News Continuous Bureau | Mumbai
Pitru Paksha 2026 સનાતન પરંપરામાં પૂર્વજો પ્રત્યે આદર અને કૃતજ્ઞતા પ્રગટ કરવા માટે સમર્પિત ૧૬ દિવસનો પવિત્ર પિતૃપક્ષ (Pitru Paksha) ૨૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬થી શરૂ થશે. આ પવિત્ર કાળ ભાદરવા સુદ પૂર્ણિમાના શ્રાદ્ધ સાથે શરૂ થઈને ૧૦ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬, સર્વપિતૃ અમાસ (Sarva Pitru Amavasya) ના રોજ સંપન્ન થશે. પિતૃદોષ (Pitru Dosh) ના નિવારણ અને પૂર્વજોની આત્માની શાંતિ માટે આ દિવસોમાં શ્રાદ્ધ, પિંડદાન (Pind Daan) અને તર્પણ (Tarpan) નું વિશેષ મહત્વ રહેલું છે.
Pitru Paksha 2026 – પિતૃપક્ષનું મહત્વ અને શ્રાદ્ધ વિધિ માટેના શુભ મુહૂર્ત
હિન્દુ ધર્મશાસ્ત્રો અનુસાર પ્રત્યેક વ્યક્તિ પોતાના પિતૃઓ પ્રત્યે ઋણી હોય છે, જેને પિતૃઋણ (Ancestral Debt) કહેવામાં આવે છે. પિતૃપક્ષ દરમિયાન યમરાજ તમામ આત્માઓને મુક્ત કરે છે જેથી તેઓ પૃથ્વી પર પોતાના વંશજો દ્વારા અર્પણ કરાયેલા જળ અને અન્નને ગ્રહણ કરી શકે. શાસ્ત્રોક્ત નિયમ મુજબ શ્રાદ્ધ અને તર્પણ હંમેશા બપોરના સમયે કરવા જોઈએ. દિવસના આઠમા મુહૂર્ત એટલે કે કુતુપ મુહૂર્ત (Kutup Muhurat) અને રોહિણ મુહૂર્ત તેમજ અપરાહ્ન કાળ (Aparahna Kaal) ને શ્રાદ્ધ વિધિ માટે શ્રેષ્ઠ ગણવામાં આવે છે. સવારે વહેલા કે સૂર્યાસ્ત પછી શ્રાદ્ધ કરવાની શાસ્ત્રોમાં મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે.
Pitru Paksha 2026 – પૂર્ણિમાથી સર્વપિતૃ અમાસ સુધીનું સંપૂર્ણ તિથિ પંચાંગ
વર્ષ ૨૦૨૬ માટે શ્રાદ્ધ તિથિ કેલેન્ડર (Tithi Calendar) મુજબ ૨૬ સપ્ટેમ્બરે પૂર્ણિમા શ્રાદ્ધ રહેશે. ત્યારબાદ ૨૭ સપ્ટેમ્બરે એકમ (પ્રતિપદા), ૨૮ સપ્ટેમ્બરે બીજ, ૨૯ સપ્ટેમ્બરે ત્રીજ અને ૩૦ સપ્ટેમ્બરે ચોથ તથા પાંચમ શ્રાદ્ધ ઉજવાશે. ૧ ઓક્ટોબરે છઠ્ઠ, ૨ ઓક્ટોબરે સાતમ અને ૩ ઓક્ટોબરે આઠમનું શ્રાદ્ધ રહેશે. ૪ ઓક્ટોબરે અવિધવા નવમી (માતૃ નવમી) શ્રાદ્ધ અર્પણ કરવામાં આવશે, જે સુહાગન સ્ત્રીઓ માટે સમર્પિત છે. ૫ ઓક્ટોબરે દશમ, ૬ ઓક્ટોબરે ઇન્દિરા એકાદશી, ૭ ઓક્ટોબરે બારસ (સન્યાસીઓ માટે), ૮ ઓક્ટોબરે તેરસ અને ૯ ઓક્ટોબરે ચૌદશ (અકાળ મૃત્યુ પામેલા પિતૃઓ માટે) શ્રાદ્ધ રહેશે. ૧૦ ઓક્ટોબરે સર્વપિતૃ અમાસ સાથે આ મહાપર્વ સમાપ્ત થશે.
Pitru Paksha 2026 – પંચબલી ભોગ, ગૌગ્રાસ અને કાગવાસનું પવિત્ર મહત્વ
પિતૃ તર્પણની પ્રક્રિયામાં તલ, જવ, દર્ભ અને ગંગાજળ વડે અર્ઘ્ય અર્પણ કરવાની પરંપરા છે. આ ઉપરાંત શ્રાદ્ધના દિવસે પંચબલી (Panchbali) એટલે કે પાંચ વિશેષ જીવો માટે ભોજન કાઢવામાં આવે છે, જેમાં ગાય (Cow), શ્વાન (Dog), કાગડો (Crow), કીડીઓ અને દેવતાઓનો સમાવેશ થાય છે. માન્યતા મુજબ કાગવાસ (Feeding Crows) નાખવાથી પિતૃઓ સુધી સીધો આહાર પહોંચે છે. જો કોઈને પોતાના પૂર્વજોની સાચી તિથિ યાદ ન હોય, તો તેઓ સર્વપિતૃ મોક્ષ અમાસના દિવસે તમામ પિતૃઓના નિમિત્તે દાન-પુણ્ય અને શ્રાદ્ધ કર્મ કરીને આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Amitabh Bachchan Retirement Rumors નિવૃત્તિની અફવાઓ પર અમિતાભ બચ્ચને પૂર્ણવિરામ મૂક્યું ‘હું કામમાંથી નહીં, સૂવા જઈ રહ્યો હતો’
