News Continuous Bureau | Mumbai
Nepal Glacier Collapse ૨૬ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ની સવારે નેપાળની રાજધાની કાઠમંડુથી લગભગ ૪૫ કિલોમીટર ઉત્તરે આવેલા ૨૩,૭૩૩ ફૂટ ઊંચા લાંગટાંગ લિરુંગ પર્વત પરથી વિશાળ ગ્લેશિયર (Glacier)નો ભાગ અચાનક તૂટીને ૪,૦૦૦ ફૂટ નીચે ખીણમાં પડ્યો. આ ઘટનાએ ભૂકંપ (Earthquake) જેવું ૫.૨ તીવ્રતા (Magnitude)નું કંપન ઉત્પન્ન કર્યું અને ત્યારબાદ માટી, પથ્થર તથા બરફનું ભયંકર પૂર આવ્યું, જેમાં ઓછામાં ઓછા ૧૬૦ લોકોના મોત થયા અને સેંકડો લોકો લાપતા થયા.
Nepal Glacier Collapse – ગ્લેશિયર કેવી રીતે તૂટી પડ્યો અને કેટલી શક્તિ ઉત્પન્ન થઈ
૨૬ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ના રોજ સવારે આઠ વાગ્યા સાડા સાત મિનિટે લાંગટાંગ લિરુંગ પર્વતની ઉત્તરી ઢોળાવ પર આવેલા ગ્લેશિયરનો નીચેનો ભાગ અચાનક અલગ થઈ ગયો. આ ભાગ લગભગ ૨,૦૦૦ ફૂટ પહોળો હતો. સેટેલાઇટ છબીઓ (Satellite Images) અને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓના અહેવાલ મુજબ આ બરફનો વિશાળ ભાગ સીધો ૪,૦૦૦ ફૂટ નીચે ખીણમાં ધસી ગયો. આ પતનની ઊર્જા હિરોશિમા (Hiroshima) અણુ વિસ્ફોટ (Nuclear Explosion)ની લગભગ ૬.૩ ટકા જેટલી આંકવામાં આવી છે. અમેરિકન ભૂસ્તરીય સર્વે (USGS)એ શરૂઆતમાં આને ૪.૪ તીવ્રતાનો ભૂકંપ માન્યો હતો, પરંતુ પછીથી સ્પષ્ટ થયું કે આ કોઈ ધરતીકંપ નહોતો. ગ્લેશિયર પોતે તૂટી પડવાથી જ ભૂકંપીય તરંગો (Seismic Waves) ઉત્પન્ન થયા હતા અને તેની તીવ્રતા ૫.૨ નોંધાઈ. આ ઘટના ગ્લેશિયલ કોલેપ્સ (Glacial Collapse) અને ડેબ્રિસ ફ્લો (Debris Flow) તરીકે ઓળખાય છે.
Nepal Glacier Collapse – નદી અવરોધાઈ, કુદરતી બંધ તૂટ્યો અને સુનામી જેવું પૂર આવ્યું
ગ્લેશિયર ખીણમાં પડતાં જ લ્હેન્ડે ખોલા નદી સંપૂર્ણપણે અવરોધાઈ ગઈ, જે ભોટે કોશી નદીની સહાયક નદી છે. આથી એક કુદરતી બંધ (Natural Dam) બની ગયો અને તેની પાછળ પાણી ઝડપથી ભેગું થવા લાગ્યું. ગ્લેશિયર પડવાથી ઉત્પન્ન થયેલી ગરમીએ મોટા પ્રમાણમાં બરફને તરત જ પીગળાવી દીધો. થોડા સમયમાં જ આ બંધ તૂટી ગયો. ત્યારબાદ જે નીકળ્યું તે માત્ર પાણી નહોતું. માટી, પથ્થર, બરફ અને કાદવનું ભારે મિશ્રણ “લિક્વિડ કોન્ક્રીટ” (Liquid Concrete) જેવું બનીને ૧૦૦ ફૂટ ઊંચી સુનામી (Tsunami) જેવી લહેર બનીને નીચે ધસી આવ્યું. આ વિનાશક પ્રવાહ લ્હેન્ડે ખોલા, ભોટે કોશી અને ત્રિશૂલી નદીના માર્ગે પર્વતીય વિસ્તારોમાંથી પસાર થયો. તિબેટ તરફના ગિરોંગ બોર્ડર પોસ્ટ વિસ્તારમાં લોકો જાન બચાવવા દોડતા જોવા મળ્યા, જ્યારે માટી અને કાટમાળની દીવાલ ઇમારતો અને વાહનોને વહાવી લઈ ગઈ. કેટલાક બચી ગયેલા લોકોએ જણાવ્યું કે તેઓ આંબાના વૃક્ષને પકડીને બચ્યા, નહીંતર તેમનું ઘર સંપૂર્ણપણે અદૃશ્ય થઈ ગયું હતું.
Nepal Glacier Collapse – જાનહાનિ, નુકસાન અને હિમાલયમાં વધતું જોખમ
નેપાળ પોલીસે ૧૫૭ શબ મળી આવ્યાની પુષ્ટિ કરી છે, જ્યારે કુલ મૃતકોની સંખ્યા ઓછામાં ઓછી ૧૬૦ જણાવવામાં આવી છે. લગભગ ૮૨૬ લોકો લાપતા છે, જેમાં ભારત, અમેરિકા, ઓસ્ટ્રેલિયા, બ્રિટન અને કેનેડા સહિત બે ડઝનથી વધુ દેશોના ૫૭૯ પ્રવાસીઓનો સમાવેશ થાય છે. તિબેટના ગિરોંગ કાઉન્ટીમાં ૫૫૮ લોકો લાપતા હોવાનું જણાય છે. કેટલાક અહેવાલોમાં લાપતાઓની સંખ્યા એક હજારથી પણ વધુ હોવાનું કહેવાય છે. લાંગટાંગ ટ્રેકિંગ રૂટનું પ્રારંભિક સ્થળ સ્યાબ્રુબેસી તબાહ થઈ ગયું છે. કૈલાશ માનસરોવર યાત્રાના માર્ગો પણ બંધ થઈ ગયા છે. રસુવા જિલ્લામાં આશરે ૧૩ હાઇડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ (Hydropower Projects) પ્રભાવિત થયા છે, નવ બેંક શાખાઓ વહી ગઈ છે અને ૨૬ કર્મચારીઓ હજુ લાપતા છે. આ ઘટના માત્ર એક અકસ્માત નથી. હિંદુ કુશ-હિમાલય વિસ્તાર વિશ્વની સરેરાશ કરતાં વધુ ઝડપથી ગરમ થઈ રહ્યો છે. છેલ્લા ૩૦ વર્ષમાં નેપાળની બરફીલી ટોચોએ લગભગ એક તૃતીયાંશ બરફ ગુમાવ્યો છે અને છેલ્લા દાયકામાં ગ્લેશિયર પીગળવાની ઝડપ ૬૫ ટકા વધી છે. આ વિસ્તારમાં ૪૭ ગ્લેશિયર તળાવો છે જે કોઈ પણ સમયે ફાટી શકે છે. હિમાલયનું ભૂસ્તરીય માળખું પહેલેથી અસ્થિર છે અને વૈશ્વિક ઉષ્ણતા (Global Warming) સાથે આ જોખમ વધુ તીવ્ર બની રહ્યું છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
MCX Gold Silver Price સોનામાં ૪૨૦૦ રૂપિયા તો ચાંદીમાં ૬૧૦૦ રૂપિયાથી વધુની ઉથલપાથલ, જાણો લેટેસ્ટ રેટ
