News Continuous Bureau | Mumbai
Western Railway Wind Solar Hybrid Project પશ્ચિમ રેલવે (Western Railway) દ્વારા મુંબઈ ડિવિઝનમાં શરૂ કરવામાં આવેલો મહત્વાકાંક્ષી વિન્ડસોલર હાઇબ્રિડ પાવર પાયલટ પ્રોજેક્ટ આખરે નિષ્ફળ સાબિત થયો છે. અપેક્ષા કરતાં અત્યંત ઓછું પાવર જનરેશન અને સતત વધતા જતા ઓપરેશનલ તથા મેન્ટેનન્સ ખર્ચના કારણે રેલવે તંત્રે આ પ્રોજેક્ટનું સંચાલન સત્તાવાર રીતે બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ભારતીય રેલવેના ‘નેટ ઝીરો કાર્બન એમિશન’ લક્ષ્યાંક અંતર્ગત મુંબઈ ઉપનગરીય રેલવે સ્ટેશનો અને પરિસરોને ગ્રીન એનર્જીથી સજ્જ કરવાના આ પ્રયોગમાં આર્થિક અને તકનીકી પડકારો સામે આવતાં રેલવે પ્રશાસનને આ મોટું પગલું ભરવાની ફરજ પડી છે.
Western Railway Wind Solar Hybrid Project – પાયલટ પ્રોજેક્ટનો પ્રારંભ અને ગ્રીન એનર્જીનું લક્ષ્ય
પશ્ચિમ રેલવેએ પરંપરાગત વીજળી પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને વીજળીના બિલમાં બચત કરવા માટે મુંબઈ ડિવિઝનના પસંદગીના વિસ્તારોમાં પવન અને સૂર્ય ઊર્જાનો સમન્વય ધરાવતા નાના કદના હાઇબ્રિડ પ્લાન્ટ્સ સ્થાપ્યા હતા. પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દિવસ દરમિયાન સૌર ઊર્જા અને દરિયાઈ પવનો થકી રાત્રિ દરમિયાન પવન ઊર્જા ઉત્પન્ન કરીને પ્લેટફોર્મની લાઇટ્સ, પંખા અને સિગ્નલિંગ સિસ્ટમને વીજળી પૂરી પાડવાનો હતો. શરૂઆતના તબક્કે તેને પર્યાવરણ અનુકૂળ અને ટકાઉ ઉર્જા મોડેલ તરીકે પ્રમોટ કરવામાં આવ્યું હતું.
Western Railway Wind Solar Hybrid Project – પવનની નબળી ગતિ અને ઊંચા જાળવણી ખર્ચથી પ્લાન્ટ અવ્યવહારુ બન્યો
પ્રોજેક્ટની સમીક્ષા દરમિયાન ધ્યાને આવ્યું કે શહેરી બિલ્ડિંગો અને ભૌગોલિક અવરોધોના કારણે રેલવે પરિસરોમાં વિન્ડ ટર્બાઇન્સ ચલાવવા માટે પૂરતી હવા કે પવનની ગતિ (Wind Velocity) મળી રહી નહોતી. પરિણામે પવન ઊર્જામાંથી થતું ઉત્પાદન નહિવત રહ્યું હતું. બીજી તરફ, મુંબઈના ભેજવાળા અને ક્ષારયુક્ત દરિયાઈ વાતાવરણના કારણે ટર્બાઇન્સ અને સોલર પેનલ્સ પર કાટ લાગવાની સમસ્યાઓ વધી હતી, જેના લીધે તેના સ્પેરપાર્ટ્સ અને દૈનિક જાળવણીનો ખર્ચ વીજ બચત કરતાં અનેક ગણો વધી ગયો હતો.
Western Railway Wind Solar Hybrid Project – ભવિષ્ય માટે મોટા સોલર રૂફટોપ પ્રોજેક્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત
તકનીકી મૂલ્યાંકન બાદ રેલવે એન્જિનિયરો અને ઓડિટ ટીમે આ હાઇબ્રિડ સિસ્ટમને આર્થિક રીતે બિનઅસરકારક અને ખોટનો સોદો ગણાવીને બંધ કરવાની ભલામણ કરી હતી. પશ્ચિમ રેલવેના સત્તાવાળાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પાયલટ પ્રોજેક્ટ બંધ થવા છતાં ગ્રીન એનર્જી મિશન અટકશે નહીં. હવે રેલવે તંત્ર વિન્ડ ટર્બાઇન્સના બદલે માત્ર મોટા કદના સોલર રૂફટોપ પેનલ્સ અને ઓપન-એક્સેસ પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ્સ (PPA) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જે મુંબઈના વાતાવરણમાં વધુ સફળ અને ટકાઉ સાબિત થઈ રહ્યા છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
US India Trade Deal કેવી રીતે થશે ટ્રેડ ડીલ? રશિયાના બહાને ભારત પર ટ્રમ્પના પ્રહારની તૈયારી, ૧૦૦% ટેરિફના ખતરાથી $૧૩૨ અબજનો દ્વિપક્ષીય વેપાર સંકટમાં
