News Continuous Bureau | Mumbai
Canada: ભારત (India) અને કેનેડા (Canada) વચ્ચે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) અંગેની વાટાઘાટો હાલ બંધ કરી દેવામાં આવી છે. ભારત અને કેનેડા વચ્ચે વર્તમાન રાજકીય-રાજનૈતિક તણાવ વચ્ચે આ સંવાદ રોકી દેવામાં આવ્યો છે.
કેનેડાના વેપાર પ્રધાન મેરી એનજી ઓક્ટોબરમાં વેપાર મિશન પર ભારતની મુલાકાતે આવવાના હતા. આ મિશન દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે મુક્ત વેપાર કરાર પર વાટાઘાટો થવાની હતી. આ વેપાર મિશન હાલ પૂરતું મુલતવી રાખવામાં આવ્યું છે. આ વાતચીત ઓક્ટોબરમાં થવાની હતી. મેરીના પ્રવક્તા શાંતિ કોસેન્ટિનોએ કહ્યું કે હાલમાં અમે ભારત સાથેના આગામી વેપાર મિશનને સ્થગિત કરી રહ્યા છીએ.
ખાલિસ્તાન મુદ્દાને ટાંક્યા વિના, જે બંને દેશો વચ્ચે મતભેદોનું કારણ બની ગયું છે, એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ કહ્યું કે રાજકીય મુદ્દાઓ ઉકેલાયા પછી વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવામાં આવશે. આ જાહેરાત એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે કેનેડાએ હાલમાં જ મંત્રણા મુલતવી રાખવાની વાત કરી હતી. અધિકારીએ કહ્યું કે ભારતે કેનેડામાં કેટલાક પસંદગીના રાજકીય વિકાસ પર નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. તેથી જ્યાં સુધી રાજકીય મુદ્દાઓનો ઉકેલ ન આવે ત્યાં સુધી અમે આ મંત્રણાઓ અટકાવી દીધી છે. આ રાજકીય મુદ્દાઓનું નિરાકરણ આવતાં જ આ મંત્રણા ફરી એકવાર શરૂ કરવામાં આવશે. તે માત્ર એક વિરામ છે.
આ પહેલા શુક્રવારે ભારતે કહ્યું હતું કે જ્યાં સુધી કેનેડા તેની ધરતી પરથી ભારત વિરોધી ગતિવિધિઓ બંધ નહીં કરે ત્યાં સુધી તેની સાથે મુક્ત વેપાર કરાર પર ચર્ચા કરવામાં આવશે નહીં. અત્રે એ ઉલ્લેખ કરવો જરૂરી છે કે લગભગ એક દાયકા પછી બંને દેશો વચ્ચે FTA પર વાતચીત શરૂ થવાની હતી. પરંતુ ભારત તરફથી આ નિવેદન આવ્યા બાદ કેનેડાએ આવતા મહિને ભારતની મુલાકાત લેવાના તેના વેપાર મિશનને સ્થગિત કરીને પ્રતિક્રિયા આપી હતી.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Nitin Gadkari: કેંદ્રિય મંત્રી નિતિન ગડકરીએ પુણે શહેર માટે આપ્યું આ નવુ વિઝન.. જાણો શું છે આ સ્માર્ટ પુણે વિઝન…
વાટાઘાટો 2010માં શરૂ થઈ હતી.
ભારત સરકારના એક અધિકારીએ કહ્યું હતું કે કેનેડામાં રાજકીય ઘટનાક્રમ પર વાંધો ઉઠાવવાને કારણે કેનેડા સાથે વેપાર સોદો અટકાવવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે મે મહિનામાં કેનેડાના વેપાર પ્રધાન મેરી અને તેમના ભારતીય સમકક્ષ પીયૂષ ગોયલે એક સંયુક્ત નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે તેઓ વર્ષના અંત સુધીમાં બંને દેશો વચ્ચે વેપાર અને રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાની આશા રાખે છે.
શીખ ફોર જસ્ટિસ જૂથે ખાલિસ્તાનની માંગ પર 10 સપ્ટેમ્બરે બ્રિટિશ કોલંબિયાના એક ગુરુદ્વારામાં જનમત સંગ્રહનું આયોજન કર્યું હતું. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કેનેડામાં ભારત વિરોધી ગતિવિધિઓ અંગે કેનેડાના પીએમ જસ્ટિન ટ્રુડો સમક્ષ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
G20 સમિટ સમાપ્ત થયા પછી, ટ્રુડોએ કહ્યું કે કેનેડા હંમેશા અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા, અંતરાત્માની સ્વતંત્રતા અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધની અભિવ્યક્તિનું રક્ષણ કરશે. આ અમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. સાથે જ અમે હિંસા અને નફરતને પણ ખતમ કરવા માંગીએ છીએ. એ વાત જાણીતી છે કે અત્યાર સુધી બંને દેશો વચ્ચે FTAને લઈને ડઝનબંધ વાતચીત થઈ છે. આ વાટાઘાટો 2010માં શરૂ થઈ હતી.
ભારત અને કેનેડા વચ્ચેનું અંતર વધી રહ્યું છે
ખાલિસ્તાની મુદ્દે ભારત અને કેનેડા વચ્ચે ખટાશ જોવા મળી રહી છે. ટ્રુડોના કાર્યકાળ દરમિયાન ઘણા ખાલિસ્તાની આતંકવાદીઓએ ભારતીય મૂળના લોકો પર હુમલા પણ કર્યા હતા, જેની ભારતે ટીકા પણ કરી હતી. ધીમે-ધીમે ટ્રુડોનો ખાલિસ્તાની પ્રત્યે પ્રેમ વધી રહ્યો છે, જેના કારણે ભારત અને તેના સંબંધો વચ્ચેનું અંતર પણ વધી રહ્યું છે.
ભારત અને કેનેડા વચ્ચે વેપાર
તે જાણીતું છે કે ભારત અને કેનેડા એકબીજા સાથે મોટા પાયે વેપાર કરે છે. નાણાકીય વર્ષ 2023માં $8.16 બિલિયનના વેપાર સાથે કેનેડા ભારતનું 35મું સૌથી મોટું વેપારી ભાગીદાર હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન ભારતે કેનેડામાં $4.11 બિલિયનની નિકાસ કરી હતી, જે નાણાકીય વર્ષ 2022માં $3.76 બિલિયન હતી. કેનેડામાંથી આયાત 29.3 ટકા વધીને $4.05 બિલિયન થઈ છે.
