News Continuous Bureau | Mumbai
Pitta Dosha Remedies। આયુર્વેદિક ચિકિત્સા પદ્ધતિ સંપૂર્ણપણે શરીરમાં ઉત્પન્ન થતા દોષોના આધારે રોગોના નિદાન અને તેના કાયમી ઉકેલ પર કામ કરે છે. આયુર્વેદ અનુસાર મનુષ્યના શરીરમાં ત્રણ પ્રકારના દોષો જોવા મળે છે વાત, પિત્ત અને કફ. આ ત્રણમાંથી કોઈપણ એક દોષનું અસંતુલન શરીરમાં નાનીમોટી બીમારીઓ પેદા કરી શકે છે. જે લોકોની પ્રકૃતિ પિત્ત પ્રધાન હોય છે, તેમના શરીરમાં હોર્મોન્સ અને એન્ઝાઇમ્સનું સંતુલન જાળવવામાં પિત્ત મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. પિત્ત દોષ મુખ્યત્વે અગ્નિ અને જળ તત્વના મિલનથી બને છે, જે શરીરનું તાપમાન અને પાચન અગ્નિ (Digestive Fire) ને નિયંત્રિત કરે છે. શરીરમાં પેટ અને નાના આંતરડામાં પિત્તનું પ્રમાણ સૌથી વધુ હોય છે, તેથી તેનું સંતુલન જાળવવું અત્યંત અનિવાર્ય છે.
શરીરમાં પિત્ત દોષ વધવાના મુખ્ય લક્ષણો: એસિડિટી, ગુસ્સો અને વધુ પડતો પરસેવો
આયુર્વેદિક નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, જો કોઈ વ્યક્તિના શરીરમાં પિત્ત દોષનું પ્રમાણ જરૂર કરતાં વધુ વધી જાય અથવા અસંતુલિત થઈ જાય, તો શરીરમાં તેના સ્પષ્ટ લક્ષણો દેખાવા લાગે છે. પિત્ત પ્રકૃતિવાળા લોકોને ખૂબ જ વહેલો અને તીવ્ર ગુસ્સો આવે છે તેમજ તેમનો સ્વભાવ ચીડચીડો થઈ જાય છે. આ ઉપરાંત, આવા લોકોના શરીરમાંથી તેજ દુર્ગંધ આવવી અને સામાન્ય કરતાં વધુ પસીનો થવાની સમસ્યા રહે છે. પિત્ત વધવાને કારણે પેટને લગતી ગંભીર સમસ્યાઓ જેવી કે અપચો, કબજિયાત, ભયાનક એસિડિટી અને ગેસની તકલીફો વધી જાય છે. પિત્તનું અસંતુલન પાચન શક્તિને નબળી પાડે છે, જેના કારણે ખોરાક યોગ્ય રીતે પચી શકતો નથી અને ત્વચા સંબંધિત રોગો પણ થઈ શકે છે.
પિત્ત દોષને કંટ્રોલ કરવા માટે શું ખાવું અને કઈ વસ્તુઓથી દૂર રહેવું?
જો તમે તમારા શરીરમાં પિત્ત દોષનું યોગ્ય સંતુલન જાળવી રાખો છો, તો તમે પેટ અને ત્વચાના અનેક રોગોથી પોતાની જાતને બચાવી શકો છો. આ માટે તમારે તમારા રોજિંદા આહાર (ખાનપાન) પર વિશેષ નિયંત્રણ રાખવું પડશે:
શું ખાવું: પિત્તને શાંત કરવા માટે આહારમાં પૌષ્ટિક અને ઠંડી તાસીરવાળી વસ્તુઓ જેવી કે નાળિયેર પાણી, તરબૂચ, કાકડી અને લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજીનો વધુમાં વધુ સમાવેશ કરવો જોઈએ.
શું ન ખાવું: પિત્ત દોષ ધરાવતા લોકોએ વધુ પડતા તેલવાળા, તળેલા કે મસાલેદાર ખોરાકથી સખત પરહેજ કરવો જોઈએ. આ ઉપરાંત ખાટી વસ્તુઓ, જંક ફૂડ અને બહારના મસાલાવાળા ખોરાકથી પણ દૂરી બનાવી રાખવી હિતાવહ છે. બને ત્યાં સુધી ઘરમાં બનેલો સાદો અને તાજો ખોરાક જ લેવો જોઈએ.
પિત્ત પ્રકૃતિનો શ્રેષ્ઠ આયુર્વેદિક ઈલાજ: ગાયનું ઘી અને નિયમિત યોગ-પ્રાણાયામ
આયુર્વેદ અનુસાર પિત્તને કુદરતી રીતે નિયંત્રિત કરવા માટે આહારની સાથે સાથે યોગ્ય જીવનશૈલી પણ એટલી જ મહત્વની છે. ઉનાળાની ઋતુમાં ડીહાઇડ્રેશનથી બચવા માટે દિવસભર પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીવું જોઈએ અને બપોરના સમયે ભારે તડકામાં બહાર નીકળવાનું ટાળવું જોઈએ. તણાવ (સ્ટ્રેસ) મુક્ત રહેવા માટે રોજિંદા જીવનમાં યોગ અને પ્રાણાયામનો સમાવેશ કરવો જોઈએ, જેનાથી શરીરમાં ત્રણેય દોષોનું સંતુલન જળવાઈ રહે છે. આયુર્વેદમાં પિત્તને શાંત કરવા માટે ગાયના શુદ્ધ ઘીનો (Cow Ghee) પ્રયોગ સૌથી ઉત્તમ અને ફાયદાકારક માનવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, ભોજન કરવાનો સમય હંમેશા ચોક્કસ રાખવો જોઈએ અને રાત્રે સૂવાના ઓછામાં ઓછા બે કલાક પહેલાં રાત્રિ ભોજન (ડિનર) કરી લેવાની આદત પાડવી જોઈએ.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Pink Lips Home Remedy। લિપસ્ટિક લગાવવાનું ભૂલી જશો! હોઠને કુદરતી રીતે સોફ્ટ અને પિંક બનાવવા માટે અજમાવો આ દેશી નુસખો
