News Continuous Bureau | Mumbai
India-China Relations અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ભારત પર ટેરિફ કર લાદ્યા બાદ ચીને એક અણધાર્યું પગલું ભર્યું છે. બીજિંગે જાહેરાત કરી છે કે હવે રશિયા બાદ ચીનના બજારો પણ ભારતીય વસ્તુઓ માટે સંપૂર્ણપણે ખુલ્લા છે. અમેરિકાના દબાણ હેઠળ હોવા છતાં ચીનના આ નિર્ણયને ભારત માટે મોટી રાહત અને એક વ્યૂહાત્મક પ્રતિભાવ તરીકે જોવામાં આવે છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસને તાજેતરમાં ભારતના કેટલાક નિકાસ પર 50 ટકા સુધીનો ટેરિફ લગાવ્યો હતો, જેના કારણે ભારતીય નિકાસકારોમાં ચિંતા વધી હતી.
ચીનનો નવો દાવ: ‘ડબલ એન્જિન’નો સિદ્ધાંત
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ એક પત્રકાર પરિષદમાં જણાવ્યું કે, “ભારત અને ચીન એશિયાના વિકાસના ‘ડબલ એન્જિન’ છે.” તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, બંને દેશો વચ્ચે વ્યાપારી સંબંધો મજબૂત કરવા એ ફક્ત દ્વિપક્ષીય હિતો માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર એશિયાની સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ માટે પણ જરૂરી છે. ભારતીય ઉદ્યોગો જ્યારે અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફ સામે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ચીને આ પગલું ભર્યું છે. આ જાહેરાતથી ભારતને એક મોટી તક મળી છે, જેનાથી તે પોતાની નિકાસ માટે એક વૈકલ્પિક અને મોટું બજાર મેળવી શકે છે.
આર્થિક ચાલ કે એક મોટો ‘ગેમપ્લાન’?
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે, ચીનનું આ પગલું ફક્ત આર્થિક નથી, પરંતુ એક ઊંડી ભૂ-રાજકીય ચાલ હોઈ શકે છે. ચીન, અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે વધેલા તણાવનો લાભ ઉઠાવવા માંગે છે. તે પણ શક્ય છે કે, ચીન ભારતને પોતાની તરફ ખેંચીને અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશોના ગઠબંધનને નબળું પાડવા માંગે છે. જોકે, આ પ્રસ્તાવ પર ભારત કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે તે જોવું બાકી છે. બંને દેશો વચ્ચે સરહદ વિવાદ હજી પણ સંપૂર્ણપણે ઉકેલાયો નથી, ત્યારે શું ભારત ચીન સાથે પોતાના વ્યાપારી સંબંધો વધારશે? આ પ્રશ્ન હવે દરેકના મનમાં છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Devendra Fadnavis: અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલી ટેરિફ આપત્તિ ને લઈને સીએમ દેવેન્દ્ર ફડણવીસ એ આ વસ્તુ પર મુક્યો ભાર
ભારતની પ્રતિક્રિયા અને ભવિષ્યની દિશા
ભારતની વિદેશ નીતિ ‘વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતા’ પર આધારિત છે, એટલે કે ભારત કોઈ એક દેશના પક્ષમાં ઊભા રહેવાને બદલે પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોને પ્રાધાન્ય આપે છે. ચીનનો આ પ્રસ્તાવ ભારત માટે એક આર્થિક અવસર પૂરો પાડી શકે છે, પરંતુ સાથે જ સુરક્ષા અને ભૌગોલિક રાજકીય પડકારો પણ ઊભા કરી શકે છે. ભારત અત્યાર સુધી અમેરિકા અને ચીન બંને સાથે સંતુલિત સંબંધો જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યું છે. આગામી સમયમાં ભારત આ નવા સમીકરણો પર કેવી રીતે પ્રતિક્રિયા આપે છે, તે ભવિષ્યની વૈશ્વિક રાજનીતિની દિશા નક્કી કરશે.
