News Continuous Bureau | Mumbai
Nobel Prize 2023: 2023 માટે ભૌતિકશાસ્ત્રના ( physics ) નોબેલ પુરસ્કારની ( Nobel Prize ) જાહેરાત કરવામાં આવી છે. 2023નું ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પુરસ્કાર પિયર એગોસ્ટીની, ફેરેન્ક ક્રુઝ અને એની લ’હુલીયરને આપવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. આ વર્ષે ત્રણ વૈજ્ઞાનિકોને ઈલેક્ટ્રોન ડાયનેમિક્સના ( electron dynamics ) અભ્યાસ માટે પ્રકાશના એટોસેકન્ડ પલ્સ ( Attosecond pulse ) જનરેટ કરવા માટે પ્રાયોગિક પદ્ધતિ શોધવા બદલ આ એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો છે.
મીડિયામાં પ્રકાશિત અહેવાલો મુજબ રોયલ સ્વીડિશ એકેડેમી ઓફ સાયન્સે ( Royal Swedish Academy of Science ) પિયર એગોસ્ટીની ( Pierre Agostini ) , ફેરેન્ક ક્રુઝ ( Frank Cruz ) અને એન લ’હુલીયરને ભૌતિકશાસ્ત્રમાં 2023 નો નોબેલ પુરસ્કાર આપવાનું નક્કી કર્યું છે. આ પુરસ્કાર પદાર્થમાં ઈલેક્ટ્રોન ગતિશીલતાના ( electron mobility ) અભ્યાસ માટે પ્રકાશના એટોસેકન્ડ પલ્સ જનરેટ કરવા માટે પ્રાયોગિક પદ્ધતિ શોધવા માટે આપવામાં આવ્યો છે. 2023 ભૌતિકશાસ્ત્ર પુરસ્કાર વિજેતા પિયર એગોસ્ટીની સતત પ્રકાશ કઠોળની શ્રેણીનું ઉત્પાદન અને પરીક્ષણ કરવામાં સફળ થયા, દરેક પલ્સ માત્ર 250 એટોસેકન્ડ સુધી ચાલે છે. તે જ સમયે, તેના 2023 ના સહ-પુરસ્કાર વિજેતા ફેરેન્ક ક્રોઝ અન્ય પ્રકારના પ્રયોગ સાથે કામ કરી રહ્યા હતા, જેણે 650 એટોસેકન્ડ સુધી ચાલતા એક પ્રકાશ પલ્સને અલગ કરવાનું શક્ય બનાવ્યું. ભૌતિકશાસ્ત્રમાં આ વર્ષના નોબેલ પારિતોષિક વિજેતા એન લ’હુલિયરે શોધ્યું કે જ્યારે તેણીએ નોબેલ ગેસ દ્વારા ઇન્ફ્રારેડ લેસર લાઇટનું પ્રસારણ કર્યું, ત્યારે પ્રકાશના વિવિધ ટોન ઉત્પન્ન થયા.
BREAKING NEWS
The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the 2023 #NobelPrize in Physics to Pierre Agostini, Ferenc Krausz and Anne L’Huillier “for experimental methods that generate attosecond pulses of light for the study of electron dynamics in matter.” pic.twitter.com/6sPjl1FFzv— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 3, 2023
નોબેલની સ્થાપના કોણે કરી હતી?
ચિકિત્સા, ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર, સાહિત્ય અને શાંતિના નોબેલ પુરસ્કારોની સ્થાપના શ્રીમંત સ્વીડિશ ઉદ્યોગપતિ અને ડાયનામાઈટ ના શોધક સર આલ્ફ્રેડ નોબેલની ઇચ્છાના આધારે કરવામાં આવી હતી. પ્રથમ નોબેલ પુરસ્કાર સર આલ્ફ્રેડ નોબેલના મૃત્યુના પાંચ વર્ષ પછી વર્ષ 1901માં આપવામાં આવ્યો હતો. અર્થશાસ્ત્રમાં નોબેલ પુરસ્કાર, જે મૂળરૂપે ‘બેંક ઓફ સ્વીડન પ્રાઇઝ ઇન ઇકોનોમિક સાયન્સિસ ઇન મેમોરી ઓફ આલ્ફ્રેડ નોબેલ’ તરીકે ઓળખાય છે, તેની સ્થાપના આલ્ફ્રેડ નોબેલની ઇચ્છાના આધારે કરવામાં આવી ન હતી, પરંતુ સ્વીડનની સેન્ટ્રલ બેંકે તેને 1968માં શરૂ કરી હતી.
વિજેતાઓને શું મળે છે?
દરેક ક્ષેત્રમાં નોબેલ પુરસ્કાર હેઠળ, વિજેતાઓને ગોલ્ડ મેડલ અને પ્રમાણપત્ર સાથે 10 મિલિયન ક્રોનર (લગભગ નવ લાખ ડોલર) ની ઇનામ રકમ આપવામાં આવે છે. વિજેતાઓને દર વર્ષે 10 ડિસેમ્બરે સન્માનિત કરવામાં આવે છે. આલ્ફ્રેડ નોબેલનું અવસાન 10 ડિસેમ્બર 1896ના રોજ થયું હતું. 1901 થી 2021 સુધી, વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કુલ 609 વખત નોબેલ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યા છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Nepal Earthquake : આજે ભૂકંપને કારણે એક-બે વાર નહીં પણ ચાર વખત ધરતી ધ્રૂજી… નેપાળમાં ઈમારતો થઈ જમીનદોસ્ત.. જુઓ વિડીયો..
કોણ ઉમેદવાર નોમિનેટ કરી શકે છે?
વિશ્વભરમાં હજારો લોકો નોબેલ પુરસ્કાર માટે નોમિનેશન સબમિટ કરવાને પાત્ર છે. તેમાં યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસરો, ન્યાયશાસ્ત્રીઓ, ભૂતપૂર્વ નોબેલ વિજેતાઓ અને પોતે નોબેલ સમિતિના સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. જોકે નામાંકન 50 વર્ષ સુધી ગુપ્ત રાખવામાં આવે છે, જેઓ તેમને સબમિટ કરે છે તેઓ કેટલીકવાર જાહેરમાં તેમની ભલામણો જાહેર કરે છે, ખાસ કરીને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર અંગે.
નોર્વે સાથે શું સંબંધ છે?
નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર નોર્વેમાં આપવામાં આવે છે, જ્યારે અન્ય ક્ષેત્રોના પારિતોષિકો સ્વીડનમાં આપવામાં આવે છે. આ આલ્ફ્રેડ નોબેલની ઇચ્છાના આધારે કરવામાં આવ્યું છે. આ ઈચ્છા પાછળનું સાચું કારણ સ્પષ્ટ નથી, પરંતુ આલ્ફ્રેડ નોબેલના જીવનકાળ દરમિયાન સ્વીડન અને નોર્વે એક સંઘનો ભાગ હતા, જે 1905માં વિસર્જન થઈ ગયું હતું. સ્ટોકહોમ સ્થિત નોબેલ ફાઉન્ડેશન, જે ઈનામની રકમનું સંચાલન કરે છે અને ઓસ્લો સ્થિત પીસ પ્રાઈઝ કમિટી વચ્ચેના સંબંધો અનેક પ્રસંગોએ વણસેલા છે.
નોબેલ પુરસ્કાર જીતવા માટે શું જરૂરી છે?
જેઓ નોબેલ પ્રાઈઝ જીતવા માંગે છે તેમને ધીરજની સૌથી વધુ જરૂર છે. નોબેલ પારિતોષિક સમિતિના સભ્યો દ્વારા તેમના કાર્યને માન્યતા મળે તે માટે વિજ્ઞાનીઓને ઘણીવાર દાયકાઓ સુધી રાહ જોવી પડે છે, જેઓ ખાતરી કરવા માંગે છે કે કોઈપણ શોધ અથવા સફળતા સમયની કસોટી પર ખરી. જો કે, આ નોબેલની ઈચ્છાથી વિરુદ્ધ છે, જે જણાવે છે કે ઈનામો એવા વ્યક્તિઓને આપવા જોઈએ કે જેમણે અગાઉના વર્ષ દરમિયાન માનવજાતને મહાન લાભો આપ્યા છે. શાંતિ પુરસ્કાર સમિતિ એકમાત્ર એવી સમિતિ છે જે નિયમિતપણે વિજેતાઓને ઔપચારિક રીતે પુરસ્કાર આપે છે. પાછલા વર્ષમાં પ્રાપ્ત કરેલ સિદ્ધિઓનો આધાર.
આ સમાચાર પણ વાંચો : World Cup 2023: આ દેશો સામે નથી હાર્યું ભારત, આ દેશની ટીમ સામે રેકોર્ડ છે ખરાબ, જાણો કઈ ટીમ સામે કેવું રહ્યું ભારતનું પ્રદર્શન..
