News Continuous Bureau | Mumbai
MS Swaminathan Demise: ભારતના મહાન કૃષિ વૈજ્ઞાનિક એમએસ સ્વામીનાથનનું ગુરુવારે અવસાન થયું. તમિલનાડુની રાજધાની ચેન્નાઈમાં સવારે 11.20 કલાકે તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા. તેમનો જન્મ 7 ઓગસ્ટ, 1925ના રોજ થયો હતો. સ્વામિનાથે 98 વર્ષની વયે દુનિયાને અલવિદા કહી દીધું. તેમને ભારતમાં હરિયાળી ક્રાંતિના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, તેમના લાંબા આયુષ્યને કારણે ઊભી થયેલી સમસ્યાઓના કારણે તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.
1925માં તમિલનાડુના કુમ્બકોનમમાં જન્મેલા આ ભારતીય ક્રાંતિકારીએ ભારતના કાયાકલ્પનો નવો અધ્યાય લડાઈને નહીં પરંતુ શાંતિપૂર્વક દરેક બીજ રોપીને લખ્યો હતો. તેમણે ગરીબ ખેડૂતોના ખેતરોમાં વૃક્ષો ઉગાડવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા અને તેમને આત્મનિર્ભરતાનો માર્ગ બતાવ્યો હતો. હરિત ક્રાંતિ પ્રોજેક્ટ દ્વારા, તેમણે ભારતમાં કૃષિ ક્ષેત્રમાં પરિવર્તનની શરૂઆત કરી અને તેને સમગ્ર દેશમાં વિસ્તારી. તેમના યોગદાનથી, જ્યારે ભારતમાં અનાજની તીવ્ર અછત હતી, ત્યારે તેમણે ખેતરોમાં સુધારેલા બિયારણની ખેતી કરી અને ખેડૂતોને વધુ ઉપજ મેળવવાનો માર્ગ બતાવ્યો. તેમના યોગદાનના પરિણામે, તેમણે માત્ર 25 વર્ષમાં ભારતીય ખેડૂતોને કૃષિમાં આત્મનિર્ભર બનાવ્યા અને હરિયાળી ક્રાંતિની મુખ્ય પ્રેરણા બની ગયા.
આ સમાચાર પણ વાંચો : PM Narednra Modi: પ્રધાનમંત્રીએ લતા મંગેશકરને તેમની જન્મજયંતી પર યાદ કર્યા
સ્વામીનાથને 1949 માં બટાટા, ઘઉં, ચોખા અને જ્યુટ પર સંશોધન કરીને તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. 1960 ના દાયકામાં, જ્યારે ભારત મોટા પ્રમાણમાં દુષ્કાળની અણી પર હતું જેના કારણે ખોરાકની અછત સર્જાઈ હતી, ત્યારે સ્વામીનાથન અને નોર્મન બોરલોગ અને અન્ય વૈજ્ઞાનિકોએ ઘઉંની ઉચ્ચ ઉપજ આપતી જાતો માટે બીજ વિકસાવ્યા હતા. આનાથી ભારતમાં પરંપરાગત કૃષિમાંથી બીજની ઉચ્ચ ઉપજ આપતી જાતો અને સંબંધિત તકનીકો સુધી પહોંચવામાં સંક્રમણ થયું. આનાથી ભારતમાં હરિયાળી ક્રાંતિ થઈ અને સ્વામીનાથનને હરિયાળી ક્રાંતિના પિતા કહેવામાં આવે છે.
સ્વામીનાથનને ભારતીય કૃષિ ક્ષેત્રમાં તેમના મહત્વપૂર્ણ યોગદાન માટે ઘણા સન્માનો મળ્યા હતા. તેમના અનોખા પ્રયાસો માટે તેમનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું અને તેમના દિવસ-રાતની મહેનત દ્વારા તેમણે ભારતીય કૃષિને નવી દિશાઓ આપી હતી.
MS સ્વામીનાથન રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન”ની સ્થાપના કરી હતી…
તેમને પદ્મશ્રી (1967), પદ્મ ભૂષણ (1972), પદ્મ વિભૂષણ (1989), ઇન્ટરનેશનલ એવોર્ડ્સ વોલ્વો ઇન્ટરનેશનલ એન્વાયરમેન્ટ એવોર્ડ (1999) પુરસ્કારો એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.
વધુમાં, તેમણે તેમને મળેલા ભંડોળનો સારો ઉપયોગ કર્યો અને 1990માં ચેન્નાઈમાં “MS સ્વામીનાથન રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન”ની સ્થાપના કરી, જેણે કૃષિ સંશોધનના ક્ષેત્રમાં નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપ્યું અને તેમની પ્રેરણાથી મોટા પ્રોજેક્ટ્સ આગળ ધપાવ્યા. તેમના સમર્પિત યોગદાનને કારણે, તેમણે ભારતીય કૃષિ ક્ષેત્રે વિકાસ માટે નવા માપદંડો સ્થાપિત કર્યા અને દેશની ખાદ્ય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી.
જબલપુરમાં ભારતના શ્રેષ્ઠ કૃષિ કેન્દ્રોમાંની એક જવાહરલાલ નહેરુ કૃષિ યુનિવર્સિટી પણ તેમના પ્રયાસોનું પરિણામ ગણી શકાય. કારણ કે ભારતમાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાની ખેતી માટેનો પ્રથમ પ્રયાસ સ્વામીનાથન દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.
