ન્યુઝ કન્ટિન્યુઝ બ્યુરો
મુંબઈ,29 જાન્યુઆરી 2022
શનિવાર,
અંતરિક્ષ મામલે 1960નું દશક આજે પણ ઘણું યાદ આવે છે. આ તે સમય હતો જ્યારે અમેરિકા અને સોવિયેત સંઘ એકબીજાથી આગળ વધવાની સ્પર્ધામાં હતા. અમેરિકાએ તેના અવકાશયાત્રીઓને પ્રથમ ચંદ્રની સપાટી પર ઉતારવા માટે એપોલો પ્રોગ્રામ શરૂ કર્યો. Apollo 1 એ AS-204 તરીકે પણ ઓળખાય છે. તે 21 ફેબ્રુઆરી, 1967ના રોજ એપોલો કમાન્ડ એન્ડ સર્વિસ મોડ્યુલનું પરીક્ષણ કરવાનું હતું, જે પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષામાં કરવામાં આવ્યું હોત. પરંતુ મિશન ક્યારેય પૂર્ણ થઈ શક્યું નહીં.
આ અકસ્માત લગભગ એક મહિના પહેલા 27 જાન્યુઆરીએ થયો હતો. આ દિવસે અમેરિકાના ફ્લોરિડામાં સ્થિત કેપ કેનેડી એરફોર્સ સ્ટેશનની કેબિનમાં આગ લાગી હતી. જેમાં ત્રણ ક્રૂ મેમ્બર જીવતા સળગી ગયા હતા. કમાન્ડ પાયલટ ગુસ ગ્રિસોમ, વરિષ્ઠ પાયલટ એડ વ્હાઇટ અને પાયલટ રોજર બી. દરેક વ્યક્તિએ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો (એપોલો 1 અવકાશયાત્રીઓના નામ). તેમના છેલ્લા શબ્દો હતા 'અમે બળી રહ્યા છીએ'. આ ત્રણેય અવકાશયાત્રીઓ અવકાશયાનમાં બેસીને પ્રેક્ટિસ કરી રહ્યા હતા, જેથી પ્રક્ષેપણ પછી અવકાશમાં મિશન હાથ ધરી શકાય. બપોરના 1 વાગે દરેક જણ અવકાશયાનમાં આવ્યા, પરંતુ સાડા પાંચ કલાક પછી આ નિયમિત પરીક્ષણ કાળો ઇતિહાસ બની ગયો.
સાંજે ૬ઃ૩૦ વાગ્યા પછી મિશન કંટ્રોલ એન્જિનિયરોએ કેબિનની અંદર વધુ ઓક્સિજનનો પ્રવાહ અને દબાણ વધતું જોયું. જે બાદ ત્યાં આગ લાગી હતી. થોડી જ વારમાં અવકાશયાનની અંદરની આગ બહાર આવી અને તેને ઘેરી લીધી. પરંતુ અવકાશયાત્રીઓ અંદર ફસાઈ ગયા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે અવકાશયાત્રીઓએ બૂમ પાડી, 'આપણી આસપાસ ભયંકર આગ છે, આપણે બહાર નીકળવું પડશે. અમે સળગી રહ્યા છીએ.’ થોડા સમય પછી આગ બુઝાઈ ગઈ પણ તેનું પરિણામ એટલું ભયાનક હતું કે આજે પણ અમેરિકામાં આ વાર્તા સાંભળનારા ધ્રૂજી જાય છે.
કોરોના કેસ ઘટતા અને બૂસ્ટર ડોઝ ઝુંબેશ શરૂ થતા આ દેશ બન્યો માસ્ક ફ્રી, કોવિડ પાસની જરૂરિયાત પણ નહિ, જાણો વિગત
એન્જીનિયરો અવકાશયાનનો દરવાજો ખોલવા માંગતા હતા, પરંતુ ખોલી શક્યા નહીં. લાઈવ વીડિયોમાં મિશન કંટ્રોલરને બધા જોતા રહ્યા પણ લાચારીથી. ઈમરજન્સી ક્રૂને અવકાશયાનના દરવાજા ખોલવામાં પાંચ મિનિટ લાગી. પરંતુ અંદર વધુ પડતી ગરમી અને ધુમાડો હતો. ત્રણ અવકાશયાત્રીઓ મૃત્યુ પામ્યા છે. ઘટના બાદ તેની તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા હતા. રિવ્યુ બોર્ડને જાણવા મળ્યું હતું કે પાઈપિંગ ઉપર યૂરિન કલેક્શન સિસ્ટમમાંથી નીકળતા વાયરને કારણે અકસ્માત સર્જાયો હતો. આગ નીચેથી શરૂ થઈ અને અવકાશયાત્રીઓને બચવાનો સમય ન મળ્યો.
કેબિનમાં ઓક્સિજન હોવાથી બધુ જ નષ્ટ થઈ ગયું હતું. વાયર પાસે જ્વલનશીલ સામગ્રીએ તરત જ આગ પકડી લીધી હતી. અવકાશયાનને ધુમાડાથી ભરવામાં માત્ર દસ સેકન્ડ લાગી તપાસમાં એવું પણ જાણવા મળ્યું કે તમામ અવકાશયાત્રીઓની ઓક્સિજન ટ્યુબ અલગ થઈ ગઈ હતી, જેના કારણે ત્યાં ફેલાયેલી ઝેરી હવા તેમના શરીરમાં પ્રવેશી ગઈ હતી. જેના કારણે એક મિનિટથી પણ ઓછા સમયમાં દરેકના મોત થયા હતા. સત્તાવાર રીતે તેમના મૃત્યુનું કારણ ધુમાડામાં શ્વાસ લેવામાં આવેલ મુશ્કેલી બતાવવામાં આવ્યું હતું.
