News Continuous Bureau | Mumbai
Nobel Peace Prize Rules વેનેઝુએલાના વિપક્ષી નેતા મારિયા કોરીના મચાડોએ વોશિંગ્ટનમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ દરમિયાન તેમણે ટ્રમ્પને પોતાનો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર પદક (Medal) ભેટમાં આપ્યો હતો. મચાડોએ જણાવ્યું હતું કે, વેનેઝુએલાની આઝાદી માટે ટ્રમ્પના યોગદાનના સન્માનમાં તેઓ આ પદક અર્પણ કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે આ ભેટને સ્વીકારીને તેને ‘પરસ્પર સન્માનનો અદભૂત સંકેત’ ગણાવ્યો હતો. આ ઘટના બાદ સોશિયલ મીડિયા પર પ્રશ્નો ઉઠી રહ્યા છે કે શું ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હવે નોબેલ વિજેતા ગણાશે? નોબેલ પીસ સેન્ટરે આ અંગે સ્પષ્ટતા કરી છે કે નોબેલ પુરસ્કારના નિયમો ખૂબ જ કડક છે અને તેને ટ્રાન્સફર કરવા બાબતે ચોક્કસ પ્રોટોકોલ છે.
શું નોબેલ પુરસ્કાર ટ્રાન્સફર કરી શકાય?
ના, નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર ટ્રાન્સફર કરી શકાતો નથી. નોર્વેજિયન નોબેલ સમિતિના નિયમો અનુસાર, એકવાર કોઈ વ્યક્તિને આ પુરસ્કાર આપવાની જાહેરાત થઈ જાય, પછી તે ખિતાબ હંમેશા તે જ વ્યક્તિના નામે રહે છે. મારિયા મચાડોએ ટ્રમ્પને માત્ર તેમનો ‘પદક’ (મેડલ) આપ્યો છે, જે એક ભૌતિક વસ્તુ છે. આનો અર્થ એ નથી કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હવે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારના સત્તાવાર વિજેતા બની ગયા છે. રેકોર્ડ અને ઈતિહાસમાં આ એવોર્ડ હંમેશા મચાડોના નામે જ રહેશે.
પદકની હરાજી અને માલિકીના અગાઉના કિસ્સા
નોબેલ પીસ સેન્ટરે સમજાવ્યું કે ભૂતકાળમાં પણ નોબેલ પદકોની હરાજી થઈ છે અથવા તે અન્યને આપવામાં આવ્યા છે. દાખલા તરીકે, દિમિત્રી મુરાતોવે યુક્રેન યુદ્ધના શરણાર્થીઓની મદદ માટે પોતાના પદકની 100 મિલિયન ડોલરમાં હરાજી કરી હતી. પદકની માલિકી બદલાઈ શકે છે, પરંતુ ‘નોબેલ વિજેતા’ (Nobel Laureate) નો દરજ્જો ક્યારેય બદલાતો નથી. ટ્રમ્પ પાસે હવે માત્ર એક ભૌતિક મેડલ હશે, પરંતુ તેઓ સત્તાવાર રીતે નોબેલ વિજેતા ગણાશે નહીં.
આ સમાચાર પણ વાંચો : 77th Republic Day: ભારતના 77મા ગણતંત્ર દિવસ પર આ વખતે બે ‘ચીફ ગેસ્ટ’: યુરોપિયન યુનિયનના ટોચના નેતાઓ આવશે ભારત, FTA પર થઈ શકે છે મોટી જાહેરાત.
નોબેલ સમિતિના ત્રણ મુખ્ય નિયમો
નોબેલ સમિતિ તેના નિર્ણયો અંગે અત્યંત સ્પષ્ટ છે:
પાછો ન ખેંચી શકાય: એકવાર એવોર્ડ આપ્યા પછી તે ક્યારેય પાછો લઈ શકાતો નથી.
વહેંચી ન શકાય: તે કોઈ અન્ય સાથે શેર કરી શકાતો નથી.
ટ્રાન્સફર ન કરી શકાય: એવોર્ડ જીતનાર વ્યક્તિ તેને કાયદેસર રીતે કોઈ બીજાના નામે કરી શકતી નથી. આમ, મચાડોનો આ નિર્ણય એક ભાવનાત્મક અને રાજકીય સંકેત છે, પરંતુ તે નોબેલ પુરસ્કારના સત્તાવાર રેકોર્ડમાં કોઈ ફેરફાર કરી શકશે નહીં.
