News Continuous Bureau | Mumbai
Indigenous Weapons આધુનિક યુદ્ધનો અર્થ હવે સૌથી મોટી સેના કે સૌથી ભારે ટેન્ક હોવાનો નથી. સેના પ્રમુખ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે, સાચો ફાયદો ઓછી કિંમતના સાધનો અને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીના મિશ્રણમાંથી મળે છે, જે એક નાની સેનાને પણ શક્તિશાળી દુશ્મન સામે મજબૂતીથી ઊભા રહેવામાં મદદ કરી શકે છે.
ખર્ચને વ્યૂહાત્મક લાભ તરીકે જોવું
જનરલ દ્વિવેદીએ આત્મનિર્ભરતાને માત્ર દેશભક્તિનો નારો નહીં, પરંતુ એક ઓપરેશનલ જરૂરિયાત ગણાવી હતી. તેમના મતે, લડાઈના મેદાનમાં ફાયદો માત્ર એક હથિયાર હોવાથી જ નહીં, પરંતુ એવું હથિયાર હોવાથી મળે છે જે દુશ્મનના હથિયાર કરતાં વધુ ઝડપથી વિકસિત થઈ શકે. આ વ્યૂહરચનાના મુખ્ય ઉદાહરણો નીચે મુજબ છે:
LCA તેજસ: ભારતીય વાયુસેનાના લાઇટ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (LCA) તેજસની કિંમત પ્રતિ એરક્રાફ્ટ લગભગ $74 મિલિયન છે, જે આયાત કરાયેલા રાફેલ જેટની કિંમતના માત્ર એક અંશ જેટલી છે ($280 મિલિયન પ્રતિ વિમાન). આ ખર્ચ-લાભ ભારતને આયાત કરેલા વિમાનોની કિંમતના ઘણા ઓછા ખર્ચે સક્ષમ સ્વદેશી જેટનો મોટો કાફલો બનાવવામાં મદદ કરે છે.
આકાશ મિસાઈલ સિસ્ટમ: દરેક આકાશ મિસાઈલની કિંમત લગભગ $500,000 છે, જ્યારે સંપૂર્ણ રેજિમેન્ટની કિંમત લગભગ $60 મિલિયન છે. આની સરખામણીમાં, યુએસ પેટ્રિઅટ ($4-10 મિલિયન પ્રતિ મિસાઈલ) અથવા રશિયન S-400 ($40-50 મિલિયન પ્રતિ મિસાઈલ) જેવી પશ્ચિમી પ્રણાલીઓ નોંધપાત્ર રીતે વધુ મોંઘી છે.
પિનાકા રોકેટ લોન્ચર: પિનાકા મલ્ટી-બેરેલ રોકેટ લોન્ચરની કિંમત પ્રતિ યુનિટ લગભગ $270,000 છે, જ્યારે યુએસ HIMARS લોન્ચરની નિકાસ કિંમત $20 મિલિયન સુધી પહોંચી શકે છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભારત પોતાની જરૂરિયાત મુજબ ઓછી કિંમતમાં શક્તિશાળી પ્રણાલીઓ બનાવી રહ્યું છે.
લડાઈમાં પરીક્ષણ: ઓપરેશન સિંદૂર
ઓપરેશન સિંદૂર, ભારતીય સૈન્યની સ્વદેશી પ્રણાલીઓ પરના વિશ્વાસનું સફળ પરીક્ષણ હતું. આ ઓપરેશન દરમિયાન, આકાશ મિસાઈલ સિસ્ટમ, D4 એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ, અને બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઈલ જેવી સ્વદેશી પ્રણાલીઓનો અસરકારક ઉપયોગ થયો. ભૂતપૂર્વ DRDO ચીફ જી. સતીશ રેડ્ડીએ આ યુદ્ધને “આત્મનિર્ભર-આધારિત યુદ્ધ” ગણાવ્યું, જ્યાં મોટા પ્રમાણમાં સ્વદેશી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થયો હતો.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Surat body donation: સુરતના ધોરાજીયા પરિવારે સ્વર્ગસ્થ વડીલનું દેહદાન, નેત્રદાન કર્યું
વધતું ઉત્પાદન અને નિકાસ
ભારતનો સંરક્ષણ ઉદ્યોગ પણ ઝડપથી વૃદ્ધિ કરી રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં, સંરક્ષણ ઉત્પાદન રૂ. 1,50,590 કરોડ સુધી પહોંચ્યું, જે પાછલા વર્ષ કરતાં 18% નો વધારો દર્શાવે છે. સંરક્ષણ નિકાસ પણ વધીને રૂ. 23,622 કરોડ થઈ છે. આ વૃદ્ધિ દેશને માત્ર વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવવામાં જ નહીં, પરંતુ સંશોધન અને વિકાસ માટે આવક પણ પૂરી પાડી રહી છે, જે આત્મનિર્ભરતાના ચક્રને વધુ મજબૂત બનાવે છે.આ તમામ બાબતો એક સ્પષ્ટ અને નિર્ણાયક પરિવર્તન દર્શાવે છે. ભારત માત્ર સસ્તા સાધનો ખરીદીને સમય પસાર નથી કરી રહ્યું, પરંતુ સંરક્ષણ અર્થશાસ્ત્રને ફરીથી લખી રહ્યું છે, જે સાબિત કરે છે કે ક્ષમતા અને ખર્ચ-અસરકારકતા સાથે સાથે ચાલી શકે છે.
