News Continuous Bureau | Mumbai
Hemophilia। ઘણીવાર આપણે પડવા કે સામાન્ય ઈજા પર શરીર પર નીલ (વાદળી ડાઘ) પડવાની ઘટનાને સામાન્ય માનીએ છીએ, પરંતુ જો કોઈ દેખીતા કારણ વગર તમારા શરીર પર વારંવાર આવા નિશાન પડતા હોય અથવા સાંધામાં અસહ્ય દુખાવો રહેતો હોય, તો તેને નજરઅંદાજ ન કરો. નિષ્ણાતોના મતે, આ ‘હિમોફિલિયા’ના લક્ષણો હોઈ શકે છે.
હિમોફિલિયા શું છે અને તેના મુખ્ય લક્ષણો કયા?
હિમોફિલિયા એ એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં શરીરમાં લોહી ગંઠાઈ જવાની પ્રક્રિયા (Clotting process) બરાબર થતી નથી. તેનું મુખ્ય કારણ લોહીમાં જરૂરી ‘ક્લોટિંગ ફેક્ટર્સ’ની ઉણપ છે. હિમોફિલિયા માત્ર લોહી વહેવા પૂરતું મર્યાદિત નથી, તેના અન્ય લક્ષણો પણ જોવા મળે છે:
કોઈપણ કારણ વગર શરીર પર વાદળી ડાઘ (નીલ) પડવા.
સાંધાઓમાં, ખાસ કરીને ઘૂંટણ, પગના પંજા અને કોણીમાં સોજો અને દુખાવો.
દાંતની સારવાર કે સામાન્ય કાપ પછી લાંબા સમય સુધી લોહી વહેવું.
વારંવાર નાકમાંથી લોહી નીકળવું.
સાંધાઓ માટે કેમ જોખમી છે આ બીમારી?
ડૉક્ટરોના જણાવ્યા અનુસાર, હિમોફિલિયાને કારણે ઘણીવાર શરીરની અંદરના ભાગમાં, ખાસ કરીને સાંધાઓમાં લોહી જમા થવા લાગે છે. શરૂઆતમાં આ સામાન્ય જકડન કે દુખાવા જેવું લાગે છે, પરંતુ જો સમયસર ઈલાજ ન કરવામાં આવે તો તે સાંધાઓને કાયમી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આનાથી ચાલવા-ફરવામાં કાયમી તકલીફ થઈ શકે છે. તેથી, સાંધામાં સોજો કે જકડન જણાય તો તરત જ નિષ્ણાત હિમેટોલોજિસ્ટની સલાહ લેવી જોઈએ.
કેવી રીતે થાય છે આ બીમારીની સાચી ઓળખ?
શરીર પર નીલ પડવા પાછળ વિટામિનની ઉણપ, લિવરની બીમારી કે અન્ય દવાઓની આડઅસર પણ હોઈ શકે છે. તેથી, લોહીની તપાસ (Coagulation profile) દ્વારા જ હિમોફિલિયાની પુષ્ટિ કરી શકાય છે. આ તપાસમાં લોહીમાં ‘ફેક્ટર VIII’ અથવા ‘ફેક્ટર IX’ ની માત્રા માપવામાં આવે છે. સમયસર ડાયગ્નોસિસ અને યોગ્ય સારવારથી હિમોફિલિયાગ્રસ્ત દર્દી પણ સામાન્ય જીવન જીવી શકે છે. જો પરિવારમાં અગાઉ કોઈને આ બીમારી હોય, તો તકેદારી રાખવી વધુ જરૂરી છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Women Reservation Act Notification। રૂલ 66 અને અડધી રાત્રે નોટિફિકેશન મહિલા અનામત કાયદાના અમલીકરણ પાછળની આ 'ગેમ' જાણી તમે પણ ચોંકી જશો!
