News Continuous Bureau | Mumbai
Iran-Israel war: બે-ત્રણ વર્ષ પહેલાં અમેરિકાએ ભારતને ધમકી આપી હતી અને કહ્યું હતું કે ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદવાનું બંધ કરે. ત્યારે ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું હતું કે અમેરિકા ભારતને કહી શકતું નથી કે તેણે કોની પાસેથી તેલ ખરીદવું જોઈએ અને કોની પાસેથી નહીં. ઈરાન સાથે ભારતની મિત્રતા એટલી જ જૂની છે જેટલી ઈઝરાયલ સાથે છે. ઈરાને હંમેશા રાજદ્વારી સ્તરે ભારતને ટેકો આપ્યો છે, પછી ભલે તે ચાબહાર બંદર હોય કે પાકિસ્તાન સાથેનો વિવાદ. પરંતુ હવે ઈઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું છે અને દુનિયા બે ભાગમાં વહેંચાયેલી લાગે છે.
દરમિયાન ભારતની રાજદ્વારી શું કરવા જઈ રહી છે? શું ભારત બિન-જોડાણવાદી રહેશે કે તે બે દેશોમાંથી એક તરફ ઝુકાવશે? જો ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ વધુ ભયાનક સ્વરૂપ લેશે, તો શું ભારતને મૂંઝવણનો સામનો કરવો પડશે?અત્યાર સુધી, ભારતે સંતુલિત રાજદ્વારી વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે કોઈપણ દેશ તરફ ઝુકાવ ધરાવતું કોઈ નિવેદન આપ્યું નથી. ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે વધતા લશ્કરી સંઘર્ષે વિશ્વને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધું છે. બંને દેશો સાથે મહત્વપૂર્ણ સંબંધો ધરાવતું ભારત, આ સંઘર્ષ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાના મુશ્કેલ પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે.
Iran-Israel war: ભારત કોને ટેકો આપશે…ઈરાન કે ઈઝરાયલ?
છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં ભારત અને ઇઝરાયલના સંબંધો મજબૂત થયા છે. ઇઝરાયલ ભારતનો મુખ્ય ભાગીદાર છે, ખાસ કરીને સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં, અને બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ સાધનોની નિકાસ-આયાત નિયમિત છે. તેવી જ રીતે, વેપારના દૃષ્ટિકોણથી બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો મજબૂત છે. તે જ સમયે, ભારતના ઇરાન સાથેના સંબંધો ઊર્જા અને વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિકોણથી પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ભારત ઇરાનથી તેલ આયાત કરે છે અને ચાબહાર બંદરના વિકાસમાં સહયોગ કરી રહ્યું છે, જે અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયા માટે એક મહત્વપૂર્ણ વેપાર માર્ગ છે. તે ભારતને અફઘાનિસ્તાનમાં માલ પહોંચાડવા માટે પાકિસ્તાનને બાયપાસ કરવાનો એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ પૂરો પાડે છે. 2015 માં ભારત અને ઇરાન વચ્ચે દ્વિપક્ષીય કરાર થયા પછીથી આ બંદર સમાચારમાં છે. સરકાર ગમે તે હોય, ઇરાન સાથેના સંબંધો સારા રહ્યા છે.
Iran-Israel war: ભારત સામે આ ત્રણ પડકારો
ઇરાન-ઇઝરાયલ સંઘર્ષ વધવાની સાથે, ભારત ઘણા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. પ્રથમ, ઊર્જા સંકટ – ભારત ઇરાનથી તેલ આયાત કરે છે અને સંઘર્ષને કારણે પુરવઠામાં વિક્ષેપ ઉર્જા સંકટ તરફ દોરી શકે છે. બીજું, સંઘર્ષને કારણે વેપાર માર્ગો અવરોધિત થવાને કારણે ભારતની વેપાર પ્રવૃત્તિઓ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ત્રીજું, રાજદ્વારી સંતુલન ભારત માટે બંને દેશો સાથેના સંબંધોમાં સંતુલન જાળવવાનું પડકારજનક બનાવી રહ્યું છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Russia-Ukraine War: રશિયાએ યુક્રેનમાં મચાવી તબાહી, કિવમાં મિસાઈલ હુમલા કર્યા; ભારે વિનાશ વેર્યો.
આવી સ્થિતિમાં, ભારતે વધતા સંઘર્ષ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને બંને દેશોને શાંતિની અપીલ કરી છે. ભારતે ખાતરી કરી છે કે તેના નાગરિકો સુરક્ષિત રહે અને કોઈપણ અપ્રિય પરિસ્થિતિ ટાળી શકાય. આવી સ્થિતિમાં, ઈરાન-ઈઝરાયલ સંઘર્ષે ભારત માટે રાજદ્વારી મૂંઝવણ ઊભી કરી છે. ભારત બંને દેશો સાથેના સંબંધોમાં સંતુલન જાળવીને શાંતિ અને સુરક્ષા માટે પ્રયત્નશીલ છે. એવું કહી શકાય કે જો વિશ્વ બે ભાગમાં વહેંચાઈ જાય, તો ભારત એક તટસ્થ દેશની ભૂમિકામાં રહેશે, જેમ તે પહેલા કરતો આવ્યો છે.
