News Continuous Bureau | Mumbai
Tata Group Ownership ટાટા ગ્રુપનું માલિકીપણું કોઈ એક વ્યક્તિ કે પરિવાર પાસે નથી. ટાટા સન્સ હોલ્ડિંગ કંપની છે અને તેના લગભગ ૬૬ ટકા હિસ્સો ટાટા ટ્રસ્ટ્સ પાસે છે. રતન ટાટાના ૨૦૨૪ના નિધન બાદ ટ્રસ્ટમાં જૂથબાજી વધી છે અને હાલના ચેરમેન એન. ચંદ્રશેખરને ત્રીજી વાર પદ માટે ના કહી છે.
Tata Group Ownership – ટાટા સન્સ અને ટ્રસ્ટ્સની માલિકી કેવી રીતે વહેંચાયેલી છે?
ટાટા ગ્રુપની મૂળ હોલ્ડિંગ કંપની (Holding Company) ટાટા સન્સ છે. આ કંપની જ સમગ્ર જૂથને નિયંત્રિત કરે છે. ટાટા સન્સની લગભગ ૬૬ ટકા હિસ્સેદારી ટાટા ટ્રસ્ટ્સ પાસે છે. સૌથી મોટા બે ટ્રસ્ટ છે – સર દોરાબજી ટાટા ટ્રસ્ટ (Sir Dorabji Tata Trust) પાસે ૨૭.૯૮ ટકા અને સર રતન ટાટા ટ્રસ્ટ (Sir Ratan Tata Trust) પાસે ૨૩.૫૬ ટકા હિસ્સો છે. આ બંને મળીને ૫૧.૫૪ ટકા બહુમતી બનાવે છે. બાકીના હિસ્સા જેઆરડી ટાટા ટ્રસ્ટ, ટાટા એજ્યુકેશન ટ્રસ્ટ, ટાટા સોશિયલ વેલ્ફેર ટ્રસ્ટ અને અન્ય નાના ટ્રસ્ટોમાં વહેંચાયેલા છે. ટ્રસ્ટ્સ સિવાય શાપૂરજી પાલોનજી ગ્રુપ (Shapoorji Pallonji Group) પાસે ૧૮.૪ ટકા હિસ્સેદારી છે. આ માલિકી માળખું એવું છે કે કોઈ એક વ્યક્તિ કે પરિવાર વ્યક્તિગત રીતે માલિક નથી, પરંતુ પરોપકારી ટ્રસ્ટ્સ માલિક છે અને વ્યવસાયિક વ્યક્તિઓ તેને ચલાવે છે.
Tata Group Ownership – નોવેલ ટાટા માલિક છે કે માત્ર ટ્રસ્ટી? ગ્રુપ કોણ ચલાવે છે?
નોવેલ ટાટા હાલમાં ટાટા ટ્રસ્ટ્સના ચેરમેન છે, પરંતુ તેઓ વ્યક્તિગત રીતે ટાટા સન્સના શેરના માલિક નથી. આ શેર ટ્રસ્ટની મિલકત છે અને તેના પર નિર્ણય ટ્રસ્ટના બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝ (Board of Trustees) લે છે. નોવેલ ટાટા એક ટ્રસ્ટી (Trustee) છે, માલિક નહીં. સમગ્ર જૂથનું સંચાલન ટાટા સન્સના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સ અને તેના ચેરમેન કરે છે. વર્તમાન ચેરમેન એન. ચંદ્રશેખરન છે, જેમણે ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૭થી આ પદ સંભાળ્યું છે. તેમનો વર્તમાન કાર્યકાળ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭માં પૂરો થાય છે. ૧૨ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ના રોજ તેમણે ત્રીજી વાર પુનઃનિમણૂક માટે ના પાડી દીધી, કારણ કે બોર્ડમાં સર્વસંમતિ ન બની. આ નિર્ણય બાદ ટાટા જૂથની કંપનીઓના શેરમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો. દરેક કંપની જેમ કે ટીસીએસ (TCS), ટાટા મોટર્સ કે ટાટા સ્ટીલ પોતાના અલગ બોર્ડ અને સીઈઓ હેઠળ સ્વતંત્ર રીતે કામ કરે છે.
Tata Group Ownership – રતન ટાટાના નિધન બાદ ટ્રસ્ટમાં જૂથબાજી અને ભવિષ્યનો પ્રશ્ન
રતન ટાટાના ૨૦૨૪માં નિધન બાદ ટાટા ટ્રસ્ટ્સમાં બે મુખ્ય જૂથ બન્યા છે. એક જૂથ નોવેલ ટાટા સાથે છે અને બીજો જૂથ મેહલી મિસ્ત્રીના નેતૃત્વમાં છે, જેમાં પ્રમિત ઝાવેરી, જહાંગીર એચ.સી. જહાંગીર અને ડેરિયસ ખંબાટા જેવા નામો સામેલ છે. મેહલી મિસ્ત્રી રતન ટાટાના નજીકના સહયોગી હતા અને એસપી ગ્રુપ સાથે પણ જોડાયેલા છે, જેના કારણે વિવાદ વધુ ઊંડો બન્યો છે. સર રતન ટાટા ટ્રસ્ટ અને સર દોરાબજી ટાટા ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટીઓમાં નોવેલ ટાટા, જિમ્મી એન. ટાટા, વેનુ શ્રીનિવાસન, નેવિલ ટાટા અને અન્ય સામેલ છે. ચંદ્રશેખરન ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭ સુધી પદ પર રહેશે અને નવા ચેરમેનની શોધ શરૂ કરવાનું કહ્યું છે. સંભવિત ઉત્તરાધિકારી તરીકે ટી.વી. નરેન્દ્રનનું નામ ચર્ચામાં છે. આ માળખું વિશ્વમાં અનોખું છે કારણ કે માલિકી ટ્રસ્ટ્સ પાસે છે જે સામાજિક કાર્યો માટે કામ કરે છે, જ્યારે સંચાલન વ્યવસાયિકો પાસે છે. પરંતુ માલિક અને સંચાલક વચ્ચે મતભેદ થાય તો મોટા નિર્ણયો અટકી જાય છે. હવે આગામી ચેરમેનની સૌથી મોટી જવાબદારી ટ્રસ્ટ અને બોર્ડ વચ્ચેના મતભેદો દૂર કરીને બંને પક્ષો વચ્ચે સુમેળ સ્થાપવાની રહેશે, જેથી સંસ્થાનું કામકાજ વધુ સારી રીતે ચાલી શકે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Air India AI2379 Turbulence હવામાં મુસાફરોના શ્વાસ અધ્ધર! ફુકેટદિલ્હી ફ્લાઇટમાં ખતરનાક ટર્બ્યુલન્સ સર્જાયા બાદ પાયલટે આપ્યો કટોકટીનો સંદેશ.
