News Continuous Bureau | Mumbai
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) સળગી રહ્યું છે. હોર્મુઝની ખાડી બંધ થતા તેલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે, જેની અસર સમગ્ર વિશ્વ પર પડી રહી છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિમાં રશિયા અને પાકિસ્તાને ઈરાનને શાંત કરવાના પ્રયાસો તેજ કર્યા છે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશકિયાને રશિયા અને પાકિસ્તાનના નેતાઓ સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત દરમિયાન સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જો આ ત્રણ શરતો માનવામાં આવે તો જ સંઘર્ષનો અંત આવી શકે છે.રાષ્ટ્રપતિ પેજેશકિયાને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ યુદ્ધને અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા લાદવામાં આવેલું યુદ્ધ ગણાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન પ્રાદેશિક શાંતિ માટે પ્રતિબદ્ધ છે, પરંતુ તે પોતાના હિતો અને સુરક્ષા સાથે કોઈ સમજૂતી કરશે નહીં.
યુદ્ધ રોકવા માટે ઈરાનની 3 મુખ્ય શરતો
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિએ યુદ્ધવિરામ માટે નીચે મુજબની શરતો રશિયા અને પાકિસ્તાન સમક્ષ રજૂ કરી છે:
વૈધ અધિકારોની માન્યતા: તેહરાનના (ઈરાનના) બુનિયાદી અને કાયદેસરના અધિકારોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા આપવામાં આવે.
નુકસાનનું વળતર: યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાનને થયેલા આર્થિક અને માળખાગત નુકસાન માટે હરજાણા (reparations) ની ચુકવણી કરવામાં આવે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ગેરંટી: ભવિષ્યમાં અમેરિકા કે ઈઝરાયેલ તરફથી કોઈ પણ હુમલો નહીં થાય તેની મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય ગેરંટી આપવામાં આવે.
રશિયા અને પાકિસ્તાન કેમ બન્યા મધ્યસ્થી?
રશિયા અને પાકિસ્તાન બંને દેશોના ઈરાન સાથે મજબૂત વ્યાપારિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો છે. યુદ્ધને કારણે તેલ અને ગેસના પુરવઠામાં જે વિક્ષેપ પડ્યો છે, તેની સીધી અસર આ બંને દેશોની અર્થવ્યવસ્થા પર પડી રહી છે. રશિયા ઈચ્છે છે કે મિડલ ઈસ્ટમાં સ્થિરતા આવે જેથી તે અમેરિકા પર વૈશ્વિક દબાણ બનાવી શકે, જ્યારે પાકિસ્તાન તેની ઉર્જા જરૂરિયાતો અને સરહદી સુરક્ષા માટે યુદ્ધ અટકે તેવું ઈચ્છી રહ્યું છે.
શું યુદ્ધનો અંત નજીક છે?
એક તરફ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા યુદ્ધ જીતી ગયું છે, તો બીજી તરફ પર્શિયન ગલ્ફમાં ઈરાનના હુમલા વધુ તેજ બન્યા છે. પેજેશકિયાનની આ પોસ્ટથી સંકેત મળે છે કે ઈરાન હવે રાજદ્વારી (Diplomatic) રસ્તો શોધવા માટે તૈયાર છે, પરંતુ તે શરતો પર કોઈ છૂટછાટ આપવા માંગતું નથી. હવે બોલ અમેરિકા અને રશિયાના કોર્ટમાં છે કે તેઓ આ શરતો પર કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે.
