News Continuous Bureau | Mumbai
Water Diplomacy દક્ષિણ એશિયામાં ભૌગોલિક રાજકારણ (Geopolitics) સતત બદલાઈ રહ્યું છે. ભારતની ઉત્તર અને પૂર્વ સરહદો પર આવેલા પડોશી દેશો દ્વારા હવે નદીઓના પાણી અને જળ સંસાધનોને હથિયાર તરીકે વાપરવાની કોશિશ થઈ રહી છે, જેને ‘વોટર ડિપ્લોમસી’ (Water diplomacy) કે જળ કૂટનીતિ નામ આપવામાં આવ્યું છે.
Water Diplomacy – તીસ્તા નદી વિવાદ અને પડોશી દેશોની વધતી કડકાઈ
પૂર્વ ભારતમાં વહેતી તીસ્તા નદી (Teesta river) ના પાણીના વહેણ અને વહેંચણીને લઈને લાંબા સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. તાજેતરના સમયમાં પડોશી રાષ્ટ્રો દ્વારા આ નદીના પ્રોજેક્ટ્સમાં અન્ય વૈશ્વિક મહાસત્તાઓની દખલગીરી વધારવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે, જે ભારતની સુરક્ષા અને જળ સુરક્ષા માટે એક મોટો પડકાર બનીને ઉભરી રહ્યા છે.
Water Diplomacy – સિંધુ નદી અને પશ્ચિમી સરહદે હાઈડ્રો-પોલિટિક્સ (Hydro-politics)
પશ્ચિમ તરફ સિંધુ નદી પ્રણાલી (Indus river system) અને તેની સહાયક નદીઓ પર પણ રાજકીય દબાણ વધારવાની રણનીતિ જોવા મળી રહી છે. સિંધુ જળ સંધિ (Indus Waters Treaty) માં ફેરફાર કરવાની માંગણીઓ અને જળ સંસાધનોના વ્યાપારી તેમજ વ્યૂહાત્મક ઉપયોગ દ્વારા ભારત પર દબાણ લાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે, જેના પર વિદેશ મંત્રાલય અને સુરક્ષા એજન્સીઓ ઝીણવટભરી નજર રાખી રહી છે.
Water Diplomacy – ભારતની સાવચેતી અને વ્યૂહાત્મક વળતી રણનીતિ
આ તમામ જળ-કૂટનીતિના જવાબમાં ભારત સરકારે પણ પોતાના સરહદી વિસ્તારોમાં ડેમ નિર્માણ, કેનાલ નેટવર્ક અને જળ સંગ્રહ ક્ષમતા (Water storage capacity) વધારવાનું વેગવંતુ બનાવ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ અને મજબૂત વહીવટી પગલાં દ્વારા દેશના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે પ્રશાસન સંપૂર્ણપણે સજ્જ છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
FDA Action on Restaurant મુંબઈના પ્રખ્યાત ‘સ્ટેટસ રેસ્ટોરન્ટ’નું લાયસન્સ રદ; વાસણ ધોવાના એરિયામાં કર્મચારી મોં ધોતો હોવાનો વીડિયો વાયરલ
