News Continuous Bureau | Mumbai
UPI Daily Transactions Cross 1 Lakh Crore ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ વ્યવસ્થાએ (Digital Payment Ecosystem) વૈશ્વિક સ્તરે વધુ એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (National Payments Corporation of India NPCI) દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, ઓક્ટોબર મહિનામાં યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ એટલે કે યુપીઆઈ (UPI) મારફતે દૈનિક સરેરાશ ટ્રાન્ઝેક્શન વેલ્યુ પ્રથમ વખત ₹૧ લાખ કરોડની ઐતિહાસિક સપાટીને વટાવી ગઈ છે. દિવાળી અને તહેવારોની મોસમમાં થયેલી બમ્પર ખરીદીના જોરે સમગ્ર ઓક્ટોબર માસ દરમિયાન દેશભરમાં કુલ ₹૩૧.૫૩ લાખ કરોડનું વિક્રમી ટ્રાન્ઝેક્શન નોંધાયું છે, જે ભારતીય ફિનટેક ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધીનું સર્વોચ્ચ માસિક ટ્રાન્ઝેક્શન છે.
UPI Daily Transactions Cross 1 Lakh Crore – રોજના ૮૨ કરોડ વ્યવહારો અને ૨૫.૪૭ અબજનો નવો માસિક રેકોર્ડ
એનપીસીઆઈના અહેવાલ મુજબ, ઓક્ટોબરમાં યુપીઆઈ પ્લેટફોર્મ પરથી કુલ ૨૫.૪૭ અબજ વ્યવહારો (Transactions) પાર પડ્યા હતા. આ હિસાબે દેશમાં પ્રતિદિન સરેરાશ ૮૨.૧ કરોડ વ્યવહારો નોંધાયા હતા. આ અગાઉ સપ્ટેમ્બર મહિનામાં દૈનિક સરેરાશ ટ્રાન્ઝેક્શન વેલ્યુ ₹૯૮,૦૦૦ કરોડ અને વ્યવહારોની સંખ્યા ૮૦.૨ કરોડ હતી. ભારતના કુલ રિટેલ ડિજિટલ પેમેન્ટ્સમાં યુપીઆઈનો દબદબો લગભગ ૮૯ ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. સામાન્ય દુકાનદારોથી લઈને મોટા મોલ્સ અને ઓનલાઇન ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ પર ખરીદી માટે યુપીઆઈ સૌથી વિશ્વસનીય અને પસંદગીનું માધ્યમ સાબિત થયું છે.
UPI Daily Transactions Cross 1 Lakh Crore – ₹૨,૦૦૦થી વધુના મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન પર MDR ચાર્જનો પ્રસ્તાવ
આ ઐતિહાસિક આંકડા એવા સમયે સામે આવ્યા છે જ્યારે ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ એટલે કે એમડીઆર (Merchant Discount Rate – MDR) લાગુ કરવાની કવાયત ચાલી રહી છે. યુપીઆઈ સ્ટીયરિંગ કમિટી દ્વારા ₹૨,૦૦૦થી વધુના મોટા વેપારી વ્યવહારો પર ૦.૪ ટકા (૪૦ બેસિસ પોઈન્ટ્સ) ચાર્જ લેવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. જો આ પ્રસ્તાવ અમલમાં આવે તો ₹૨,૦૦૦ના પેમેન્ટ પર ₹૮ અને ₹૧૦,૦૦૦ના પેમેન્ટ પર ₹૪૦નો ચાર્જ વેપારી પાસેથી લેવામાં આવશે. જોકે તહેવારોની સિઝનમાં સામાન્ય ગ્રાહકો અને વેપારીઓ પર બોજ ન પડે તે માટે એનપીસીઆઈએ આ નિર્ણય દિવાળી પછી સુધી મોકૂફ રાખ્યો હતો.
UPI Daily Transactions Cross 1 Lakh Crore – બેંકોને ₹૧૫,૦૦૦ કરોડની આવક અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂતીની શક્યતા
ફાઇનાન્શિયલ એક્સપર્ટ્સના મતે જો ભવિષ્યમાં પ્રસ્તાવિત એમડીઆર લાગુ કરવામાં આવે તો બેંકો અને ફિનટેક પેમેન્ટ કંપનીઓને વાર્ષિક આશરે ₹૧૫,૦૦૦ કરોડની વધારાની રેવન્યુ પ્રાપ્ત થશે. આ આવકનો ઉપયોગ સર્વર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને અપગ્રેડ કરવા, સાયબર સુરક્ષા વધારવા અને સર્વર ડાઉનટાઇમ ઘટાડવા માટે કરી શકાશે. હાલમાં કોઈપણ વધારાના ચાર્જ વગર યુપીઆઈ દ્વારા નાણાકીય વ્યવહારો રોકેટ ગતિએ વધી રહ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે રોકડ મુક્ત અર્થતંત્ર (Cashless Economy) તરફ ભારતની આગેકૂચ અભૂતપૂર્વ ગતિ પકડી ચૂકી છે.
