News Continuous Bureau | Mumbai
Deepfake Video: ડીપફેક ( Deepfake ) શબ્દ થોડા દિવસો પહેલા આખા દેશ માટે જાણીતો બન્યો છે. કારણ હતું અભિનેત્રી રશ્મિકા મંદાના ( Rashmika Mandanna ) નો વાયરલ થયેલો ડીપફેક વિડીયો. આ વીડિયો ઈન્ટરનેટ પર વાઈરલ થયા બાદ ઘણા લોકોને આશ્ચર્ય થયું કે રશ્મિકા મંદાનાનો આવો વીડિયો કેવી રીતે સામે આવી શકે છે. તે એક પ્રખ્યાત અભિનેત્રી છે. ઘણા લોકો તેના ફેન છે. આ વીડિયો જોઈને ઘણા ફેન્સ નારાજ થઈ ગયા હતા. પાછળથી રશ્મિકાએ આનો વિરોધ કર્યો હતો અને જાહેર કર્યું હતુ કે તે નકલી વીડિયો છે. ત્યારે જ ડીપફેક શબ્દ સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચામાં આવ્યો.
તમે વિચારતા હશો કે ડીપફેક શબ્દનો અર્થ શું છે? આજકાલ, ટેક્નોલોજી અને AIની મદદથી, કોઈપણ ચિત્ર, વિડિયો અને ઑડિયો સાથે છેડછાડ કરીને કંઈક સંપૂર્ણપણે અલગ કરી શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત ટૂલ્સ દ્વારા નેતા, અભિનેતા અથવા સેલિબ્રિટીનું ભાષણ પસંદ કરી શકાય છે અને સંપૂર્ણપણે બદલી શકાય છે. તેમ જ સાંભળનાર અને જોનાર વ્યક્તિને તેના વિશે જાણ પણ નહીં થાય અને તેને સત્ય તરીકે સ્વીકારશે. આને ડીપફેક કહેવામાં આવે છે. ચાલો હવે એવા કાયદાઓ જાણીએ જે આવા કિસ્સાઓમાં તમારા માટે મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
ઈન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી એક્ટ ( Information Technology Act ) 2000 અને તેના સંબંધિત નિયમો સાયબર ક્રાઈમ ( Cybercrime ) હેઠળ અનધિકૃત એક્સેસ, ડેટા ચોરી અને ધાકધમકી વગેરેને આવરી લે છે. જો તમારી સાથે આવો ગુનો બને છે, તો તમે સાયબર પોલીસમાં ( Cyber Police ) ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. તમારા ડેટાની સુરક્ષા તમારો અધિકાર છે. મહિલાઓ સામેના સાયબર ક્રાઈમને લઈને પોલીસ સતર્ક અને કડક બની છે.
ગોપનીયતા અધિનિયમ..
તમને માનહાનિ માટે દાવો કરવાનો અધિકાર છે. ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 499 અને 500 માં માનહાનિની જોગવાઈઓ છે. જો કોઈ વ્યક્તિ ખોટી માહિતી ફેલાવીને તેને બદનામ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો આ કાયદો લાગુ થાય છે. પરંતુ ડીપફેક વીડિયોના કિસ્સામાં દર વખતે આ કાયદો લાગુ થશે નહીં. તે માટે હંમેશા સારા વકીલની સલાહ લેવી વધુ યોગ્ય છે. તે ચોક્કસપણે કેટલાક કિસ્સાઓમાં તમને મદદ કરી શકે છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : India-US Dialogue: આજે ભારત-અમેરિકા વચ્ચે યોજાશે 2+2 બેઠક, ઈઝરાયલ-હમાસ યુદ્ધ સહિત આ મુદ્દાઓ પર થશે ચર્ચા.. જાણો વિગતે અહીં..
દરેક વ્યક્તિને ગોપનીયતાનો અધિકાર છે. પરંતુ સોશિયલ મીડિયાના આજના જમાનામાં કંઈ પણ ખાનગી નથી. લોકોના અંગત જીવનનો સોશ્યલ મિડીયા પર પર્દાફાશ થાય છે. ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી એક્ટ 2000 અને તેના નિયમો કોઈપણ વ્યક્તિની ગોપનીયતાને ચોક્કસ સુરક્ષા પ્રદાન કરે છે. તે તમને તમારા ડેટાની ગોપનીયતાનો અધિકાર પણ આપે છે. આના દ્વારા તમે ચોક્કસપણે પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. જો સંબંધિત વ્યક્તિ દોષી સાબિત થાય છે, તો તેને 1 લાખ રૂપિયાનો દંડ અને 3 વર્ષની જેલ થઈ શકે છે.
તમને કાયદા દ્વારા સુરક્ષિત કરવામાં આવશે. પરંતુ દરેક વખતે ગુનેગાર પકડાશે અને તે દોષિત ઠરાવવામાં આવશે જ તે ચોક્કસ કહી શકાય નહીં. જેઓ આ પ્રકારનું કામ કરે છે તેઓ ખૂબ જ ચાલાક હોય છે. તેથી આપણે આપણી જાતનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ. તમારે તમારા અંગત ફોટા કે વિડિયો શેર ન કરવા જોઈએ. આ એઆઈ (AI) નો યુગ છે. તમે તમારા ફોટા અથવા વિડિયોને સોશ્યલ મિડીયા પર શેર કરતા રોકી શકતા નથી. ઉપરાંત તમારે તમારા અંગત જીવન જેવા કે સેક્સ, ઝઘડા વગેરેનો સોશિયલ મીડિયા પર ઉલ્લેખ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. આ બાબતો ખૂબ જ અંગત અને ભાવનાત્મક છે. તેનું માર્કેટિંગ કરશો નહીં. આવા કેટલાક નિયમોનું પાલન કરીને આપણે આપણી જાતને સાયબર ક્રાઈમથી બચાવી શકીએ છીએ.
