News Continuous Bureau | Mumbai
India Vs Bharat: દેશના નામને લઈને વિવાદ ઉભો થયો છે. આ વિવાદ કોંગ્રેસના આરોપથી શરૂ થયો હતો કે G20 સમિટ ડિનર માટેના આમંત્રણ પત્રમાં President Of Bharat લખવામાં આવ્યું છે, જ્યારે તે President Of India હોવું જોઈએ. આ સાથે ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે કે શું મોદી સરકાર દેશનું નામ બદલવા જઈ રહી છે? વિપક્ષ તેના પર પ્રહારો કરી રહ્યો છે.
કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે ટ્વિટર પર લખ્યું, “તેથી આ સમાચાર ખરેખર સાચા છે. રાષ્ટ્રપતિ ભવને 9 સપ્ટેમ્બરે G20 ડિનર માટે સામાન્ય ‘ President Of India’ને બદલે ‘President Of Bharat’ના નામે આમંત્રણ મોકલ્યા છે. હવે બંધારણ કલમ 1 વાંચશે કે ‘ભારત, જે ઇન્ડિયા હતું, તે રાજ્યોનું સંઘ હશે’ હવે આ ‘યુનિયન ઑફ સ્ટેટ્સ’ પર પણ હુમલો થઈ રહ્યો છે.
શું મોદી સરકાર દેશના નામમાંથી ‘ભારત’ હટાવવા જઈ રહી છે?
કેન્દ્ર સરકારે 18 થી 22 સપ્ટેમ્બર સુધી સંસદનું વિશેષ સત્ર બોલાવ્યું છે. સમાચાર એજન્સી IANSએ સૂત્રોના હવાલાથી જણાવ્યું છે કે સંસદના વિશેષ સત્રમાં સરકાર ‘ભારત’ શબ્દને હટાવવાના પ્રસ્તાવ સાથે સંબંધિત બિલ રજૂ કરી શકે છે.
બીજેપી સાંસદ હરનામ સિંહે કહ્યું, ‘આખો દેશ માંગ કરી રહ્યો છે કે આપણે ઇન્ડિયાને બદલે ભારત શબ્દનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. અંગ્રેજોએ ઇન્ડિયા શબ્દનો ઉપયોગ આપણા માટે અપશબ્દો તરીકે કર્યો હતો, જ્યારે ભારત શબ્દ આપણી સંસ્કૃતિનું પ્રતીક છે. હું ઈચ્છું છું કે બંધારણમાં ફેરફાર થવો જોઈએ અને તેમાં ભારત શબ્દ ઉમેરવામાં આવે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Global Fintech Fest 2023: 2047 સુધીમાં ભારત બનશે વિકસિત દેશ … આટલા કરોડથી વધુ ભારતીયો જોડાશે ટેક્સ સિસ્ટમમાં: નાણામંત્રી… જાણો સંપુર્ણ વિગતો વિગતે…
રેટરિકથી વિપરીત, ચાલો જાણીએ કે દેશના બંધારણમાં તેના નામ વિશે શું કહેવામાં આવ્યું છે. બંધારણીય નિષ્ણાતોએ ભારત નામ કેવી રીતે સ્વીકાર્યું અને બંધારણ સભા દ્વારા કયા નામો પર વિચાર કરવામાં આવ્યો.
બંધારણમાં દેશનું નામ શું છે?
દેશના બંધારણની કલમ 1 માં જ દેશના નામનો ઉલ્લેખ છે. તે જણાવે છે કે “ઇન્ડિયા, એટલે કે ભારત, રાજ્યોનું સંઘ હશે”. બંધારણમાં આ એકમાત્ર જોગવાઈ છે જે જણાવે છે કે દેશને સત્તાવાર રીતે શું કહેવામાં આવશે. તેના આધારે દેશને હિન્દીમાં ‘ભારત રિપબ્લિક’ અને અંગ્રેજીમાં ‘રિપબ્લિક ઓફ ઈન્ડિયા’ લખવામાં આવે છે.
બંધારણમાં નામ કેવી રીતે રાખવામાં આવ્યું?
18 સપ્ટેમ્બર 1949 ના રોજ બંધારણ સભાની બેઠક દરમિયાન, એસેમ્બલીના સભ્યોએ નવા રચાયેલા રાષ્ટ્રના નામકરણ અંગે ચર્ચા કરી. આ સમય દરમિયાન, વિધાનસભાના સભ્યો તરફથી વિવિધ નામો માટે સૂચનો આવ્યા – ભારત, હિન્દુસ્તાન, હિંદ, ભારતભૂમિક, ભારતવર્ષ. આખરે બંધારણ સભાએ એક નિર્ણય લીધો જેમાં ‘કલમ-1. શીર્ષક ‘યુનિયનનું નામ અને પ્રદેશ’.
આર્ટિકલ 1.1 માં લખ્યું છે – ભારત, એટલે કે ભારત, રાજ્યોનું એક સંઘ હશે. કલમ 1.2 જણાવે છે – રાજ્યો અને તેમના પ્રદેશો પ્રથમ અનુસૂચિમાં ઉલ્લેખિત હોવા જોઈએ.
કલમ 1.1 પસાર કરવા સામે વિરોધ
બંધારણ સભાના કેટલાક સભ્યોએ વર્તમાન નામમાં સમાવિષ્ટ વિરામચિહ્નો સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. એચ.વી. કામથે, બંધારણ સભામાં નામ અંગે સુધારો રજૂ કરતી વખતે જણાવ્યું હતું કે કલમ 1.1 વાંચવી જોઈએ – ભારત અથવા, અંગ્રેજી ભાષામાં, ભારત, રાજ્યોનું સંઘ હોવું જોઈએ. આ સાથે, નામને લઈને કેટલાક અન્ય વાંધાઓ પણ હતા, પરંતુ 26 નવેમ્બર 1949ના રોજ બંધારણની સાથે અનુચ્છેદ 1.1 તેના મૂળ સ્વરૂપમાં પસાર કરવામાં આવી હતી.
