News Continuous Bureau | Mumbai
Hanuman Surya Guru Dakshina Fact સનાતન ધર્મમાં ભગવાન હનુમાન અને સૂર્યદેવ વચ્ચેના ગુરુશિષ્યના પવિત્ર સંબંધોની અનેક રોચક કથાઓ પ્રચલિત છે. બજરંગબલી જ્યારે મોટા થયા ત્યારે તેમના માતા અંજની અને પિતા કેસરીએ તેમને સમસ્ત વેદોના જ્ઞાતા એવા સૂર્યદેવ પાસે જ્ઞાન પ્રાપ્તિ માટે મોકલ્યા હતા. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે જ્યારે હનુમાનજીની શિક્ષા પૂર્ણ થઈ અને તેમણે ગુરુ દક્ષિણા આપવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી ત્યારે શું બન્યું હતું?
Hanuman Surya Guru Dakshina Fact – સૂર્યદેવની તેજ ગતિ સામે હનુમાનજીએ સ્વીકારી હતી અનોખી પડકાર, ઊંધા ઉડીને મેળવ્યું જ્ઞાન
પૌરાણિક કથાઓ અને ધાર્મિક અહેવાલો અનુસાર, જ્યારે હનુમાનજીએ સૂર્યદેવને પોતાના ગુરુ બનવા વિનંતી કરી, ત્યારે સૂર્યદેવે જણાવ્યું કે તેમના માટે એક ક્ષણ પણ રોકાવું શક્ય નથી કારણ કે તેઓ બ્રહ્માંડમાં નિરંતર ગતિમાન રહે છે. સૂર્યદેવે શરત મૂકી કે જો હનુમાનજી તેમની ગતિ સાથે ચાલતા-ચાલતા શિક્ષણ મેળવી શકે, તો જ તેઓ ગુરુ બનશે. હનુમાનજીએ આ કઠિન પડકાર સ્વીકારી લીધો અને તેઓ સૂર્યદેવ તરફ મુખ રાખીને આકાશમાં પાછળની તરફ (ઊંધા) ઉડવા લાગ્યા. ગુરુ પ્રત્યેના આ અદભુત આદર અને સમર્પણની આ યાત્રા જ પાછળથી ‘સૂર્ય નમસ્કાર’ નો મુખ્ય આધાર બની હતી.
Hanuman Surya Guru Dakshina Fact – ગુરુ દક્ષિણા તરીકે હનુમાનજીએ વિવિધ મુદ્રાઓ દ્વારા અર્પણ કર્યા નમસ્કાર
અન્ય એક પૌરાણિક કથા મુજબ, જ્યારે હનુમાનજીનું શિક્ષણ સંપૂર્ણ થઈ ગયું ત્યારે તેમણે સૂર્યદેવને ગુરુ દક્ષિણા આપવાની હઠ કરી, પરંતુ સૂર્યદેવે કંઈપણ લેવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો. આ પરિસ્થિતિમાં હનુમાનજીએ સૂર્યદેવ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા માટે ગુરુ દક્ષિણાના રૂપમાં પોતાના શરીરની વિવિધ મુદ્રાઓ દ્વારા તેમને વિશેષ પ્રણામ અર્પણ કર્યા, જેને આજે વિશ્વભરમાં ‘સૂર્ય નમસ્કાર’ (Surya Namaskar) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આગળ જતાં પ્રખ્યાત ઋષિ કણ્વએ આ સૂર્ય નમસ્કારને સાધનાનું એક પવિત્ર સ્વરૂપ આપ્યું અને તેના ૧૨ આસનો સાથે શક્તિશાળી ૧૨ મંત્રો જોડ્યા.
Hanuman Surya Guru Dakshina Fact – સૂર્ય નમસ્કારના ૧૨ આસનો અને અજ્ઞાનતાનો અંધકાર દૂર કરતા ૧૨ દિવ્ય મંત્રો
ઋષિ કણ્વ દ્વારા નિર્ધારિત સૂર્ય નમસ્કારના ૧૨ મુખ્ય આસનોમાં પ્રણામાસન, હસ્તઉત્તાનાસન, પાદહસ્તાસન, અશ્વ સંચાલન આસન, દંડાસન, અષ્ટાંગ નમસ્કાર, ભુજંગાસન, પર્વતાસન અને તાડાસન સામેલ છે. આ આસનોની સાથે બોલાતા ૧૨ મુખ્ય મંત્રોના અર્થ અને મહત્વ નીચે મુજબ છે:
ઓમ સૂર્યાય નમઃ: અજ્ઞાનતા રૂપી અંધકાર દૂર કરવા માટે સ્તુતિ.
ઓમ મિત્રાય નમઃ: સૂર્યદેવને પરમ મિત્ર ભાવે પ્રણામ.
ઓમ રવયે નમઃ: સમગ્ર જગતને પ્રકાશ આપનારા તેજની પ્રાર્થના.
ઓમ ભાનવે નમઃ: ભૌતિક સ્તરે ગુરુ તરીકે તમામ ભ્રમ દૂર કરવા.
ઓમ ખગાય નમઃ: સમયનું જ્ઞાન આપનારા આકાશગામી સૂર્યને પ્રણામ.
ઓમ પૂષ્ણે નમઃ: શારીરિક અને માનસિક પોષણ આપવા માટે વંદન.
ઓમ હિરણ્યગર્ભાય નમઃ: સૂર્ય સમાન તેજસ્વી ઈશ્વરની આરાધના.
ઓમ મરીચયે નમઃ: જીવનની મૃગજળ જેવી ભ્રામક પરિસ્થિતિઓથી બચવા માટે.
ઓમ આદિત્યાય નમઃ: માતા અદિતિના પુત્ર સૂર્યદેવને નમસ્કાર.
ઓમ સવિત્રે નમઃ: આપણને જાગ્રત કરનારા ઉગતા સૂર્યને પ્રણામ.
ઓમ અર્કાય નમઃ: સંપૂર્ણ બ્રહ્માંડના ઉર્જા સ્ત્રોતની વંદના.
ઓમ ભાસ્કરાય નમઃ: આત્મજ્ઞાનના પ્રતીક એવા સૂર્યદેવને નમસ્કાર.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Homemade Rice Soap Benefits ચોખાના સાબુથી ત્વચા બનશે એકદમ સોફ્ટ અને વ્હાઇટ; જાણો ઘરે જ નેચરલ સાબુ બનાવવાની સ્ટેપબાયસ્ટેપ રીત
