Story – Trump Iran Attack Decision – અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર થનારા મોટા સૈન્ય હુમલાને (Military Strike) અંતિમ ક્ષણે સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય પાછળ કૂટનીતિને વધુ એક તક આપવી, હોર્મુઝ જળમાર્ગ ફરી ખુલ્લો કરાવવાનો પ્રયાસ, નવા શાંતિ પ્રસ્તાવ અને ખાડી દેશોના દબાણ જેવા અનેક કારણો જવાબદાર હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
Trump Iran Attack Decision – કૂટનીતિ અને હોર્મુઝ જળમાર્ગ બન્યા નિર્ણયના મુખ્ય કારણ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે ઈરાન સામેનો મોટો હુમલો હાલ માટે અટકાવવાનો હેતુ યુદ્ધને બદલે વાતચીત (Negotiation) દ્વારા ઉકેલ શોધવાનો હતો. સાથે જ વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Hormuz Strait) ફરીથી ખુલ્લો થાય તે માટે પણ અમેરિકા પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. અહેવાલો મુજબ, ઈરાને પણ આ જળમાર્ગ અંગે મર્યાદિત રાહતો (Concessions) આપવા માટે સંકેતો આપ્યા છે, જેના કારણે અમેરિકાએ સૈન્ય કાર્યવાહી અટકાવીને કૂટનીતિક પ્રયાસોને પ્રાથમિકતા આપી છે.
Trump Iran Attack Decision – શાંતિ પ્રસ્તાવ અને ઈરાનને અપાઈ છેલ્લી તક
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે હવે માત્ર પરમાણુ કાર્યક્રમ (Nuclear Program) નહીં પરંતુ પ્રાદેશિક સુરક્ષા (Regional Security) અને સમુદ્રી માર્ગોની સુરક્ષા અંગે પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. પ્રસ્તાવ મુજબ હોર્મુઝ જળમાર્ગ ખોલવા, ઈરાન સમર્થિત જૂથોની હુમલાખોરી ઘટાડવા અને તેના બદલામાં અમેરિકાએ કેટલીક આર્થિક રાહતો (Economic Relief) આપવાનો વિચાર વ્યક્ત કર્યો છે. જોકે અમેરિકાએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે જો વાતચીત નિષ્ફળ જશે તો ફરી સૈન્ય કાર્યવાહી પર વિચાર થઈ શકે છે.
Trump Iran Attack Decision – ખાડી દેશોની ભૂમિકા અને ઈરાનની આંતરિક સ્થિતિ પણ મહત્વની
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં ખાડી દેશો (Gulf Countries)ની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. કેટલાક દેશોએ ઈરાન સામે કડક કાર્યવાહીનું સમર્થન કર્યું છે, જ્યારે અન્ય દેશોએ તણાવ ઘટાડવા પર ભાર મૂક્યો છે. બીજી તરફ ઈરાનમાં આર્થિક સંકટ (Economic Crisis), મોંઘવારી (Inflation), પાણી અને વીજળીની અછત જેવી સમસ્યાઓને કારણે આંતરિક અસંતોષ વધી રહ્યો હોવાનું કહેવાય છે. રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે અમેરિકાએ હાલ હુમલો ટાળીને કૂટનીતિક દબાણ જાળવી રાખવાની અને વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાને સ્થિર રાખવાની રણનીતિ અપનાવી છે.
