News Continuous Bureau | Mumbai
Women’s Reservation Bill : સંસદના વિશેષ સત્રના ચોથા દિવસે એટલે કે ગુરુવારે રાજ્યસભામાં(Rajya Sabha) મહિલા અનામત પર મતદાન થયું. આ વોટિંગમાં તમામ સાંસદોએ સર્વસંમતિથી બિલને સમર્થન આપ્યું હતું. રાજ્યસભામાં બિલની તરફેણમાં 214 વોટ પડ્યા હતા. જ્યારે બિલના વિરોધમાં એક પણ વોટ પડ્યો ન હતો. બિલ પાસ થયા બાદ તમામ મહિલા સાંસદોએ સંસદના ગેટ પર ઉભા રહીને પીએમ મોદીનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. આ દરમિયાન ઘણા સાંસદોએ તેમને ગુલદસ્તો અને શાલ ભેટમાં આપી હતી.
રાજ્યસભામાં મહિલા અનામત બિલ પાસ થવા પર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ(PM Modi) ટ્વિટ કર્યું. તેમણે લખ્યું, આપણા દેશની લોકતાંત્રિક યાત્રાની નિર્ણાયક ક્ષણ! 140 કરોડ ભારતીયોને અભિનંદન. હું તે તમામ રાજ્યસભા સાંસદોનો આભાર માનું છું જેમણે નારી શક્તિ વંદન એક્ટ માટે મતદાન કર્યું. આવો સર્વસંમત સમર્થન ખરેખર હ્રદયસ્પર્શી છે.
તેમણે કહ્યું કે સંસદમાં નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ પસાર થવાથી અમે ભારતની મહિલાઓ માટે મજબૂત પ્રતિનિધિત્વ અને સશક્તિકરણનો યુગ શરૂ કરીએ છીએ. આ માત્ર કાયદો નથી, તે અસંખ્ય મહિલાઓને શ્રદ્ધાંજલિ છે જેમણે આપણા દેશનું નિર્માણ કર્યું છે. તેમની સ્થિતિસ્થાપકતા અને યોગદાનથી ભારત સમૃદ્ધ બન્યું છે.
પીએમે આગળ લખ્યું, આજે આપણે ઉજવણી કરીએ છીએ, ત્યારે આપણને આપણા દેશની તમામ મહિલાઓની તાકાત, હિંમત અને અદમ્ય ભાવનાની યાદ અપાય છે. આ ઐતિહાસિક પગલું એ સુનિશ્ચિત કરવાની પ્રતિબદ્ધતા છે કે તેમનો અવાજ વધુ અસરકારક રીતે સાંભળવામાં આવે.
લોકસભામાં બિલની તરફેણમાં 454 વોટ પડ્યા હતા.
આ બિલ ગઈકાલે લોકસભામાં પણ પસાર થઈ ગયું હતું. લોકસભામાં આ બિલની તરફેણમાં 454 વોટ પડ્યા હતા. જ્યારે AIMIMના સાંસદોએ તેની વિરુદ્ધમાં 2 મત આપ્યા હતા. આ પછી આજે રાજ્યસભામાં બિલ પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. હવે આ બિલ રાષ્ટ્રપતિને મોકલવામાં આવશે. તેમની મંજૂરી મળતાં જ આ કાયદો બની જશે. કાયદો બન્યા બાદ જ્યારે મહિલા અનામત લાગુ થશે ત્યારે સંસદ અને દેશની તમામ વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓની સંખ્યા વધીને 33 ટકા થઈ જશે. ચાલો અહીં આ બિલ પર એક નજર કરીએ.
આ સમાચાર પણ વાંચો : G20 Team : વડાપ્રધાન આજે G20 ટીમ સાથે વાતચીત કરશે…
શું છે આ બિલમાં?
મહિલા આરક્ષણ બિલ લોકસભા અને રાજ્યની વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે 33 ટકા અથવા એક તૃતીયાંશ બેઠકો અનામત રાખવાની દરખાસ્ત કરે છે. આ બિલમાં 33 ટકા ક્વોટાની અંદર SC, ST અને એંગ્લો-ઈન્ડિયન માટે પેટા-આરક્ષણનો પણ પ્રસ્તાવ છે. બિલમાં દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે કે દરેક સામાન્ય ચૂંટણી પછી અનામત બેઠકો ફેરવવી જોઈએ. રાજ્ય અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વિવિધ મતવિસ્તારોમાં રોટેશન દ્વારા અનામત બેઠકો ફાળવવામાં આવી શકે છે.
બંને ગૃહોમાંથી પસાર થયા બાદ જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ આ બિલને મંજૂરી આપશે ત્યારે તે કાયદો બની જશે. પરંતુ આ કાયદો બન્યા બાદ પણ તેના અમલીકરણના માર્ગમાં અનેક અવરોધો છે. કારણ કે મહિલાઓને વસ્તી ગણતરી અને પછી સીમાંકન પછી જ ચૂંટણીમાં અનામતનો લાભ મળવાનો છે. પરંતુ દેશમાં આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને પૂર્ણ કરવામાં ઘણો સમય લાગશે.
વાસ્તવમાં દેશમાં 2021માં જ વસ્તી ગણતરી થવાની હતી, જે આજ સુધી થઈ નથી. આ વસ્તી ગણતરી હવે પછી ક્યારે થશે તેની કોઈ માહિતી નથી. સમાચારોમાં ક્યાંક એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે તે 2027 અથવા 2028 હશે. આ વસ્તીગણતરી પછી જ સીમાંકન થશે અથવા મતવિસ્તારની પુનઃ વ્યાખ્યા થશે, તો જ મહિલાઓને અનામત મળી શકશે.
આ બિલ 27 વર્ષથી પેન્ડિંગ હતું
લગભગ 27 વર્ષથી પેન્ડિંગ મહિલા અનામત બિલ હવે રાષ્ટ્રપતિના ટેબલ પર છે. વર્તમાન આંકડાઓ અનુસાર, લોકસભામાં મહિલા સાંસદોની સંખ્યા 15 ટકાથી ઓછી છે, જ્યારે રાજ્યની વિધાનસભામાં તેમનું પ્રતિનિધિત્વ 10 ટકાથી ઓછું છે. છેલ્લી વખત આ મુદ્દા પર કાર્યવાહી 2010 માં કરવામાં આવી હતી, જ્યારે રાજ્યસભાએ હોબાળા વચ્ચે બિલ પસાર કર્યું હતું અને માર્શલ્સે મહિલાઓ માટે 33 ટકા અનામતનો વિરોધ કરતા કેટલાક સાંસદોને હાંકી કાઢ્યા હતા. જો કે, આ બિલ રદ્દ કરવામાં આવ્યું કારણ કે તે લોકસભામાં પસાર થઈ શક્યું ન હતું.
લોકસભામાં 14 ટકા મહિલા સાંસદો
વર્તમાન પરિસ્થિતિની વાત કરીએ તો લોકસભામાં 78 મહિલા સભ્યો ચૂંટાયા હતા, જે કુલ 543 ની સંખ્યાના 15 ટકા કરતા પણ ઓછા છે. ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં સરકાર દ્વારા સંસદમાં શેર કરવામાં આવેલા ડેટા અનુસાર, રાજ્યસભામાં પણ મહિલાઓનું પ્રતિનિધિત્વ લગભગ 14 ટકા છે. આ સિવાય 10 રાજ્યોની વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓનું પ્રતિનિધિત્વ 10 ટકાથી ઓછું છે, જેમાં આંધ્ર પ્રદેશ, અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ, ગોવા, ગુજરાત, હિમાચલ પ્રદેશ, કર્ણાટક, કેરળ, મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, મણિપુર, મેઘાલય, ઓડિશા, સિક્કિમ, તમિલનાડુ, તેલંગાણા, ત્રિપુરા અને પુડુચેરીનો સમાવેશ થાય છે.
