News Continuous Bureau | Mumbai
Mumbai Unique Monsoon Rain Challenge વિશ્વના નકશા પર આર્થિક પાટનગર તરીકે પોતાની આગવી ઓળખ ધરાવતું મુંબઈ મહાનગર ચોમાસાની ઋતુમાં એક એવા અદ્ભુત ભૌગોલિક પડકારનો સામનો કરે છે, જેની તોલે દુનિયાનું અન્ય કોઈ મોટું શહેર આવી શકે તેમ નથી. આ અંગે વૈશ્વિક હવામાન અને આબોહવા સંશોધન સંસ્થાઓ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા અહેવાલો મુજબ, મુંબઈ સમગ્ર વિશ્વનું એકમાત્ર એવું મેગાસિટી (Megacity) છે જ્યાં ચોમાસાના પીક મહિનાઓ દરમિયાન સરેરાશ ૮૦૦ મિમી કરતાં પણ વધુ વરસાદ ખાબકે છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે મુંબઈ જે પરિસ્થિતિઓ અને કટોકટીનો સામનો દર વર્ષે કરે છે તે વૈશ્વિક સ્તરે તદ્દન અજોડ છે અને તેનો કોઈ સમાંતર વિકલ્પ નથી.
Mumbai Unique Monsoon Rain Challenge – લંડન કે ન્યૂયોર્ક જેવા વૈશ્વિક શહેરો કરતાં ઘણો વધારે વરસાદ અને કુદરતી પ્રકોપ
હવામાન વિશ્લેષકોના મતે, જ્યારે આપણે લંડન, ટોક્યો કે ન્યૂયોર્ક જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના વિકસિત શહેરોની માળખાકીય સુવિધાઓની તુલના મુંબઈ સાથે કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે એ ભૂલી જઈએ છીએ કે તે શહેરોમાં આખા વર્ષ દરમિયાન જેટલો વરસાદ પડે છે, તેનાથી વધુ વરસાદ મુંબઈમાં માત્ર થોડા દિવસોમાં જ ઝીંકાઈ જાય છે. એક જ મહિનામાં ૮૦૦ મિમીથી વધુ પાણી આકાશમાંથી વરસવાને કારણે શહેરની ડ્રેનેજ સિસ્ટમ (Drainage System) અને અંડરગ્રાઉન્ડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર અકલ્પનીય દબાણ આવે છે. આટલી પ્રચંડ માત્રામાં પડતા પાણીના નિકાલ માટે માત્ર ટેકનોલોજી જ નહીં, પણ અદભુત આયોજનની જરૂર પડે છે.
Mumbai Unique Monsoon Rain Challenge – દરિયાઈ ભરતી અને હાઈ ટાઈડના કારણે સર્જાતી જટિલ ભૌગોલિક સ્થિતિ
મુંબઈની ભૌગોલિક રચના ટાપુઓ જેવી છે, જે ત્રણ બાજુથી અરબી સમુદ્રથી ઘેરાયેલી છે. આ ભૌગોલિક સ્થિતિના કારણે જ્યારે પણ શહેરમાં મુસળધાર વરસાદ ચાલુ હોય અને તે જ સમયે સમુદ્રમાં ઊંચી ભરતી એટલે કે હાઈ ટાઈડ (High Tide) આવે, ત્યારે શહેરનું પાણી નદીઓ કે નાળાઓ દ્વારા દરિયામાં જઈ શકતું નથી. ઉલટાનું સમુદ્રનું પાણી શહેરમાં પાછું મારે છે. આ જટિલ સમીકરણ જ મુંબઈના પડકારને વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી અલગ બનાવે છે. બ્રિહન્મુંબઈ મહાનગરપાલિકા (BMC) દર વર્ષે હજારો કરોડ રૂપિયા ખર્ચીને મોટા પમ્પિંગ સ્ટેશનો ચલાવે છે જેથી આ કુદરતી મુશ્કેલીને કાબૂમાં રાખી શકાય.
Mumbai Unique Monsoon Rain Challenge – અભૂતપૂર્વ સ્પીડ અને અદભુત ઈચ્છાશક્તિ સાથે ધબકતું રહેતું મહાનગર
આટલા મોટા આબોહવા પરિવર્તન અને મુશ્કેલ ભૌગોલિક પડકારો હોવા છતાં, મુંબઈની લાઈફલાઈન ગણાતી લોકલ ટ્રેનો અને લાખો નાગરિકોની અદભુત ઈચ્છાશક્તિ એટલે કે ‘મુંબઈ સ્પિરિટ’ (Mumbai Spirit) ક્યારેય હાર માનતી નથી. આપત્તિ વ્યવસ્થાપન નિષ્ણાતોના મતે, આ અજોડ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે ભવિષ્યમાં મુંબઈને સ્પોન્જ સિટી (Sponge City) ના કન્સેપ્ટ પર વિકસાવવું પડશે, જ્યાં ખુલ્લા મેદાનો અને જળાશયો વરસાદના વધારાના પાણીને શોષી શકે. ચોમાસાની આ ભયાનક ક્ષમતા વચ્ચે પણ મુંબઈનું સતત દોડતા રહેવું એ વિશ્વના અર્બન પ્લાનર્સ માટે એક મોટો અભ્યાસનો વિષય છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Today’s Horoscope : આજનો દિવસ:૬ જુલાઈ ૨૦૨૬, સોમવાર, જાણો આપનું રાશિફળ
