News Continuous Bureau | Mumbai 

Expired Spices:   ભારતીય રસોડા ( Kitchen ) માં ભોજનનો સ્વાદ અને સુગંધ વધારવા માટે ઘણા પ્રકારના મસાલા ( spices ) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ભોજન ( Meal ) બનાવતી વખતે ઉપયોગમાં લેવાતા આ મસાલાઓ માત્ર ભોજનનો સ્વાદ જ નથી વધારતા પણ સ્વાસ્થ્ય ( Health ) માટે પણ ખૂબ ફાયદાકારક છે. આ જ કારણ છે કે  ગૃહિણીઓ ઓ એક સાથે ઘણા બધા મસાલા ખરીદે છે અને લાંબા સમય સુધી તેનો ઉપયોગ કરતી રહે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે લાંબા સમય સુધી સંગ્રહિત આ મસાલાઓની એક્સપાયરી ડેટ પણ હોય છે, જેના પછી તેનો ઉપયોગ તમારું સ્વાસ્થ્ય અને ખાવાનો સ્વાદ બંને બગાડી શકે છે. હા, મસાલા એક્સપાયર થયા પછી, તેમની તાજગી અને સ્વાદ બંને ખતમ થઈ જાય છે, જે પાછળથી અપચો અથવા અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાનું કારણ બની શકે છે. ચાલો જાણીએ કે એક્સપાયર થઈ ગયેલા મસાલા ખાવાથી સ્વાસ્થ્યને શું નુકસાન થાય છે.

બીજી તરફ, જો તમે આખા મસાલા ( Masala ) ખરીદીને તેનો પાવડર સ્વરૂપમાં ઉપયોગ કરો છો, તો થોડા સમય પછી તે બગડવા લાગે છે. તો આ મસાલા ક્યારે ખરાબ થઈ ગયા છે અને તેનો આગળ ઉપયોગ કરવો જોઈએ કે નહીં તે આપણે કેવી રીતે શોધીશું? તો ચાલો તેમના વિશે વિગતવાર જાણીએ.

જોકે મસાલાની કોઈ ચોક્કસ એક્સપાયરી ડેટ ( Expiry dates )  હોતી નથી પરંતુ લાંબા સમય સુધી રાખવામાં આવતા મસાલાની ગુણવત્તા ચોક્કસપણે ઘટી જાય છે.

એક્સપાયરી ડેટવાળા મસાલા ખાવાના ગેરફાયદા-

ખરાબ પેટ-

ખોરાકને રાંધવા માટે ખરાબ મસાલાનો ઉપયોગ કરવાથી પેટમાં અસ્વસ્થતા અને ઝાડા થઈ શકે છે. વાસ્તવમાં, મરચાં અને મસાલામાં કેપ્સેસિન હોય છે, જેનું વધુ પડતું સેવન પેટના સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડે છે. આવી સ્થિતિમાં ખરાબ મસાલા ઉલ્ટી, પેટમાં દુખાવો, બળતરા અને ઝાડા જેવી સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.

ગેસની સમસ્યા-

વ્યક્તિના શરીરનું પોતાનું એસિડિક અને મૂળભૂત pH સ્તર હોય છે. પરંતુ ખરાબ મસાલા ખાવાથી શરીરનું pH બેલેન્સ બગડી શકે છે. વાસ્તવમાં ખરાબ મસાલાના કારણે શરીરમાં પિત્ત વધે છે અને એસિડ મોટી માત્રામાં ઉત્પન્ન થાય છે. જેના કારણે વ્યક્તિને તેનું સેવન કર્યા પછી એસિડિટી, હાર્ટબર્ન, ગેસ અને પેટમાં સોજો જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.

પાચન સંબંધી સમસ્યાઓ-

સમયસીમા સમાપ્ત થયેલા મસાલામાં બેક્ટેરિયા અને ફૂગ વધી શકે છે, જેનું સેવન કરવાથી પાચન સંબંધી રોગોનું જોખમ વધી શકે છે. નિવૃત્ત મસાલા મોટે ભાગે બેક્ટેરિયલ ચેપનું કારણ બની શકે છે, જે પેટમાં દુખાવો, ઉલટી અને અન્ય પાચન સમસ્યાઓ જેવી પાચન સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે.

લીવરની સમસ્યા-

વધુ પડતા તૈલી અને મસાલેદાર ખોરાક લેવાથી લીવર સંબંધિત સમસ્યાઓ વધી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, જો આ મસાલા પહેલાથી જ બગડેલા હોય તો તે સમસ્યાને વધુ વધારી દે છે.

ફૂડ પોઈઝનીંગ-

એક્સપાયર થઈ ગયેલા મસાલામાંથી બનાવેલો ખોરાક ખાવાથી ફૂડ પોઈઝનિંગનું જોખમ હોઈ શકે છે. ફૂડ પોઈઝનિંગના કિસ્સામાં, વ્યક્તિને તાવ, ઉબકા, ઉલટી, કંપન, ઝાડા, પેટમાં દુખાવો થઈ શકે છે.

જો તમારા મસાલા ખરાબ થઈ ગયા છે તે કેવી રીતે જાણવુ  ?

– સુગંધ અને સ્વાદનું નિરીક્ષણ કરીને, તમે સરળતાથી મસાલાના બગાડને શોધી શકો છો.

આ સિવાય તમે મસાલાને બંને હાથની વચ્ચે રાખીને, તેને ઘસીને અને સૂંઘીને જાણી શકો છો કે તે યોગ્ય છે કે નહીં.

– મસાલાના પાવડરને તપાસો કે તેમાં કોઈ જંતુ કે ફૂગ છે કે નહીં.

આ સમાચાર પણ વાંચો : Today’s Horoscope : આજે ૨ માર્ચ ૨૦૨૪, જાણો આજનું રાશિ ભવિષ્ય અને પંચાંગ

3 વર્ષની શેલ્ફ લાઇફ વાળા મસાલા-

– આદુ પાવડર

-લસણ પાવડર

– તજ

-મરચાંનો ભૂકો

– પીસેલી હળદર  

– પીસેલી ઈલાયચી  

4 વર્ષની શેલ્ફ લાઇફ વાળા મસાલા-

– ધાણા

– રાયના દાણા

-વરિયાળી ના બીજ

– કાળું જીરું

-જીરું

– આખું જાયફળ

– આખી લવિંગ

– આખી તજ

-આખું સૂકું મરચું

(Note: આ લેખમાં દર્શાવેલ પદ્ધતિઓ અને સૂચનોને અનુસરતા પહેલા, ડૉક્ટર અથવા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.)