News Continuous Bureau | Mumbai
પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન વિરુદ્ધ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલનું યુદ્ધ ભયાનક વળાંક પર પહોંચ્યું છે, જેની સીધી અસર ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા પર પડી રહી છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સર્જાયેલા અવરોધને કારણે તેલ અને ગેસના પુરવઠામાં કોઈ કમી ન આવે તે માટે ભારતીય નૌસેનાએ અરબ સાગર અને ઓમાનની ખાડીમાં પોતાની હાજરી મજબૂત કરી છે. ભારત અત્યારે સાત જેટલા યુદ્ધજહાજો અને લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ વેસલ્સ દ્વારા તેના વ્યાપારી જહાજોને સુરક્ષિત રસ્તો આપી રહ્યું છે.
ઓપરેશન સંકલ્પ અને ટાસ્ક ફોર્સની તૈનાતી
ભારતીય નૌસેના ૨૦૧૯ થી ચાલી રહેલા ‘ઓપરેશન સંકલ્પ’ હેઠળ ઓમાન અને અડનની ખાડીમાં પહેલેથી જ હાજર છે. જોકે, વર્તમાન કટોકટીને જોતા નૌસેનાએ યુદ્ધજહાજોની સંખ્યા વધારી દીધી છે. ઉત્તર અરબ સાગરથી ભારતીય બંદરો સુધી એલપીજી (LPG) અને ઈંધણ લાવતા જહાજોને ‘એસ્કોર્ટ’ કરવા માટે બે વિશેષ ટાસ્ક ફોર્સ તૈનાત કરવામાં આવી છે. નૌસેનાનો હેતુ માત્ર સુરક્ષા આપવાનો જ નહીં, પરંતુ જરૂર પડ્યે પર્શિયન ખાડીમાં પ્રવેશવા માટે હાઈ એલર્ટ પર રહેવાનો પણ છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Relief from Inflation: વિશ્વભરમાં તેલના ભાવ ઘટવાના સંકેત: ફસાયેલું ઈરાની તેલ બજારમાં આવતા મચશે ધૂમ; ભારત સહિત અનેક દેશોને થશે મોટો ફાયદો
હોર્મુઝ સંકટથી ભારતને મળ્યો મોટો સબક
મેરિટાઈમ એક્સપર્ટ કોમોડોર રંજિત રાયના (નિવૃત્ત) જણાવ્યા અનુસાર, ભારત તેની ઉર્જા જરૂરિયાતનો ૪૫% હિસ્સો ખાડી દેશો પાસેથી મેળવે છે. હોર્મુઝ માર્ગ બંધ થવાથી ભારત પાસે અત્યારે કોઈ તાત્કાલિક વિકલ્પ નથી. ભારત હવે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા અથવા વેનેઝુએલા અને અમેરિકા જેવા પશ્ચિમી દેશો પર નિર્ભર રહેવા પર વિચાર કરી રહ્યું છે, જોકે આ વિકલ્પો પરિવહન ખર્ચને કારણે મોંઘા સાબિત થઈ શકે છે. સાઉદી અરેબિયાના જેદ્દાહથી જમીન માર્ગે તેલ લાવીને અડનની ખાડીથી મોકલવાનો વિકલ્પ પણ તપાસવામાં આવી રહ્યો છે.
વિશ્વના ૬ અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં નૌસેનાની તૈનાતી
ભારતીય નૌસેના ‘મિશન-બેઝ્ડ ડિપ્લોયમેન્ટ’ (MSD) હેઠળ ૨૦૧૭ થી વિશ્વના ૬ મહત્વના વિસ્તારોમાં તૈનાત છે:
ઓમાન અને અડનની ખાડી: ઓપરેશન સંકલ્પ અને એન્ટી-પાયરસી ઓપરેશન.
સેશેલ્સ: કેપ ઓફ ગુડ હોપ માર્ગની સુરક્ષા.
માલદીવ અને અંદામાન-નિકોબાર: પ્રાદેશિક દેખરેખ.
બંગાળની ખાડી: મ્યાનમાર-બાંગ્લાદેશ સરહદ પાસે સુરક્ષા.
વિદેશ મંત્રાલય મુજબ, ૨૦ થી વધુ ભારતીય જહાજો હજુ પણ હોર્મુઝના પશ્ચિમમાં હાજર છે, જેમને સુરક્ષિત બહાર કાઢવા માટે ભારત તેહરાન સાથે સતત સંપર્કમાં છે.
