News Continuous Bureau | Mumbai
Mumbai Water Crisis 2026 દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈ (Mumbai) પર આગામી દિવસોમાં પીવાના પાણીનું ગંભીર સંકટ (Water Crisis) તોળાઈ રહ્યું છે. મુંબઈને પાણી પૂરું પાડતા સાત મુખ્ય જળાશયોમાં કુલ જળસંગ્રહ ઘટીને 84.35 ટકા પર આવી ગયો છે, જે વર્ષ 2018 બાદ નવેમ્બર મહિનાની શરૂઆતમાં નોંધાયેલું 8 વર્ષનું સૌથી નીચું સ્તર (8Year Low) છે. બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) ના તાજેતરના ઓડિટ રિપોર્ટમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે રેકોર્ડ ગરમી અને સૂકા પવનોને કારણે તળાવોમાંથી બાષ્પીભવન (Evaporation) દ્વારા થતું પાણીનું નુકસાન બમણાથી પણ વધુ વધી ગયું છે, જેને પગલે BMC એ શહેરમાં 10 ટકા પાણી કાપ યથાવત્ રાખ્યો છે અને બાષ્પીભવન રોકવા ફ્લોટિંગ સોલાર પ્લાન્ટ (Floating Solar Plant) લગાવવાની યોજના બનાવી છે.
Mumbai Water Crisis 2026 – મુંબઈના સાત જળાશયોમાં કેટલું પાણી બચ્યું છે અને બાષ્પીભવનથી કેટલું નુકસાન થયું?
બીએમસી (BMC) ના સત્તાવાર આંકડાઓ મુજબ, 3 નવેમ્બર સુધીમાં મુંબઈના સાતેય જળાશયોમાં કુલ ક્ષમતાના માત્ર 84.35 ટકા એટલે કે 12.20 લાખ મિલિયન લિટર પાણી ઉપલબ્ધ હતું, જ્યારે ગત વર્ષે આ જ તારીખે 95.67 ટકા જળસંગ્રહ હતો. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના ઓડિટ (Audit) માં સામે આવ્યું છે કે ઓક્ટોબર 2026 માં તાનસા (Tansa) જળાશયમાં બાષ્પીભવનથી 1,729.01 મિલિયન લિટર પાણીનું નુકસાન થયું હતું, જે ગત વર્ષે 823.53 મિલિયન લિટર હતું. એ જ રીતે મોદક સાગર (Modak Sagar) માં પાણીનું નુકસાન 644.84 મિલિયન લિટરથી વધીને 1,299.60 મિલિયન લિટર અને મધ્ય વૈતરણા (Middle Vaitarna) માં 381.34 મિલિયન લિટરથી વધીને 1,018.42 મિલિયન લિટર પર પહોંચી ગયું છે. મોદક સાગરમાં તો જળસંગ્રહ ઘટીને માત્ર 50 ટકા આસપાસ રહી ગયો છે.
Mumbai Water Crisis 2026 – જળાશયોમાં પાણી ઝડપથી ઘટવા પાછળ હવામાનનું કયું પરિબળ જવાબદાર છે?
બીએમસીના એડિશનલ મ્યુનિસિપલ કમિશનર અભિજીત બાંગર (Abhijit Bangar) ના જણાવ્યા અનુસાર, ઓક્ટોબર મહિનામાં ઊંચા તાપમાન (High Temperature) અને જળગ્રહણ વિસ્તારો (Catchment Areas) માં વરસાદના અભાવને કારણે બાષ્પીભવનનો દર અત્યંત ઝડપી બન્યો છે. હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, તાપમાનમાં માત્ર એક ડિગ્રીનો વધારો થાય તો પણ પાણીના બાષ્પીભવનમાં 7 ટકા સુધીનો વધારો થઈ શકે છે, અને સૂકા ઉત્તર-પૂર્વીય પવનો (Dry Winds) આ પ્રક્રિયાને વધુ વેગ આપે છે. પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને જોતા BMC એ શહેરમાં ચાલી રહેલો 10 ટકા પાણી કાપ (10% Water Cut) ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે અને નાગરિકોને પાણીનો કરકસરપૂર્વક ઉપયોગ કરવા અપીલ કરી છે.
Mumbai Water Crisis 2026 – બાષ્પીભવન રોકવા અને વીજળી ઉત્પન્ન કરવા BMC કયો મોટો પ્રોજેક્ટ શરૂ કરશે?
જળાશયોમાંથી બાષ્પીભવન દ્વારા વેડફાતા પાણીને બચાવવા માટે બીએમસી (BMC) એ એક નવીન અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઉપાય શોધી કાઢ્યો છે. મહાનગરપાલિકા મધ્ય વૈતરણા ડેમ (Middle Vaitarna Dam) પર 100 મેગાવોટ (100-MW) નો ‘ફ્લોટિંગ સોલાર ફોટોવોલ્ટેઇક પ્લાન્ટ’ (Floating Solar Photovoltaic Plant) સ્થાપવા જઈ રહી છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે વન વિભાગની મંજૂરી મળી ગઈ છે અને ટૂંક સમયમાં કામ શરૂ થશે. આ સોલાર પેનલ્સ તળાવની અંદાજે 30 ટકા સપાટીને ઢાંકી દેશે, જેનાથી સીધા સૂર્યપ્રકાશ સામે રક્ષણ મળતા બાષ્પીભવન ઘટશે અને સાથે જ સ્વચ્છ ઊર્જા (Renewable Energy) પણ ઉત્પન્ન થશે. આગામી સમયમાં મોદક સાગર અને તાનસા તળાવ પર પણ આવા જ પ્રોજેક્ટ્સ અમલમાં મૂકવાની વિચારણા ચાલી રહી છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
IRCTC Shimla Manali Tour પહાડોમાં ફરવાનો શ્રેષ્ઠ મોકો IRCTC ના ખાસ પેકેજમાં 8 દિવસ સુધી શિમલા, કુફરી અને મનાલી ફરવાની તક; ચેક કરો બુકિંગ ડિટેલ્સ
