News Continuous Bureau | Mumbai
India Indus Water Treaty Notice Pakistan ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ૧૯૬૦ માં થયેલી ઐતિહાસિક ‘સિંધુ જળ કરાર’ (Indus Water Treaty) ને લઈને ભારતે પાકિસ્તાન સામે સખત વલણ અપનાવ્યું છે. સરહદ પારથી ચાલતા આતંકવાદ અને જળ પ્રોજેક્ટ્સમાં પાકિસ્તાન દ્વારા વારંવાર કરવામાં આવતી અડચણોને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સરકારે સિંધુ જળ સંધિમાં વ્યાપક સુધારા અને ફેરફારો (Modifications) કરવા અર્થે પાકિસ્તાનને ફરી એકવાર સત્તાવાર નોટિસ ફટકારી છે. ભારતની આ આકરી કાર્યવાહીથી પાકિસ્તાનમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે.
India Indus Water Treaty Notice Pakistan – ૧૯૬૦ ની સિંધુ જળ સંધિમાં સુધારાની કેમ પડી જરૂરિયાત?
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વિશ્વ બેંકની મધ્યસ્થતાથી ૧૯૬૦ માં સિંધુ જળ સમજૂતી થઈ હતી, જેના હેઠળ પૂર્વની ત્રણ નદીઓ (રાવી, બિયાસ, સતલજ) નો અધિકાર ભારતને અને પશ્ચિમની ત્રણ નદીઓ (સિંધુ, જેલમ, ચેનાબ) નું પાણી પાકિસ્તાનને ફાળવવામાં આવ્યું હતું. જોકે, બદલાયેલા વસ્તીગણતરી, સ્વચ્છ ઊર્જાની જરૂરિયાતો અને પર્યાવરણીય ફેરફારોને કારણે ભારતે પોતાના વિસ્તારમાં જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સ (Hydroelectric Projects) બનાવવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે પાકિસ્તાને વારંવાર આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર વાંધા ઉઠાવીને પ્રોજેક્ટ્સ અટકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
India Indus Water Treaty Notice Pakistan – આર્બિટ્રેશન કોર્ટની ભૂમિકા અને ભારતનું કડક વલણ
પાકિસ્તાન દ્વારા ન્યુટ્રલ એક્સપર્ટ (Neutral Expert) ની સાથે સાથે કોર્ટ ઓફ આર્બિટ્રેશન (Court of Arbitration) માં પણ સમાંતર દાવો રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જે મૂળ સંધિના નિયમોનું ઉલ્લંઘન છે. ભારતે આ વલણનો સખત વિરોધ કરતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી પાકિસ્તાન સંધિની મૂળ જોગવાઈઓનું પાલન નહીં કરે અને દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો માટે તૈયાર નહીં થાય ત્યાં સુધી ભારત એકતરફી શરતો સ્વીકારશે નહીં. ભારત ઇચ્છે છે કે કરારની કલમ ૧૨(૩) હેઠળ જળ વહેંચણીના નિયમોની પુનઃ સમીક્ષા કરવામાં આવે.
India Indus Water Treaty Notice Pakistan – પાકિસ્તાન માટે પાણીની કટોકટી અને ભારતની વ્યૂહાત્મક જીત
કૃષિ અને પીવાના પાણી માટે સિંધુ નદીના પાણી પર નિર્ભર પાકિસ્તાન માટે ભારતની આ નોટિસ મોટો આંચકો માનવામાં આવે છે. જો ભારત સંધિ હેઠળ પોતાના હિસ્સાના પાણીનો ઉપયોગ પૂર્ણ ક્ષમતાથી કરવા માંડે અથવા પશ્ચિમી નદીઓ પર ડેમ નિર્માણની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવે તો પાકિસ્તાનમાં પાણીની ભયાનક કટોકટી સર્જાઈ શકે છે. ભારત સરકારે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે રાષ્ટ્રીય હિતો સાથે કોઈ સમજૂતી કરવામાં આવશે નહીં અને સમય સાથે સંધિમાં જરૂરી બદલાવ લાવવો અનિવાર્ય છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
US Strategy To Seize Kharg Island Iran ઈરાનની આર્થિક કરોડરજ્જુ પર ટ્રમ્પની નજર ૯૦% તેલ નિકાસના કેન્દ્ર ‘આ’ ટાપુ પર કબજાની ધમકી
