News Continuous Bureau | Mumbai
BITS Students GPSFree Drone System અવકાશ વિજ્ઞાનના એક અનોખા પ્રયોગમાંથી ભારતીય સેનાની સુરક્ષા માટે સીમાચિહ્નરૂપ રક્ષા ટેકનોલોજીનો (Defence Technology) જન્મ થયો છે. બિરલા ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી એન્ડ સાયન્સ (BITS Hyderabad) ના બે પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીઓ નમન કસલીવાલ અને શિવ પાટીલે એક અત્યાધુનિક નેવિગેશન સિસ્ટમ તૈયાર કરી છે, જે જીપીએસ સિગ્નલ (GPS Signals) વિના પણ ડ્રોનને ચોક્કસ દિશા અને સ્થળ ઓળખવામાં સક્ષમ બનાવે છે. મૂળરૂપે મંગળ ગ્રહ (Mars) પર વાતાવરણ અને ઉપગ્રહોના અભાવ વચ્ચે ડ્રોન ઉડાડવાના હેતુથી શરૂ થયેલી આ શોધનું મહત્વ સમજીને ભારતીય સેનાના (Indian Army) એક અધિકારીએ તેને લશ્કરી ક્ષેત્રે ઉપયોગી બનાવવાનું સૂચન કર્યું હતું. સેના દ્વારા આ સ્વદેશી સિસ્ટમનું વિવિધ સરહદી વિસ્તારોમાં સફળ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.
BITS Students GPS-Free Drone System – મંગળ મિશનના વિચારથી શરૂ થઈ સેના માટેની રક્ષા ટેકનોલોજી
મંગળ ગ્રહ પર પૃથ્વીની જેમ સેટેલાઇટ નેટવર્ક ઉપલબ્ધ ન હોવાથી ત્યાં ડ્રોન કેવી રીતે રસ્તો શોધશે તે વૈજ્ઞાનિક પ્રશ્નમાંથી આ સંશોધનની શરૂઆત થઈ હતી. વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના સ્ટાર્ટઅપ ‘બેઈજાન’ (Beijan) હેઠળ વિઝન-આધારિત ‘ઓટોનોમસ નેવિગેશન મોડ્યુલ’ વિકસાવ્યું. આ ટેકનોલોજી જીપીએસ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે ઓનબોર્ડ કેમેરા, અદ્યતન સેન્સર્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના તાલમેલથી પોતાના માર્ગનું ચોક્કસ નકશાંકન કરે છે. યુદ્ધ ક્ષેત્રે દુશ્મન દેશ દ્વારા સેટેલાઇટ સિગ્નલ જામ (Signal Jamming) કરી દેવામાં આવે ત્યારે પણ આ ડ્રોન સિસ્ટમ કોઈપણ અવરોધ (Hurdle) વિના પોતાના લક્ષ્ય સુધી પહોંચવામાં સંપૂર્ણપણે સક્ષમ છે.
BITS Students GPS-Free Drone System – સિકંદરાબાદ, લેહ અને પોખરણના કઠિન વિસ્તારોમાં સેના દ્વારા ટ્રાયલ્સ
આ દેશી મોડ્યુલનું પ્રારંભિક પરીક્ષણ સિકંદરાબાદ અને લદ્દાખના અત્યંત વિષમ વાતાવરણ ધરાવતા લેહ ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ ભારતીય સેનાની દક્ષિણી કમાન (Southern Command) સમક્ષ તેની ક્ષમતાઓનું સફળ પ્રદર્શન કરાયું હતું. ટેકનોલોજીની સફળતાને જોતાં રાજસ્થાનના પોખરણ ફાયરિંગ રેન્જમાં વિસ્તૃત ફિલ્ડ-ટેસ્ટિંગ હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. સેનાના આઠ જેટલા વિવિધ સૈન્ય એકમોએ પોતાના ઓપરેશન્સમાં આ ટેકનોલોજીનો સમાવેશ કરવા ઊંડો રસ દાખવ્યો છે. આ મોડ્યુલ ‘પ્લગ-એન્ડ-પ્લે’ (Plug-and-Play) આધારિત હોવાથી હાલમાં સેના પાસે ઉપલબ્ધ કોઈપણ ડ્રોનમાં સરળતાથી ફીટ કરી શકાય છે.
BITS Students GPS-Free Drone System – આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન હેઠળ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે મોટી ઉપલબ્ધિ
ભારત સરકારના ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ (Make in India) સંકલ્પને સાકાર કરવામાં યુવા સંશોધકોની આ સિદ્ધિ અત્યંત નોંધપાત્ર ગણાઈ રહી છે. આ પ્રોજેક્ટને આઈઆઈટી ગાંધીનગર ખાતે યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં ₹૨૫ લાખની વિશેષ સહાય પણ પ્રાપ્ત થઈ ચૂકી છે. સરહદ પર ઘૂસણખોરી રોકવા, હવાઈ સુરક્ષા પ્રણાલી (Army Air Defence) મજબૂત કરવા અને ડ્રોન વિરોધી હુમલાઓ સામે સેનાને સુરક્ષિત રાખવામાં આ નવીન ટેકનોલોજી રામબાણ સાબિત થશે. સંશોધકો હવે સેના સાથે મળીને મોટા પાયે ઉત્પાદન અને સત્તાવાર તહેનાતી માટેના અંતિમ તબક્કાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી રહ્યા છે.
👉 આ સમાચાર વાચો:
Indian Youth Congress Action ઈન્ડિયન યુથ કોંગ્રેસની આકરી કાર્યવાહી દિલ્હીમાં ઈન્ડિયા ગઠબંધનની મહારૅલીમાં ગેરહાજર રહેતાં ૨૧૫ હોદ્દેદારો સસ્પેન્ડ
