News Continuous Bureau | Mumbai
Trial in Absentia ભારતમાં પહેલીવાર ૨૬/૧૧ મુંબઈ હુમલાના માસ્ટરમાઇન્ડ હાફિઝ સાઈદ અને તેના સાથીઓ વિરુદ્ધ આરોપીઓની ગેરહાજરીમાં એટલે કે ટ્રાયલ ઇન એબ્સેન્સિયા (Trial in Absentia) દ્વારા કાનૂની મુકદ્દમો ચલાવવામાં આવશે.
Trial in Absentia – શું છે ‘ટ્રાયલ ઇન એબ્સેન્સિયા’ અને તેની કાનૂની પ્રક્રિયા?
ભારતીય ન્યાય પ્રણાલીમાં અત્યાર સુધી કોઈપણ ફોજદારી ગુનાની સુનાવણી માટે આરોપીની કોર્ટમાં હાજરી અનિવાર્ય માનવામાં આવતી હતી. પરંતુ ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita – BNSS) ના અમલ બાદ હવે કાયદામાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. જો કોઈ આરોપી જાણી જોઈને કાયદાથી બચવા માટે દેશ છોડીને ભાગી જાય કે કોર્ટમાં હાજર ન થાય, તો નવા કાયદાની કલમ ૩૫૬ હેઠળ તેની ગેરહાજરીમાં પણ ટ્રાયલ ચલાવી શકાય છે. આ પ્રક્રિયા હેઠળ કોર્ટ સૌથી પહેલાં નોટિસ જાહેર કરે છે અને નિશ્ચિત સમયમહત્વની મુદત વીત્યા બાદ પુરાવાઓ અને દસ્તાવેજોના આધારે સુનાવણી આગળ વધારીને દોષિત સાબિત થતાં સજા પણ સંભળાવી શકે છે.
Trial in Absentia – ૨૬/૧૧ મુંબઈ હુમલાના કયા આરોપીઓ પર થશે કાર્યવાહી?
પાકિસ્તાનમાં બેઠેલા ૨૬/૧૧ ના મુંબઈ આતંકવાદી હુમલાના મુખ્ય સાજીશકર્તાઓ જેવા કે હાફિઝ સાઈદ (Hafiz Saeed), ઝકીઉર રહેમાન લખવી, સાજીદ મીર અને અન્ય સહઆરોપીઓ વિરુદ્ધ આ વિશેષ પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી રહી છે. પાકિસ્તાન આ આરોપીઓને ભારતને સોંપવામાં સતત આનાકાની કરી રહ્યું છે, જેના કારણે કાનૂની પ્રક્રિયા અટકી પડતી હતી. આ નવા કાયદાકીય પગલાથી વૈશ્વિક સ્તરે આતંકવાદીઓ સામે કડક સંદેશ આપવામાં આવી રહ્યો છે. કોર્ટ દ્વારા જાહેર કરાયેલા વોરંટ અને સાર્વજનિક નોટિસ બાદ જો આરોપીઓ નિર્ધારિત સમયમાં હાજર ન થાય, તો સરકારી વકીલ અથવા ન્યાયમિત્ર (Amicus Curiae) ની નિમણૂક કરીને કેસની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવે છે.
Trial in Absentia – આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ અને કીર્તિમાન કાનૂની મહત્વ
નિષ્ણાતોના મતે, ગેરહાજરીમાં ટ્રાયલ ચલાવીને સજા સંભળાવવાથી ભારતને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર મજબૂત કાનૂની આધાર મળશે. જ્યારે કોઈ અદાલતમાં કાયદેસરની ટ્રાયલ પૂર્ણ થયા બાદ કોઈ વ્યક્તિ દોષિત સાબિત થાય છે, ત્યારે ઇન્ટરપોલ (Interpol) દ્વારા રેડ કોર્નર નોટિસ (Red Corner Notice) જારી કરાવવી વધુ સરળ બને છે. પ્રત્યાર્પણ સંધિઓ (Extradition Treaties) અંતર્ગત વિદેશી સરકારો પર દબાણ લાવવા માટે આ પગલું અત્યંત કારગર સાબિત થઈ શકે છે. આનાથી પીડિતોને સમયસર ન્યાય મળવાનો માર્ગ મોકળો થશે અને દેશની કાનૂની વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત બનશે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Live Match Commentary Box Clash લાઈવ મેચ દરમિયાન કોમેન્ટ્રી બોક્સમાં અંદરોઅંદર ભીડાયા બે પૂર્વ ખેલાડીઓ, માઈક ચાલુ હોવાથી સર્જાઈ અનોખી સ્થિતિ
