Akbar vs Babur : ભારતમાં મુઘલો ને લઈને તર્ક-વિતર્ક ચાલતા રહે છે. હાલમાં જ ઔરંગઝેબની કબરને લઈને મહારાષ્ટ્રમાં વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. ભારતનો મધ્યકાલીન ઇતિહાસ અનેક શાસકો અને વંશોથી ભરેલો છે. મુસલમાન શાસક અને મુઘલ શાસક, બંનેનો ધર્મ ઇસ્લામ હતો, પરંતુ તેમના શાસનનો રીત, હેતુ અને પ્રભાવ અલગ હતા. મુસલમાન શાસક મોટાભાગે મધ્ય એશિયા, તુર્કી, અફઘાનિસ્તાન અથવા અરબથી ભારત આવ્યા. તેઓ અનેક વંશોમાં વહેંચાયેલા હતા, જેમ કે ગોરી, ગુલામ, ખિલજી, તુગલક અને લોદી. તેમનો હેતુ લૂંટ, વિજય અને ઇસ્લામનો પ્રસાર હતો.
બીજી બાજુ, મુઘલ એક જ વંશ હતો, જે બાબરથી શરૂ થયો અને ભારતને પોતાનું ઘર બનાવીને લાંબા સમય સુધી શાસન કર્યું. ઇતિહાસકારોની પુસ્તકોમાંથી આપણે તેમના વિશે વિગતવાર માહિતી મેળવી શકીએ છીએ. જેમ કે, મિનહાજ-ઉસ-સિરાજની “તબકાત-એ-નાસિરી”માં ગુલામ વંશનો ઉલ્લેખ છે, જ્યારે અબુલ ફઝલની “અકબરનામા”માં અકબરના શાસનની સંપૂર્ણ કથા છે.
Akbar vs Babur : મુસલમાન શાસકોની શરૂઆત
મુસલમાન શાસકોની શરૂઆત મોહમ્મદ ગોરીથી માની શકાય છે. તે ગોરી વંશનો હતો અને 1173 થી 1206 સુધી ભારત પર પ્રભાવ પાડી શક્યો. તેણે 1192માં તરાઇનની બીજી લડાઈમાં પૃથ્વીરાજ ચૌહાણને હરાવ્યો, પરંતુ ભારતમાં શાસન કરવા રોકાયો નહીં. તેની મૃત્યુ 1206માં થયું અને તેણે પોતાના સેનાપતિ કુતુબુદ્દીન ઐબકને દિલ્હીમાં મુક્યો. ત્યારબાદ દિલ્હી સલ્તનત શરૂ થઈ, જેમાં અનેક વંશો આવ્યા. ગુલામ વંશ 1206 થી 1290 સુધી ચાલ્યો. તેમાં કુતુબુદ્દીન ઐબકે 1206 થી 1210 સુધી (4 વર્ષ) શાસન કર્યું અને કુતુબમિનાર બનાવ્યો. ઇલ્તુતમિશે 1211 થી 1236 સુધી (25 વર્ષ) શાસન કર્યું અને સલ્તનતને મજબૂત બનાવી. રઝિયા સુલ્તાને 1236 થી 1240 સુધી (4 વર્ષ) શાસન કર્યું અને તે પ્રથમ મહિલા શાસક હતી. આ વંશનું વર્ણન મિનહાજ-ઉસ-સિરાજની પુસ્તક “તબકાત-એ-નાસિરી”માં મળે છે, જે 1260 સુધીના ઇતિહાસને બતાવે છે. મિનહાજ ગુલામ વંશનો દરબારી લેખક હતો અને તેણે શાસકોના ગુણો અને ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો.
આ સમાચાર પણ વાંચો : Aurangzeb Tomb : ઔરંગઝેબની કબર.. એક સમયે શિવાજીના પૌત્ર ઔરંગજેબને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા ગયા, જાણો મરાઠા શાસનમાં પણ ઔરંગઝેબનો મકબરો કેમ ન તૂટ્યો?
Akbar vs Babur : મુઘલ શાસકોની શરૂઆત
મુઘલ શાસકોની શરૂઆત બાબરથી થઈ, જે 1526માં ભારત આવ્યો અને 1530 સુધી શાસન કર્યું (4 વર્ષ). તેણે પાણિપતની પ્રથમ લડાઈ જીતી. તેની આત્મકથા “બાબરનામા”માં તેના જીવન અને વિજયોની વાત છે. તેના પુત્ર હુમાયૂને 1530 થી 1540 અને 1555 થી 1556 સુધી (11 વર્ષ) શાસન કર્યું. વચ્ચે તેને શેર શાહ સૂરીએ હરાવ્યો. અકબરે 1556 થી 1605 સુધી (49 વર્ષ) શાસન કર્યું અને મુઘલ સામ્રાજ્યને મોટું બનાવ્યું. અબુલ ફઝલની પુસ્તક “અકબરનામા”માં અકબરના શાસનની સંપૂર્ણ માહિતી છે. જહાંગીરે 1605 થી 1627 સુધી (22 વર્ષ) શાસન કર્યું અને પોતાની આત્મકથા “તુઝુક-એ-જહાંગીરી” લખી, જેમાં કલા અને પ્રશાસનનો ઉલ્લેખ છે.
