News Continuous Bureau | Mumbai
ભારતના ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ્સ માટે મધ્ય એશિયાઈ દેશ કઝાકિસ્તાને ઉદારતા દાખવીને પોતાના યુરેનિયમ ભંડારના દ્વાર ખોલી દીધા છે. લાંબા સમયથી બંધ પડેલી વાતચીત બાદ કઝાકિસ્તાને ભારતને મોટી માત્રામાં યુરેનિયમનો પુરવઠો પૂરો પાડવા માટે નવા કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ સમજૂતીથી ભારતના વીજ ઉત્પાદન ક્ષેત્રે પરમાણુ ઉર્જાનો ફાળો વધારવામાં મોટી મદદ મળશે.કઝાકિસ્તાનની સરકારી યુરેનિયમ કંપની ‘કઝાટોમપ્રોમ’ એ ભારતના પરમાણુ ઉર્જા વિભાગ સાથે થયેલી સફળ ચર્ચા બાદ આ જાહેરાત કરી છે. ભારત અને કઝાકિસ્તાન વચ્ચેનો અગાઉનો કરાર પૂરો થઈ ગયો હોવાથી છેલ્લા કેટલાક સમયથી નવા કરાર માટે વાટાઘાટો ચાલી રહી હતી, જેનો હવે સુખદ અંત આવ્યો છે.
કઝાટોમપ્રોમ અને ભારત વચ્ચેના જૂના કરારો
ભારત અને કઝાકિસ્તાન વચ્ચે યુરેનિયમ પુરવઠાનો સંબંધ ઘણો જૂનો છે. જાન્યુઆરી ૨૦૦૯માં કઝાટોમપ્રોમે ભારતને ૨,૧૦૦ ટન યુરેનિયમ આપવાનો કરાર કર્યો હતો. ત્યારબાદ જુલાઈ ૨૦૧૫માં ૨૦૧૫-૧૯ ના સમયગાળા માટે ૫,૦૦૦ ટન યુરેનિયમની સપ્લાય માટે કરાર થયા હતા. હવે નવા કરાર હેઠળ ભારતને ફરીથી મોટી માત્રામાં યુરેનિયમ મળશે, જેનાથી દેશના ૨૨ ન્યુક્લિયર રિએક્ટર્સને સતત ચલાવી શકાશે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : PM Modi Israel Defense Deal 2026: બ્રહ્મોસથી પણ ચાર ડગલાં આગળ! ઈઝરાયેલનું ગુપ્ત હથિયાર ‘ગોલ્ડન હોરાઈઝન’ ભારતીય સેનામાં થશે સામેલ; જાણો તેની ઘાતક તાકાત
ભારત કયા દેશો પાસેથી મંગાવે છે યુરેનિયમ?
ભારત હાલમાં પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે રશિયા, કઝાકિસ્તાન, ઉઝબેકિસ્તાન, ફ્રાન્સ અને કેનેડા જેવા દેશો પાસેથી યુરેનિયમ આયાત કરે છે. ૨૦૧૨માં ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે પણ કરાર થયા હતા, પરંતુ પાછળથી ઓસ્ટ્રેલિયા પીછેહઠ કરી ગયું હતું. કઝાકિસ્તાન વિશ્વમાં યુરેનિયમનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક હોવાથી તેની સાથેના આ કરાર ભારત માટે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વના છે.
ભારતમાં પરમાણુ ઉર્જાની સ્થિતિ
ભારતમાં હાલમાં ૨૨ ન્યુક્લિયર રિએક્ટર કાર્યરત છે, જેની કુલ ક્ષમતા ૬,૭૮૦ મેગાવોટ છે. આમાંથી ૮ રિએક્ટર સ્વદેશી યુરેનિયમ પર ચાલે છે, જ્યારે બાકીના ૧૪ રિએક્ટર આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઉર્જા એજન્સી (IAEA) ની દેખરેખ હેઠળ છે અને આયાતી યુરેનિયમનો ઉપયોગ કરે છે. નવા કરારથી આ ૧૪ રિએક્ટર્સને અવિરત ઈંધણ મળતું રહેશે, જે ભારતની વધતી જતી વીજળીની માંગને પૂરી કરવામાં ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.
