News Continuous Bureau | Mumbai
શાસ્ત્રોમાં(scriptures) ભક્તિને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે, જેમાં શ્રવણ, કીર્તન, પગનું સેવન, અર્ચના અને વંદન પછી આરતી કરવામાં આવે છે. આરતીને આરતીક અથવા નિરાજન પણ કહેવાય છે. આવી સ્થિતિમાં ઘરમાં સવાર-સાંજ ભગવાનની આરતી અવશ્ય કરવી જોઈએ. તેનાથી સકારાત્મક ઉર્જાનો(positive energy) સંચાર થાય છે. જોકે, આરતી કરતી વખતે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
जिस घर में हो आरती, चरण कमल चित लाय
तहां हरि बासा करें, जोत अनंत जगाय
એટલે કે જે ઘરમાં ભગવાનના ચરણ કમળની(God's feet) સંભાળ રાખીને પૂર્ણ શ્રદ્ધા અને ભક્તિભાવથી આરતી કે અર્ચના કરવામાં આવે છે, ત્યાં ભગવાનનો વાસ થાય છે. શાસ્ત્રોમાં ભક્તિને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે, જેમાં શ્રવણ, કીર્તન, પાદ સેવન, અર્ચના અને વંદન વગેરે પછી આરતી કરવામાં આવે છે. આરતીને આરતીક અથવા નિરાજન(Aartik or Nirajan) પણ કહેવાય છે. આરતી શબ્દ અતિ પ્રાચીન છે. આપણે કોઈપણ દેવી-દેવતાની પૂજા(Worship of gods and goddesses) સંબંધિત સ્થાનો પર આરતી અવશ્ય જોવી જોઈએ.
આ સમાચાર પણ વાંચો : ઘરની આ દિશામાં રહે છે રાહુ-કેતુ- આ 5 વસ્તુઓ રાખવાથી દરરોજ સમસ્યાઓ વધે છે
ક્ષમા યાચના માટે આરતી
શાસ્ત્રોમાં કહેવાયું છે કે જે દેવતાની આરતી કરવા જઈએ છીએ તેનો બીજ મંત્ર, સ્નાન થાળી, નીરજલ થાળી, ઘંટડી અને જળ કમંડલુ વગેરે વાસણો પર ચંદન વડે લખવું જોઈએ અને પછી આરતી કરીને તે બીજ મંત્ર પણ લખવો જોઈએ. દેવતાની મૂર્તિની આગળ લખેલું હોવું જોઈએ. પૂજાના અંતે આરતી કરવામાં આવે છે. પૂજામાં રહી ગયેલી ભૂલની ક્ષમા કે પરિપૂર્ણતા માટે આરતી કરવામાં આવે છે. જો કોઈને મંત્ર ન આવડતો હોય અને પૂજાની પદ્ધતિ પણ ખબર ન હોય, પરંતુ જો કોઈ જગ્યાએ ભગવાનની આરતી થતી હોય તો તેણે ત્યાં ઊભા રહીને ભક્તિભાવથી સાંભળવું જોઈએ.
આ રીતે આરતી કરો
જો કોઈ વ્યક્તિને દેવતાઓના બીજ મંત્રોનું જ્ઞાન ન હોય તો બધા દેવતાઓ માટે 'ઓમ' લખવું જોઈએ. એટલે કે આરતીને એવી રીતે ફેરવવી જોઈએ કે 'ઓમ' અક્ષરનો આકાર બને. કોઈપણ પૂજા પાઠ, યજ્ઞ, અનુષ્ઠાનના અંતે દેવતાઓની આરતી કરવામાં આવે છે. આરતીનો સમય સવાર-સાંજનો હોવો જોઈએ. સાંજે કરવાની ટેવ પાડવી જોઈએ, તણાવ દૂર કરવો પણ જરૂરી છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો : લગ્નના શુભ મુહૂર્ત આ મહિનાથી શરૂ- 2023માં કઇ-કઇ તારીખે વાગશે શરણાઇ- જોઈ લો લિસ્ટ
એક પ્લેટમાં ફૂલો અને કુમકુમ મૂકો
આરતી થાળમાં કપૂર અથવા ઘીનો દીવો બંને દ્વારા જ્યોત પ્રગટાવી શકાય છે. તેની સાથે પૂજા અને કુમકુમના ફૂલ પણ રાખો. આરતી કરતી વખતે ધ્યાન રાખો કે પગની આરતી કર્યા પછી ચાર વાર, નાભિ માટે બે વાર, મુખ માટે એક વાર, ફરી સાત વાર તમામ અંગોની આરતી કરવી જોઈએ. ભગવાનની પ્રદક્ષિણા કરીને તેમના ચરણોમાં પાણીની વિનંતી કરવી જોઈએ. આરતી પછી થાળીમાં રાખેલ ફૂલ અર્પણ કરવું જોઈએ અને કુમકુમનું તિલક કરવું જોઈએ. બીજી એક વાત ધ્યાનમાં રાખો કે આરતી કરનાર વ્યક્તિએ થાળીમાં થોડી દક્ષિણા અવશ્ય રાખવી.
