News Continuous Bureau | Mumbai
Blue Carbon Climate Action બ્રાઝિલમાં સંપન્ન થયેલી COP30 પરિષદમાં ‘બ્લૂ કાર્બન’ એટલે કે મહાસાગરોની કાર્બન શોષવાની ક્ષમતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. મહાસાગરો પૃથ્વીનો અડધાથી વધુ ઓક્સિજન પેદા કરે છે. આ પરિષદમાં પહેલીવાર મહાસાગરો માટે ‘ખાસ દૂત’ (Special Envoy) ની નિમણૂક કરવામાં આવી છે, જે સમુદ્રી સુરક્ષાને વૈશ્વિક ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવશે. જોકે, સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના લક્ષ્યાંક SDG-14 (પાણીની નીચે જીવન) ને સૌથી ઓછું ભંડોળ મળે છે, જેના કારણે પર્યાવરણીય લક્ષ્યાંકો જોખમમાં છે.
‘બ્લૂ કાર્બન’ અને મેન્ગ્રોવ બ્રેકથ્રુ
પરિષદમાં ૪૬ દેશોએ ‘મેન્ગ્રોવ બ્રેકથ્રુ’ અભિયાનને સમર્થન આપ્યું છે. ભારતના દરિયાકાંઠાના રક્ષણ માટે આ ખૂબ મહત્વનું છે, કારણ કે મેન્ગ્રોવના જંગલો કાર્બન શોષવા માટે સૌથી સસ્તો અને અસરકારક માર્ગ છે. આ માટે ‘મેન્ગ્રોવ કેટાલિટીક ફેસિલિટી’ (MCF) ની સ્થાપના પણ કરવામાં આવી છે, જે અમલીકરણની પ્રક્રિયામાં વેગ લાવશે.
નાણાકીય કટોકટી અને ભારતની ભૂમિકા
દુનિયામાં સમુદ્ર આધારિત ઉકેલો માટે વૈશ્વિક ક્લાઈમેટ ફંડના ૧% કરતા પણ ઓછી રકમ ફાળવવામાં આવે છે. ભારત જેવો વિશાળ દરિયાકાંઠો ધરાવતો દેશ આ ક્ષેત્રમાં નેતૃત્વ કરી શકે છે. ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ ની જેમ જ ‘બ્લૂ ઇકોનોમી’ (Blue Economy) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જરૂરી છે. પેરિસ કરારની કલમ ૬.૪ ને સક્રિય કરવાથી બ્લૂ કાર્બન પ્રોજેક્ટ્સમાં ખાનગી રોકાણનો માર્ગ મોકળો થઈ શકે છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Banke Bihari Temple: નવા વર્ષે ‘વૃંદાવન’ જનારા ભક્તો માટે મોટા સમાચાર! બાંકે બિહારી મંદિરે જાહેર કરી નવી ગાઈડલાઈન, આટલી બાબતોનું રાખવું પડશે ધ્યાન..
હવે ચર્ચા નહીં, કૃતિનો સમય
COP30 એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે માત્ર રાજકીય જાહેરાતો કરવાથી પૃથ્વી નહીં બચે. આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓએ હવે ‘તૂટેલા વચનોનું ખાતાવહી’ બનવાને બદલે ‘કૃતિની બેંક’ (Bank of Action) બનવું પડશે. સમુદ્રનું રક્ષણ એ માત્ર પર્યાવરણનો મુદ્દો નથી, પણ ભવિષ્યની પેઢીઓની આર્થિક સુરક્ષાનો પણ વિષય છે.
