News Continuous Bureau | Mumbai
Pakistan China Relations પાકિસ્તાન અને ચીન વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવના સ્પષ્ટ સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે. જે દેશો પોતાને “સદાબહાર મિત્રો” ગણાવે છે, તેમના વચ્ચે હવે અંતર વધી રહ્યું છે. પાકિસ્તાને તેના જૂના રેલવે નેટવર્કમાં સુધારા કરવા માટે ચીનને બદલે એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક પાસેથી મદદ લેવાનું નક્કી કર્યું છે. આ એક મોટો રાજકીય અને આર્થિક નિર્ણય છે જે સૂચવે છે કે પાકિસ્તાન હવે એક દેશ પર સંપૂર્ણપણે નિર્ભર રહેવા માંગતું નથી.
ML-1 પ્રોજેક્ટમાંથી ચીનની પીછેહઠ
પ્રોજેક્ટ, જેને ચીન-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર ની સૌથી મોટી અને મહત્વાકાંક્ષી યોજના માનવામાં આવતી હતી, તેમાંથી ચીને પોતાના હાથ પાછા ખેંચી લીધા છે. આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ કરાચી થી રોહરી સુધીના રેલવે નેટવર્કને આધુનિક બનાવવાનો હતો. ચીન ના આ નિર્ણય પાછળ પાકિસ્તાનની કથળી રહેલી આર્થિક સ્થિતિ અને દેવાની ચૂકવણીમાં થતી મુશ્કેલીઓ મુખ્ય કારણ હોવાનું મનાય છે. ચીન પહેલાથી જ પાકિસ્તાનમાં અરબો ડોલરનું રોકાણ કરી ચૂક્યું છે અને તેને પૈસા પાછા મેળવવામાં ગંભીર સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે. તેથી, ચીન હવે જોખમી રોકાણોથી દૂર રહેવા માંગે છે.
રેકો દિક માઇન અને ADBની વધતી ભૂમિકા
બલૂચિસ્તાન માં આવેલી રેકો દિક તાંબા અને સોનાની ખાણ પાકિસ્તાનના અર્થતંત્ર માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. પરંતુ આ ખાણમાંથી નીકળતા ખનિજોના મોટા પાયે પરિવહન માટે જૂની રેલવે લાઇન પૂરતી મજબૂત નથી. તેથી ML-1 રેલવે લાઇનને અપગ્રેડ કરવી અનિવાર્ય છે. ADB એ ફક્ત ML-1 પ્રોજેક્ટમાં જ રસ નથી દાખવ્યો, પરંતુ રેકો દિક ખાણ માટે પણ $410 મિલિયનની મદદનું વચન આપ્યું છે, જે પાકિસ્તાન માટે એક મોટી રાહત છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : India-China: શું ભારત-ચીન મળીને ઉતારશે ટ્રમ્પની હેકડી? આ સિસ્ટમ થી ડોલર પર થઇ શકે છે અસર
બદલાતી વિદેશ નીતિ અને CPECનું ભવિષ્ય
ADB ની વધતી ભૂમિકા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે પાકિસ્તાન હવે માત્ર ચીન પર નિર્ભર રહેવા માંગતું નથી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાને આ પગલું ભરતા પહેલા ચીન સાથે પરામર્શ કરી હતી જેથી સંબંધોમાં ખટાશ ન આવે. પાકિસ્તાનના સૈન્ય પ્રમુખ અસીમ મુનીર ના નિવેદન, “અમે એક મિત્ર માટે બીજા મિત્રનું બલિદાન નહીં આપીએ” એ સૂચવે છે કે પાકિસ્તાન હવે એક બહુઆયામી વિદેશ નીતિ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જેમાં ચીન, અમેરિકા અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ નો સમાવેશ થાય છે. 2015-2019 વચ્ચે CPEC હેઠળ ઘણા હાઇવે, પાવર પ્લાન્ટ્સ અને પોર્ટ્સ બન્યા, પરંતુ 2022 પછી વિકાસ ધીમો પડી ગયો છે, જે CPECના ભવિષ્ય પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરે છે.
