News Continuous Bureau | Mumbai
Supreme Court on Digital Fraud દેશમાં ઝડપથી વધી રહેલા ઓનલાઇન નાણાકીય ગુનાઓ અને સાયબર છેતરપિંડીને (Cyber Fraud) ધ્યાને રાખીને સર્વોચ્ચ અદાલતે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ ગ્રાહકના ખાતામાંથી અનધિકૃત ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન (Unauthorized Transaction) દ્વારા નાણાં ઉપડી જાય અને તેમાં બેંકિંગ સુરક્ષા પ્રણાલીની ખામી જણાતી હોય, તો તેની સંપૂર્ણ ભરપાઈ બેંકોએ કરવી પડશે. ગ્રાહકની સીધી બેદરકારી પૂરવાર ન થાય ત્યાં સુધી સામાન્ય ખાતેદારો પાસેથી તેમનો મહેનતનો રૂપિયો છીનવાઈ જવાની સ્થિતિ સ્વીકારી શકાશે નહીં.
Supreme Court on Digital Fraud – બેંકિંગ સુરક્ષા માળખાની નિષ્ફળતા પર અદાલતે ઉઠાવ્યા ગંભીર સવાલો
દેશની અદાલતો સમક્ષ આવી રહેલા ડિજિટલ સ્કેમના કેસોની સુનાવણી દરમિયાન બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે બેંકો સામાન્ય નાગરિકોને ડિજિટલ બેંકિંગ (Digital Banking) અપનાવવા પ્રોત્સાહિત કરે છે. પરંતુ જ્યારે આધુનિક ટેકનોલોજીની છટકબારીઓનો લાભ લઈને સાયબર ગઠિયાઓ નાણાં સેરવી લે છે ત્યારે મોટાભાગની બેંકો પોતાની જવાબદારીમાંથી હાથ ખંખેરી લેતી હોય છે. અદાલતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ગ્રાહકોના નાણાંની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે મજબૂત ફાયરવોલ અને એડવાન્સ્ડ સુરક્ષા પ્રોટોકોલ (Security Protocol) જાળવવાની પ્રથમ જવાબદારી સંબંધિત નાણાકીય સંસ્થાઓની છે.
Supreme Court on Digital Fraud – ગ્રાહકની બેદરકારી સાબિત કરવાનો બોજ હવે બેંકો પર રહેશે
સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉના નિયમો અને માર્ગદર્શિકાને ટાંકીને નિર્દેશ આપ્યો છે કે જો કોઈ ગ્રાહક છેતરપિંડી થયાની જાણ તાત્કાલિક બેંકને કરે, તો સંબંધિત રકમનું વળતર (Compensation) ગ્રાહકને મળવું જોઈએ. ગ્રાહકે જાણીજોઈને પોતાની સંવેદનશીલ માહિતી શેર કરી છે કે કેમ તે સાબિત કરવાની કાનૂની જવાબદારી (Burden of Proof) બેંકિંગ પ્રશાસન પર રહેશે. જ્યાં સુધી ગ્રાહકની શંકાસ્પદ કે અતિશય બેદરકારી પુરવાર ન થાય ત્યાં સુધી ખાતેદારને કોઈપણ પ્રકારનું આર્થિક નુકસાન વેઠવું પડશે નહીં.
Supreme Court on Digital Fraud – સાયબર ગુનાઓ રોકવા સેન્ટ્રલ ઓથોરિટીની સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર
દેશમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમને (Digital Payment System) વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે અદાલતે તમામ સરકારી અને ખાનગી બેંકોને નિયમનકારી તંત્રની સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) નું ચુસ્ત પાલન કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. સાયબર ક્રાઈમ સેલ અને નાણાકીય નિયમનકારો સાથે રીઅલ-ટાઇમ સંકલન સાધીને છેતરપિંડીવાળા વ્યવહારોને તુરંત બ્લોક કરવાની વ્યવસ્થા ઊભી કરવી પડશે. છેતરપિંડીના ભોગ બનેલા નાગરિકોને અદાલતી ચક્કરમાં ધકેલવાને બદલે ઝડપી નિવારણ અને નુકસાન ભરપાઈની પ્રક્રિયા અમલી બનાવવા સ્પષ્ટ નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
GST Relief For Traders ટેક્સ રિટર્નમાં થયેલી ભૂલ સુધારવા મળશે સમય! જીએસટી અધિકારીઓની મનમાની પર લાગી બ્રેક જાણો નવા નિયમો
