News Continuous Bureau | Mumbai
Waqf Act : વક્ફ અધિનિયમ 1954ના નામે 1954માં એક કાયદો બનાવાયો હતો. આ અધિનિયમના પ્રાવધાનો હેઠળ, ભારત છોડીને પાકિસ્તાન ગયેલા લોકોની સંપત્તિઓ અને જમીનોનું માલિકી હક વક્ફ બોર્ડને આપવામાં આવ્યું હતું.
હવે સર્વે કોઈનું વક્ફ સુધારા બિલ તરફ ધ્યાન છે. સંસદના બજેટ સત્રનો બીજો તબક્કો સોમવારથી શરૂ થઈ ગયો છે. આ સત્ર 4 એપ્રિલ સુધી ચાલશે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, બજેટ સત્ર દરમિયાન વક્ફ સુધારા બિલ ઈદ પછી રજૂ થઈ શકે છે, જેના પર ઘણો હોબાળો થવાની શક્યતા છે. જણાવી દઈએ કે, વક્ફ સુધારા બિલના વિરોધમાં મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડે પણ વિરોધ કર્યો છે. ચાલો જાણીએ કે વક્ફ અધિનિયમ ક્યારે અને કેમ બનાવાયો હતો અને તેમાં કેટલા વખત ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે.
Waqf Act : વક્ફ બોર્ડ ક્યારે અને કેમ બનાવાયો?
વક્ફમાં મળતી જમીન અથવા સંપત્તિની દેખરેખ માટે એક કાનૂની સંસ્થા છે, જેને વક્ફ બોર્ડ કહેવામાં આવે છે. દેશની આઝાદી પછી જ્યારે ઘણા મુસ્લિમ ભારત છોડીને પાકિસ્તાન ગયા, ત્યારે તેમની સંપત્તિઓની દેખરેખ માટે એક સંસ્થા બનાવવામાં આવી, જેને વક્ફ બોર્ડ કહેવામાં આવ્યું. 1954માં વક્ફ અધિનિયમ 1954ના નામે એક કાયદો બનાવાયો. આ અધિનિયમના પ્રાવધાનો હેઠળ આવી સંપત્તિઓનું માલિકી હક વક્ફ બોર્ડને આપવામાં આવ્યું. જોકે, તેને ટૂંક સમયમાં રદ કરવામાં આવ્યું અને પછી તેમાં સુધારો કરીને ફરીથી પસાર કરવામાં આવ્યું. કાયદામાં ફેરફાર કરીને દરેક રાજ્યમાં વક્ફ બોર્ડ બનાવવાના નિયમ લાવવામાં આવ્યા. વર્તમાનમાં લગભગ 32 વક્ફ બોર્ડ છે. તેમનું કામ વક્ફ સંપત્તિઓની દેખરેખ અને રજિસ્ટ્રેશન કરવાનું છે.
Waqf Act : ક્યારે-ક્યારે સુધારો થયો?
વક્ફ અધિનિયમમાં બે વખત સુધારો કરવામાં આવ્યો. પ્રથમ વખત 1995માં જૂના કાયદાને રદ કરીને એક નવો વક્ફ અધિનિયમ પસાર કરવામાં આવ્યો. તેના હેઠળ વક્ફ બોર્ડોને અસીમિત શક્તિઓ આપવામાં આવી. 1995માં થયેલા સુધારા હેઠળ વક્ફ અધિનિયમની કલમ 3માં કહેવામાં આવ્યું કે જો વક્ફ માને છે કે જમીન કોઈ મુસ્લિમની છે, તો તે વક્ફની સંપત્તિ છે. વક્ફને આ વિશે કોઈ પુરાવા આપવાની જરૂર નથી. ત્યારબાદ તેમાં બીજો સુધારો 2013માં કરવામાં આવ્યો. આ અધિનિયમમાં સુધારો કરીને વક્ફ બોર્ડોને અસીમિત અધિકારો આપવામાં આવ્યા. વક્ફ બોર્ડને કોઈની સંપત્તિ છીનવવાની શક્તિઓ આપવામાં આવી, જેને કોઈપણ ન્યાયાલયમાં પડકારવામાં આવી શકતી ન હતી.
આ સમાચાર પણ વાંચો : JPC Waqf Amendment Bill : JPC એ વકફ બોર્ડને લીલી ઝંડી આપી, ડ્રાફ્ટ રિપોર્ટ અને સુધારેલા બિલ સ્પીકરને સોંપશે; આ પાર્ટીઓએ કર્યો ભારે વિરોધ…
Waqf Act : વક્ફ પાસે કેટલી સંપત્તિ છે?
દેશમાં વક્ફ બોર્ડની સંપત્તિઓને લઈને અલગ-અલગ દાવા છે. જોકે, 2022ની એક સરકારી રિપોર્ટ અનુસાર, દેશભરમાં 7.8 લાખથી વધુ વક્ફની અચલ સંપત્તિઓ છે. જ્યારે ચલ સંપત્તિઓની સંખ્યા 16 હજારથી વધુ છે. તેનો કુલ આવક 200 કરોડ રૂપિયા વાર્ષિક છે. આંકડાઓને જોવામાં આવે તો રેલવે અને સેનાના પછી વક્ફ બોર્ડ જમીનના મામલે દેશમાં ત્રીજા ક્રમે છે.
