News Continuous Bureau | Mumbai
Truth of Joint Passport ભારત સરકાર દ્વારા સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે પાસપોર્ટ એ નાગરિકતાનું પ્રમાણપત્ર નથી. આ ચર્ચા વચ્ચે, દેશના વિભાજન પછી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ‘જોઈન્ટ પાસપોર્ટ’ જેવી વ્યવસ્થા હોવાની માન્યતાનું સત્ય શું છે, તે સમજવું ખૂબ જરૂરી છે.
Truth of Joint Passport – પાસપોર્ટ અને નાગરિકતા વચ્ચેનો તફાવત
ભારત સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પાસપોર્ટ એ માત્ર વિદેશ પ્રવાસ માટેનો દસ્તાવેજ છે. ઘણીવાર લોકો આધાર, વોટર કાર્ડ કે પાસપોર્ટને નાગરિકતાનું અંતિમ પ્રમાણ માની લે છે, જે સંપૂર્ણ સત્ય નથી. ભારતીય નાગરિકતાનો નિર્ણય ‘સિટીઝનશિપ એક્ટ 1955’ ના નિયમો હેઠળ લેવામાં આવે છે. દેશમાં પાસપોર્ટ સુધારણાની યાત્રા જોઈએ તો, આઝાદીના સમયમાં ભારત પાસે પૂરતી ટેકનિકલ સુવિધાઓ નહોતી. આજે 500થી વધુ પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો કાર્યરત છે અને 2027 સુધીમાં દરેક લોકસભા મતવિસ્તારમાં એક કેન્દ્ર સ્થાપવાનું લક્ષ્ય છે.
Truth of Joint Passport – શું ખરેખર ‘જોઈન્ટ પાસપોર્ટ’ હતું?
આઝાદી અને વિભાજન પછી, વહીવટીતંત્ર તરત બદલી શકાતું નહોતું. ઓફિસ, પ્રિન્ટિંગ અને જૂના કાયદાઓનો પ્રભાવ લાંબો સમય ચાલ્યો. વિભાજન પછી લાખો લોકોએ સીમા પાર કરી, ત્યારે નવો પાસપોર્ટ બનાવવો શક્ય નહોતો, તેથી ‘સ્પેશિયલ પાસ’ કે ‘ટ્રાવેલ પરમિટ’ જેવા અસ્થાયી દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ થયો. તે કોઈ અધિકૃત ‘જોઈન્ટ પાસપોર્ટ’ સિસ્ટમ નહોતી, પરંતુ સંક્રમણકાળની જરૂરિયાત હતી. બંને દેશો નવી સરકારો ચલાવી રહ્યા હતા અને નવી સિસ્ટમ બનાવવામાં સમય લાગવો સ્વાભાવિક હતો.
Truth of Joint Passport – સમજૂતી અને વિઝાના નિયમો
9 જુલાઈ 1953 ના રોજ બંને દેશો વચ્ચે એક સમજૂતી થઈ, જેનો ઉદ્દેશ્ય જૂની અસ્થાયી વ્યવસ્થાને હટાવીને નિયમિત પાસપોર્ટ અને વિઝા સિસ્ટમ લાવવાનો હતો. આ એગ્રીમેન્ટ પછી જ વિઝામાં રોકાણની વિગતો આપવાનું ફરજિયાત બન્યું. વાસ્તવમાં, તે સમયે ટેકનિકલ મર્યાદાઓ અને સંસાધનોની અછતને કારણે જૂના બ્રિટિશ-ભારતીય દસ્તાવેજો બંને દેશોમાં અમુક અંશે કામ કરતા હતા, જેને લોકોએ ‘જોઈન્ટ પાસપોર્ટ’ તરીકે યાદ રાખ્યું. તે કોઈ કાયમી ભાગીદારી નહોતી, પરંતુ એક અસ્થાયી ઉકેલ હતો જે સમય જતાં સમાપ્ત થઈ ગયો.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Arun Govil in Modi Cabinet ‘પ્રભુ રામ’ ખુદ કરશે મંદિરમાં ચોરીનો હિસાબ? મોદી કેબિનેટમાં બની શકે છે મંત્રી
