News Continuous Bureau | Mumbai
Israel-Hamas Mediation: ઈઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે ચાલી રહેલ યુદ્ધ ( Israel-Hamas War ) સામાન્ય લોકો માટે મોટી સમસ્યા બની ગયું છે. ખાસ કરીને ગાઝામાં ( Gaza ) રહેતા પેલેસ્ટિનિયનો ( Palestinians ) માટે. ઇઝરાયલે તેના વિસ્તારમાં ઘૂસી ગયેલા હમાસના લડવૈયાઓને ( Hamas fighters ) હાંકી કાઢ્યા હતા, પરંતુ હવે ગાઝામાં ઘૂસીને તેમની પાસેથી બદલો લેવાનું પણ નક્કી કર્યું છે. ગાઝામાં સતત બોમ્બ ફેંકવામાં આવી રહ્યા છે, સ્થિતિ એવી છે કે જાણે ઇઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે યુદ્ધ હજુ અટકવાનું નથી.
ઈઝરાયેલની વાયુસેનાએ ( Air Force ) કહ્યું કે અત્યાર સુધીમાં તે ગાઝા પટ્ટી પર 6000 બોમ્બ ફેંકી ચૂક્યું છે. 40 કિમીના વિસ્તારમાં ફેલાયેલું ગાઝા વિશ્વનું સૌથી ગીચ વસ્તી ધરાવતું સ્થળ છે. આ વિસ્તારમાં 23 લાખ લોકો રહે છે અને હમાસ 2007થી અહીં પોતાની સરકાર ચલાવી રહી છે. ઈઝરાયેલના હવાઈ હુમલામાં અત્યાર સુધીમાં 1900 પેલેસ્ટિનિયન માર્યા ગયા છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ ઉઠી રહ્યો છે કે આ વિસ્તારમાં શાંતિ ક્યારે થશે અને કયા દેશો ઈઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે મધ્યસ્થી કરી શકે છે.
ગલ્ફ દેશો પર મધ્યસ્થી કરવાની જવાબદારી
મીડિયામાં પ્રકાશિત અહેવાલ અનુસાર, યુકે સ્થિત થિંક ટેન્ક ચૈથમ હાઉસના મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકા કાર્યક્રમના નિર્દેશક સનમ વકીલ કહે છે કે મધ્ય પૂર્વમાં એક ભય છે કે યુદ્ધના કારણે અન્ય દેશો પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. તેમનું કહેવું છે કે ખાડી દેશોને લાગે છે કે હિંસાને કારણે તેમની ઘરેલું સુરક્ષા પણ જોખમમાં આવી શકે છે. યુદ્ધના કારણે પેલેસ્ટાઈન ઈઝરાયેલ છોડીને પડોશી દેશો જોર્ડન, ઈજીપ્ત, લેબેનોન અને ઈરાન પણ જઈ શકે છે.
ઈઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવા માટે અમેરિકા, યુરોપિયન દેશો, રશિયા અને ચીન આગળ આવ્યા છે. પરંતુ વકીલનું કહેવું છે કે ગલ્ફ દેશોએ આની જવાબદારી લેવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા, ચીન અને અન્ય દેશો દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલા મહત્વપૂર્ણ હશે, પરંતુ ખાડી દેશોએ શાંતિ માટે આગેવાની લેવી જોઈએ. ચીન પહેલાથી જ સાઉદી અરેબિયા અને ઈરાનને નજીક લાવી ચૂક્યું છે. આવી સ્થિતિમાં તે હવે અહીં પણ મદદ કરવા માંગે છે. પરંતુ હમાસ સાથે વાત કરવી થોડી મુશ્કેલ બની રહી છે.
કયા ગલ્ફ દેશો મધ્યસ્થી કરી શકે છે?
મધ્યસ્થી માટે જે પહેલું નામ આગળ આવે છે તે ઇજિપ્તનું છે, પરંતુ તે થોડું અનિચ્છા જણાય છે. ઇજિપ્તે ગાઝાને મદદ માટે માનવતાવાદી કોરિડોર બનાવવાની પણ વાત કરી છે. પરંતુ ઈજિપ્ત નથી ઈચ્છતું કે ગાઝાના લોકો તેની પાસે આવે. તે ગાઝા સાથે તેના રફાહ ક્રોસિંગને ખોલવા પણ ઇચ્છુક છે, પરંતુ તે પેલેસ્ટિનિયન શરણાર્થીઓથી ડરે છે. ઇજિપ્તને પણ હમાસથી ખતરો છે. જો કે આ બધું હોવા છતાં ગાઝાના પાડોશી હોવાને કારણે તેણે શાંતિ માટે પહેલ કરવી જોઈએ.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Export duty : તહેવારોની સિઝનમાં ચોખાના વધતા ભાવથી મળશે રાહત! હવે સરકારે આ લીધો નિર્ણય..
બીજું નામ જોર્ડનનું છે, જેણે પેલેસ્ટિનિયન લોકોના અધિકારો માટે પોતાનો અવાજ ઉઠાવ્યો છે. જોર્ડન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે શાંતિ કરાર પણ છે. પરંતુ હમાસ સાથે તેના વધુ સંબંધો નથી. જોર્ડને બે દેશોનું સૂચન પણ આપ્યું છે. જોર્ડનના અમેરિકાની સાથે સાથે ઈઝરાયેલ સાથે પણ સારા સંબંધો છે. તેને પેલેસ્ટિનિયન લોકોના શુભેચ્છક પણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેણે તાજેતરમાં ગાઝા માટે 4 મિલિયન યુરોનું દાન આપ્યું છે. તેથી તે ઇઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે મધ્યસ્થી કરી શકે છે.
36 પેલેસ્ટિનિયન મહિલાઓ અને બાળકોનું અપહરણ
પછી કતાર છે, જે હમાસ સાથે ગાઢ સંબંધો ધરાવે છે. કતારમાં હમાસની ઓફિસ પણ છે. કતાર યુદ્ધવિરામ અને ઇઝરાયેલ જેલના બદલામાં હમાસ દ્વારા 36 પેલેસ્ટિનિયન મહિલાઓ અને બાળકોનું અપહરણ
લોકોના વિનિમય માટે વાટાઘાટો કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ. કતાર અગાઉ પણ ઇઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવામાં મદદ કરી ચૂક્યું છે. તેણે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચર્ચાને સરળ બનાવવા માટે પણ કામ કર્યું છે. આવી સ્થિતિમાં બધાની નજર તેના પર પણ છે.
તુર્કીને એક એવા દેશ તરીકે પણ જોવામાં આવે છે જે ઇઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચે મધ્યસ્થી કરી શકે છે. હમાસની તુર્કિયેમાં ઓફિસ પણ છે. તે પેલેસ્ટિનિયન નેતાઓને ચર્ચા માટે ઈસ્તાંબુલ પણ બોલાવતો રહે છે. તુર્કીએ પણ આ અઠવાડિયે હમાસ અને ઇઝરાયેલ વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવાની ઓફર કરી હતી. તુર્કી અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેના સંબંધોમાં પણ સુધારો થયો છે. આ જ કારણ છે કે તુર્કી એક સંભવિત દેશ બની શકે છે જે ગાઝાને શાંતિ તરફ લઈ જઈ શકે છે.
