિયામાં બિઝનેસ કરવા પર ભાર આપી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં તેણે 20 દેશો સાથે કરાર કર્યા છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બાદ અમેરિકા અને યુરોપે રશિયા પર પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા. આ ઘટના બાદ સ્થાનિક ચલણમાં વેપાર કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ભારતે પણ રૂપિયામાં લગભગ 20 બિલિયન ડોલર જેટલો બિઝનેસ કર્યો હતો. આટલું જ નહીં, અમેરિકાએ રશિયા પાસેથી મળેલા ડોલરના ભંડારને પણ ગેરકાયદેસર જાહેર કર્યો હતો. આ પછી અન્ય દેશોમાં ડર ફેલાઈ ગયો કે તેમની સાથે પણ આવું કંઈક થઈ શકે છે.
રશિયા સાથેની આ ઘટના બાદ અન્ય દેશોએ પોતાની રણનીતિ બદલી. હવે તેમનો ભાર સ્થાનિક ચલણમાં વેપાર કરવા અને સોનાનો ભંડાર વધારવા પર છે. ભારતની વાત કરીએ તો એપ્રિલના પ્રથમ સપ્તાહમાં કુલ વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં સોનાનો હિસ્સો 55.8 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયો હતો. રિઝર્વ બેંક ( RBI ) હવે ઝડપી ગતિએ સોનાની ( Gold ) ખરીદી કરી રહી છે. સ્થિતિ એવી છે કે માત્ર એક સપ્તાહમાં 1.24 અબજ ડોલરનું સોનું ખરીદવામાં આવ્યું હતું. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં દેશના સોનાના ભંડારમાં ( gold reserves ) 13 ટનનો વધારો થયો હતો. સોનાના ભંડારની બાબતમાં ભારત 9મા સ્થાને પહોંચી ગયું છે.
New Currency of World : વર્ષ 2021માં દુનિયાભરના દેશોએ 450.1 ટન સોનું ખરીદ્યું હતું..
વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલનો રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે, વર્ષ 2021માં દુનિયાભરના દેશોએ 450.1 ટન સોનું ખરીદ્યું હતું, 2022માં તે લગભગ ત્રણ ગણું વધીને 1135.7 ટન થઈ ગયુ હતું અને 2023માં 1037 ટન સોનું થયું હતું . સોનાના ભાવમાં પણ છેલ્લા 2-3 વર્ષમાં સતત વધારો થયો છે. માત્ર 6 વર્ષમાં સોનાની કિંમતમાં 68 ટકાનો વધારો થયો હતો.
સોનું કેમ બની રહ્યું છે નવું ચલણ? પ્રથમ, સોનાના વધતા ભાવને કારણે, દેશોના ચલણ ભંડારનું મૂલ્ય પણ આપોઆપ વધે છે. બીજું, યુએસ સેન્ટ્રલ બેંક ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજદરમાં ઘટાડો કરવા જઈ રહ્યું છે. વ્યાજમાં ઘટાડો થવાને કારણે લોકો નાણાકીય સંપત્તિમાં રોકાણ કરવાને બદલે સોનું ખરીદવા પર વધુ ધ્યાન આપશે. ત્રીજું કારણ એ છે કે સોનાનો ઉપયોગ વિશ્વમાં વેપાર અને વ્યવહારમાં થઈ શકે છે. જે દેશો સ્થાનિક ચલણમાં વેપાર નહીં કરે તેવા દેશો સાથે સોનામાં વેપાર કરી શકાય છે. આવી સ્થિતિમાં એવું માનવામાં આવે છે કે આવનારા સમયમાં સોનું વિશ્વનું નવું કોમન કરન્સી બની જશે.
આ સમાચાર પણ વાંચો: Dharavi Redevelopment Project: શું અદાણી કનેક્શનને કારણે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ કોંગ્રેસ પાસેથી દક્ષિણ મધ્ય મુંબઈની બેઠક છીનવી લીધી, શું શરદ પવાર આમાં મહત્વની ભૂમિકામાં???
(ડિસ્ક્લેમરઃ અહીં રજૂ કરવામાં આવેલી માહિતી અન્ય મિડીયા પ્રેલટફોર્મ પર પણ ઉપલબ્ધ છે તેમજ તેની સત્યતા સંદર્ભે અમે કોઈ દાવો કરતા નથી. કોઈપણ રોકાણ કરતા પહેલા ફાઈનાન્શિયલ એડવાઈઝરની સલાહ ચોક્કસ લો.)
