News Continuous Bureau | Mumbai 

Senior Citizens Concession RTI:ભારતીય રેલ્વે સામાન્ય મુસાફરોને ઘણી સુવિધાઓ આપે છે, પરંતુ જ્યારે કમાણીની વાત આવે છે ત્યારે તે કોઈને છોડતી નથી. આનું ઉદાહરણ એક RTIના જવાબમાં જોવા મળ્યું. જેમાં માહિતી આપવામાં આવી હતી કે વૃદ્ધો માટે રાહત મળતી સુવિધા પાછી ખેંચી લઈને રેલવેને દરરોજ લગભગ 4 કરોડ રૂપિયાની કમાણી થઈ છે. હા, આ આંકડો લગભગ 4 વર્ષ જૂનો છે. તમારે સમજવું જોઈએ કે ભૂતકાળમાં રેલવેને કેટલી કમાણી થઈ હશે. RTI હેઠળ પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નોમાં જાણવા મળ્યું છે કે વરિષ્ઠ નાગરિકોને ટ્રેન ભાડામાં આપવામાં આવેલી છૂટ પાછી ખેંચી લીધા પછી, ભારતીય રેલવેએ વરિષ્ઠ નાગરિકો પાસેથી રૂ. 5,800 કરોડથી વધુની વધારાની આવક મેળવી છે.  

20 માર્ચ, 2020 ના રોજ, કોવિડ -19 રોગચાળાને કારણે દેશવ્યાપી લોકડાઉનની જાહેરાત કરવામાં આવ્યા પછી, રેલ્વે મંત્રાલયે ( Railway Ministry ) વરિષ્ઠ નાગરિકોને ટ્રેન ભાડામાં આપવામાં આવેલી રાહત ( Concession  ) પાછી ખેંચી લીધી હતી. તે સમય સુધી, રેલવે મહિલા મુસાફરોને ટ્રેન ભાડામાં 50 ટકા અને પુરૂષ અને ટ્રાન્સજેન્ડર વરિષ્ઠ નાગરિકોને 40 ટકા ડિસ્કાઉન્ટ આપતી હતી. આ છૂટ હટાવ્યા બાદ વરિષ્ઠ નાગરિકોએ અન્ય મુસાફરોની જેમ જ ભાડું ચૂકવવું પડતું હતું. રેલવેના ધારાધોરણો મુજબ, 60 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના પુરૂષો અને ટ્રાન્સજેન્ડરો અને 58 વર્ષ અને તેથી વધુ વયની મહિલાઓને વરિષ્ઠ નાગરિક ગણવામાં આવે છે.

 ત્રણ RTI અરજીઓના જવાબ મળ્યા..

કેટલીક આરટીઆઈ અરજીઓ પર મળેલા જવાબો પરથી વૃદ્ધો માટે પેસેન્જર ભાડામાં ( passenger fares ) રાહત સમાપ્ત થયા પછીની સ્થિતિ અંગેનું ચિત્ર સ્પષ્ટ થયું છે. મધ્યપ્રદેશના રહેવાસીએ અલગ-અલગ સમયે RTI એક્ટ હેઠળ અરજીઓ કરી છે અને માહિતી મેળવી હતી કે, 20 માર્ચ, 2020થી 31 જાન્યુઆરી, 2024 સુધીમાં રેલવેએ આ હેડ હેઠળ રૂ. 5,875 કરોડથી વધુની વધારાની આવક મેળવી છે.

આ સમાચાર પણ વાંચો : Israel Strikes in Damascus: ઈરાની એમ્બેસી પાસે ઈઝરાયેલનો હવાઈ હુમલો, ઈરાની જનરલની હત્યા, તેહરાનનું કોન્સ્યુલેટ પણ થયું ધ્વસ્ત..

મધ્યપ્રદેશના આ રહેવાસીએ નિવેદન આપતા કહ્યું હતું કે, મેં આરટીઆઈ એક્ટ હેઠળ ત્રણ અરજી દાખલ કરી હતી. પ્રથમ અરજીમાં, રેલ્વેએ મને 20 માર્ચ, 2020 થી 31 માર્ચ, 2022 સુધીની આવકનો વધારાનો ડેટા પ્રદાન કર્યો હતો. બીજી અરજીમાં, 1 એપ્રિલ, 2022 થી 31 માર્ચ, 2023 સુધીનો ડેટા જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે ફેબ્રુઆરી 2024માં દાખલ કરાયેલી ત્રીજી અરજીમાંથી મને 1 એપ્રિલ, 2023થી 31 જાન્યુઆરી, 2024 સુધીની વિગતો મળી હતી.

તેણે વધુમાં કહ્યું હતું કે, રેલવેએ વર્ષ અને લિંગના આધારે આંકડા આપ્યા છે. તેમની મદદથી 20 માર્ચ, 2020 થી 31 જાન્યુઆરી, 2024 દરમિયાન રેલવે દ્વારા એકત્રિત કરાયેલ વધારાની આવક સરળતાથી શોધી શકાય છે. આ નકલો દર્શાવે છે કે લગભગ ચાર વર્ષના ગાળામાં લગભગ 13 કરોડ પુરૂષો, નવ કરોડ મહિલાઓ અને 33,700 ટ્રાન્સજેન્ડર વરિષ્ઠ નાગરિકોએ ટ્રેનની મુસાફરી કરી, જેનાથી કુલ રૂ. 13,287 કરોડની આવક થઈ. મધ્યપ્રદેશના રહેવાસીએ આગળ કહયું હતું કે, મહિલાઓ માટે 50 ટકા અને પુરૂષો અને ટ્રાન્સજેન્ડર વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે 40 ટકાની છૂટની ગણતરી કર્યા પછી, જે અગાઉ લાગુ પડતી હતી, આ રકમ રૂ. 5,875 કરોડથી વધુ થાય છે.

કોવિડ રોગચાળાના અંત પછી વરિષ્ઠ નાગરિકોને ટ્રેન ભાડામાં રાહત પુનઃસ્થાપિત કરવા સંબંધિત પ્રશ્નો સંસદના બંને ગૃહો સહિત વિવિધ મંચો પર ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. જો કે, રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આનો કોઈ સીધો જવાબ આપ્યા વિના કહ્યું હતું કે ભારતીય રેલ્વે દરેક રેલ્વે મુસાફરને ટ્રેનના ભાડામાં 55 ટકા ડિસ્કાઉન્ટ આપે છે. વૈષ્ણવે જાન્યુઆરી 2024માં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં કહ્યું હતું કે, જો કોઈ ગંતવ્ય સ્થાન માટે ટ્રેનની ટિકિટની ( train tickets ) કિંમત 100 રૂપિયા છે, તો રેલવે યાત્રી પાસેથી માત્ર 45 રૂપિયા વસૂલે છે. આ રીતે પ્રવાસ પર 55 રૂપિયાની છૂટ આપવામાં આવી રહી છે. આના પર મધ્યપ્રદેશના રહેવાસીએ નિવેદન આપતા કહ્યું હતું કે, વર્તમાન સરકારે કોઈ નવી ઑફર કરવાને બદલે માત્ર છૂટછાટો પાછી ખેંચી લીધી છે, તેથી આ દર્શાવે છે કે કોવિડ-19 પહેલા 55 રૂપિયાથી વધુ ટ્રેન ટિકિટ ખરીદવા પર વધુ છૂટ આપવામાં આવતી હતી.

આ સમાચાર પણ વાંચો : Air Travel : ફ્લાઇટમાં મુસાફરી કરનારાઓને મળી મોટી રાહત, હવે લાંબી ફ્લાઈટ વિલંબના કિસ્સામાં મુસાફરોએ પ્લેનમાં બેસીને રાહ જોવી પડશે નહીં…