News Continuous Bureau | Mumbai
NATO Summit 2026 તુર્કિયે (Türkiye)ની રાજધાની અંકારામાં 7 અને 8 જુલાઈ દરમિયાન યોજાઈ રહેલી NATO Summit 2026માં 32 સભ્ય દેશોના વડાઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ બેઠકમાં સંરક્ષણ ખર્ચ (Defence Spending), યુક્રેન યુદ્ધ (Ukraine War), અમેરિકન સૈનિકોની યુરોપમાંથી સંભવિત વાપસી, ઈરાન (Iran) સંકટ, ગ્રીનલૅન્ડ (Greenland) વિવાદ તેમજ ઇન્ડોપેસિફિક (IndoPacific) સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થશે. આ નિર્ણયોનો પ્રભાવ માત્ર યુરોપ પૂરતો નહીં રહે, પરંતુ ભારત, QUAD અને વૈશ્વિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર પણ જોવા મળી શકે છે.
NATO Summit 2026 – સંરક્ષણ ખર્ચ વધારવા પર રહેશે સૌથી મોટી ચર્ચા
ગયા વર્ષે થયેલી બેઠકમાં NATO દેશોએ 2035 સુધી પોતાના કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદન (GDP)ના 5 ટકા જેટલો ખર્ચ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે કરવાનો લક્ષ્ય નક્કી કર્યો હતો. અગાઉ આ લક્ષ્ય માત્ર 2 ટકા હતું. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump) સતત યુરોપિયન દેશો પર સંરક્ષણ ખર્ચ વધારવાનો દબાણ કરી રહ્યા છે. NATOના મહાસચિવ (Secretary General) માર્ક રુટ્ટે (Mark Rutte) પણ તમામ સભ્ય દેશો પાસેથી આ લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા માટેનો રોડમેપ (Roadmap) માંગ્યો છે. યુરોપિયન દેશો અને કેનેડા (Canada) છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સંરક્ષણ રોકાણમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી ચૂક્યા છે.
NATO Summit 2026 – યુક્રેન યુદ્ધ, ઈરાન સંકટ અને અમેરિકાની નવી રણનીતિ પર રહેશે નજર
રશિયા (Russia) સામે લડી રહેલા યુક્રેન (Ukraine) માટે વધુ સૈન્ય સહાય (Military Aid) આપવામાં આવશે કે નહીં, તે આ બેઠકનો મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કી (Volodymyr Zelenskyy) પણ બેઠકમાં હાજરી આપી રહ્યા છે. બીજી તરફ ઈરાન (Iran) સાથે વધતા તણાવને લઈને NATO દેશોમાં મતભેદ જોવા મળી રહ્યા છે. અમેરિકા ઈરાન સામે કડક વલણ અપનાવવા માગે છે, જ્યારે કેટલાક યુરોપિયન દેશો સીધા સૈન્ય સહયોગથી દૂર રહેવા માંગે છે. આ મતભેદો NATOની એકતા માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.
NATO Summit 2026 – યુરોપની આત્મનિર્ભરતા અને ગ્રીનલૅન્ડ વિવાદ પર પણ ચર્ચા
અમેરિકા પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે યુરોપિયન દેશો પોતાની સૈન્ય ક્ષમતા (Military Capability) વધારી રહ્યા છે. ખાસ કરીને જર્મની (Germany)એ પોતાના સંવિધાન (Constitution)માં ફેરફાર કરીને મોટા પાયે સૈન્ય આધુનિકીકરણ (Military Modernisation) શરૂ કર્યું છે. બીજી તરફ ગ્રીનલૅન્ડ (Greenland) અંગે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિવેદનોએ યુરોપિયન દેશોમાં અસંતોષ ફેલાવ્યો છે. આર્કટિક (Arctic) વિસ્તારમાં રશિયા અને ચીનની વધતી હાજરીને કારણે ગ્રીનલૅન્ડનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ વધુ વધી ગયું છે.
NATO Summit 2026 – ભારત અને QUAD માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ બેઠક?
ભારત NATOનું સભ્ય નથી, છતાં આ બેઠકમાં લેવાતા નિર્ણયો ભારતના વ્યૂહાત્મક હિતોને અસર કરી શકે છે. જો યુરોપ પોતાના સંરક્ષણ ઉત્પાદન (Defence Production)માં વધારો કરશે તો વૈશ્વિક હથિયાર બજાર (Global Arms Market)માં કાચા માલ, ચિપ્સ (Chips) અને સૈન્ય સાધનોની માંગ વધશે. તેના કારણે ભારતને સંરક્ષણ સાધનોની સપ્લાય (Supply)માં વિલંબ થઈ શકે છે, પરંતુ ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ (Make in India) હેઠળ સ્થાનિક ઉત્પાદન માટે નવી તકો પણ ઉભી થઈ શકે છે. ઉપરાંત ઓસ્ટ્રેલિયા (Australia), જાપાન (Japan), દક્ષિણ કોરિયા (South Korea) અને ન્યૂઝીલેન્ડ (New Zealand) સાથેની બેઠક ઇન્ડો-પેસિફિક વિસ્તારમાં QUADનું મહત્વ વધુ વધારી શકે છે.
NATO Summit 2026 – બદલાતા વૈશ્વિક સમીકરણોમાં NATOનું ભવિષ્ય શું?
આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે NATO વિખેરાઈ રહ્યું નથી, પરંતુ બદલાતા વૈશ્વિક રાજકારણ (Geopolitics) અનુસાર પોતાને નવી રીતે ગોઠવી રહ્યું છે. જો અમેરિકા યુરોપમાં પોતાની સૈન્ય હાજરી ઘટાડશે તો યુરોપને વધુ જવાબદારી સંભાળવી પડશે. સાથે જ રશિયા અને ચીન વચ્ચે વધતી નજીકતા ભારત માટે નવી કૂટનીતિક (Diplomatic) પડકારો ઉભા કરી શકે છે. ભારતને અમેરિકા, રશિયા, ઈરાન અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર વચ્ચે સંતુલિત વિદેશ નીતિ (Foreign Policy) જાળવવાની જરૂર પડશે. તેથી અંકારામાં યોજાઈ રહેલી આ બેઠકના નિર્ણયો વૈશ્વિક સુરક્ષા અને ભારતની વ્યૂહાત્મક નીતિ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Trump Trade Policy ટ્રમ્પ સરકારની નવી વેપાર નીતિ પાકિસ્તાન પર ટેરિફ નહીં, પણ ભારતને બનાવ્યું મુખ્ય નિશાન!
